AI dijital ikizleri neden gerçek kişilere benzemiyor?

Columbia Üniversitesi'nin öncülüğünde gerçekleştirilen geniş çaplı bir araştırma, AI dijital ikizlerin insan davranışlarını kopyalama konusundaki yetersizliğini gözler önüne serdi. 23 bilim insanından oluşan ekip, kişisel yanıtlarla oluşturulan yapay zeka dijital ikizlerinin, özgün insan tepkilerini taklit etmekte başarısız olduğunu tespit etti. Araştırma kapsamında, 1.784 katılımcının 500'den fazla soruya verdiği kişisel yanıtlar, GPT-4.1 tabanlı dijital ikizlere aktarıldı ve bu ikizler 164 farklı konuda yeni sorulara yanıt verdi. Sonuçlar, AI dijital ikizlerin, bireysel yanıtların ötesinde, daha çok demografik grupların ortalama cevaplarına yakın sonuçlar ürettiğini gösterdi.

Olivier Toubia: 'AI dijital ikizler, insan tepkilerini tam olarak yansıtamıyor'

Columbia İşletme Okulu'ndan Profesör Olivier Toubia, araştırmanın sonuçlarına ilişkin yaptığı değerlendirmede, AI dijital ikizlerin insanları birebir kopyalamak yerine, onları daha çok bir ortalamanın temsilcisi haline getirdiğini belirtti. Toubia, dijital ikizlerin doğruluğunu ölçerken, bu sistemlerin insan karşıtlarıyla doğrudan kıyaslanmasının şart olduğunu vurguladı. Araştırmada, kişisel verilerle oluşturulan ikizlerin, 164 soruluk testte 0.748 doğruluk puanına ulaştığı, yalnızca demografik bilgileri içeren personanın ise 0.746 puan aldığı kaydedildi. Bu yakınlık, kişisel verilerin tahmin gücünü artırmadığını ortaya koydu. Ayrıca, kişisel bilgi içermeyen bir istemin dahi 0.734 puana ulaşması, AI dijital ikizlerin kişiye özgü detayları kullanmakta zorlandığını gösterdi.

Demografik ortalamaya yakınlık ve stereotipleme sorunu

Araştırmada ortaya çıkan en önemli bulgulardan biri, AI dijital ikizlerin özgün insan davranışlarını yansıtmak yerine, demografik ortalamalara doğru kayma eğilimi göstermesi oldu. 164 sorunun 154'ünde, ikizlerin verdiği yanıtlar insanlara göre daha az çeşitlilik içerdi ve cevaplar daha sıkı bir şekilde toplandı. Bu durum, ikizlerin kişisel detayları yansıtmak yerine, ortalama yanıtlar üretme eğiliminde olduğunu ortaya koydu. Ayrıca, stereotipleme eğilimi de dikkat çekti; AI dijital ikizler, yalnızca demografik verilere dayanan personaya daha yakın, gerçek insanlara ise daha uzak cevaplar verdi. Kişisel veriler, ikizleri belirli bir kişiye değil, daha çok demografik bir ortalamaya yönlendirdi. Bu bulgu, AI dijital ikizlerin, kimlikten bağımsız istemlerle bile tanıdık stereotipler üretebildiğini gösteriyor.

AI dijital ikizlerin önyargıları ve hiper-rasyonellik tehlikesi

Çalışma, AI dijital ikizlerin doğruluk oranlarının, katılımcıların eğitim düzeyi, gelir seviyesi, siyasi ve dini görüşlerine göre değiştiğini de ortaya koydu. Dijital ikizler, daha yüksek eğitimli ve gelirli, ılımlı siyasi ve dini görüşlere sahip kişiler için daha doğru tahminlerde bulundu. Ancak, bu durumun panelde eşit dağılmaması, belirli grupların daha iyi temsil edildiği, diğerlerinin ise yeterince kapsanmadığı anlamına geliyor. Ayrıca, AI dijital ikizler, insanlara kıyasla daha olumlu, güvenilir ve adil bir dünya görüşü benimsedi. Algoritmalar tarafından yapılan işe alım kararlarını daha kabul edici buldular ve çevrimiçi reklam hedeflemesi konusunda daha az rahatsızlık belirttiler. Netflix ve TikTok gibi platformların kullanımını ise olduğundan daha az bildirdiler. Yaratıcılık değerlendirmelerinde ise, insanların önerdiği fikirleri daha düşük puanladılar. Bu önyargılar, AI dijital ikizlerin ince yollarla kararları etkileyebileceğini gösterdi.