Kanser dünya çapında sağlık krizine dönüşüyor

Kanser, önümüzdeki on yıllar içinde insanlığın karşı karşıya geleceği en önemli küresel sağlık zorlularından biri haline hızla dönüşmektedir. Bu dönüşümün arkasında sadece hastalığın biyolojik özellikleri değil, aynı zamanda toplumsal eşitsizlikler, nüfusun giderek yaşlanması ve sağlık hizmetlerine erişimdeki dengesizlikler de yer almaktadır. Uluslararası tıp camiasının en saygın yayınlarından The Lancet'te yer alan Global Burden of Disease Study'nin kapsamlı analizi, bu endişeleri somut verilerle desteklemektedir.

Alarmist veriler ve artan hastalık yükü

Araştırmanın bulgularına göre, 1990 ile 2023 yılları arasında geçen otuz üç yıllık dönemde dünya çapında kanserden kaynaklanan ölüm ve yeni tanı sayılarında dikkat çekici bir artış meydana gelmiştir. 2023 yılında kanser hastalığı, küresel ölçekte 10,4 milyon insanın hayatını almış ve 18,5 milyon yeni vaka tespit edilmiştir. Bu rakamlar, 1990 yılındaki verilerle karşılaştırıldığında sırasıyla yüzde 74 ve yüzde 105'lik bir artışı temsil etmektedir. Söz konusu artış, hastalığın sadece belirli bölgelerde değil, tüm dünya genelinde yaygınlaştığını göstermektedir. Araştırmacılar tarafından yapılan projeksiyonlar, bu olumsuz eğilimin önümüzdeki yıllar içinde daha da kötüleşeceğini işaret etmektedir. 2050 yılına kadar yeni kanser vakalarının yıllık 30,5 milyona ulaşması, ölüm sayılarının ise 18,6 milyona çıkması beklenmektedir. Bu tahminler, kanserle mücadelenin ne kadar acil ve kapsamlı bir çaba gerektirdiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Demografik yaşlanma ve eşitsiz dağılım

Araştırmanın önemli bulgularından biri, yaşa göre ayarlanmış göstergelerin genel hatlarıyla sabit kaldığı yönündedir. Bu durum, kanser vakalarındaki artışın esas olarak dünya nüfusunun yaşlanması ve genel nüfus artışından kaynaklandığını göstermektedir. Ancak bu bulgu, sorunu hafifletmek için kullanılmamalıdır; çünkü mutlak sayılar açısından bakıldığında, kanserle mücadelenin yükü her geçen gün ağırlaşmaktadır. Daha endişe verici olan nokta, kanser yükünün dünya genelinde eşit biçimde dağılmamış olmasıdır. 2050 yılına kadar yeni kanser vakalarının yarısından fazlasının ve ölümlerin neredeyse üçte ikisinin düşük ve orta gelirli ülkeleri etkilemesi beklenmektedir. Bu tahmin, gelişmiş ülkelerdeki sağlık altyapısı ve tedavi imkanlarının, gelişmekte olan ülkelerdekilerle ne kadar farklı olduğunu vurgular. Sonuç olarak, kanser hastalığı sadece tıbbi bir sorun değil, aynı zamanda küresel sağlık eşitsizliğinin en somut göstergelerinden biri haline gelmektedir.