Gerçekten ne kadar protein yemeliyiz? Uzmanlar ne diyor?

ABD'de federal diyet yönergelerinin protein alımını artırması ve sosyal medyada protein takviyelerinin yoğun biçimde tanıtılması, beslenme alışkanlıklarında önemli değişikliklere yol açtı. Stanford Tıbbı'ndan alanında uzman diyetisyenler ve bilim insanları, protein tüketimiyle ilgili kafa karışıklığını gidermek ve yanlış anlamalara açıklık getirmek amacıyla bilimsel değerlendirmelerini paylaştı. Uzmanlar, market raflarında protein artırılmış ürünlerin hızla çoğalmasına rağmen, toplumun gerçek protein ihtiyacının abartıldığına dikkat çekti. ABD'de önerilen protein miktarlarının artırılması, özellikle sosyal medya etkisiyle yaygınlaşan yüksek protein tüketiminin sağlık üzerindeki etkilerini tartışmaya açtı. Stanford Tıbbı beslenme uzmanları, protein alımının vücuttaki temel işlevler için gerekliliğini kabul ederken, aşırıya kaçan tüketimin ve yanlış bilgilendirmenin risklerine karşı uyarılarda bulundu.

Marily Oppezzo: 'Protein sihirli bir çözüm değil'

Stanford Önleme Araştırma Merkezi'nde diyetisyen ve tıp eğitmeni olarak görev yapan Marily Oppezzo, protein konusundaki toplumsal algının abartıldığını belirtti. Oppezzo, 1990'larda düşük yağlı gıdalara gösterilen ilginin benzerinin bugün protein için yaşandığını söyledi. Ona göre, protein elbette sağlıklı bir diyetin vazgeçilmez bir parçası; ancak sosyal medyada yaratılan mucizevi etki gerçeği yansıtmıyor. Vücudun temel yapı taşlarından biri olan protein, kaslardan saç ve cilde kadar pek çok dokunun oluşumunda rol oynuyor. Oppezzo, "Protein alımı önemli, fakat Instagram'da anlatıldığı kadar mucizevi bir çözüm değil" diyerek, toplumun protein abartısına karşı dikkatli olması gerektiğini aktardı. Uzmanlar, protein ihtiyacının karşılanmasında temel olanın, dengeli ve çeşitli bir beslenme olduğunu vurguladı. Ayrıca, vücudun temel amino asitleri sentezleyemediği için dışarıdan alınması gerektiğini, ancak Amerikan toplumunun büyük bölümünün bu ihtiyacı zaten fazlasıyla karşıladığını belirtti.

Christopher Gardner: 'Yüksek protein furyası bilimsel temelden yoksun'

Stanford Önleme Araştırma Merkezi'nin beslenme çalışmaları direktörü Christopher Gardner ise, federal diyet yönergelerinde yapılan protein artışının bilimsel olarak desteklenmediğini ifade etti. Gardner, ABD'deki yetişkinlerin halihazırda önerilen miktarların üzerinde protein aldığını, yeni yönergelerin ise bu durumu daha da teşvik ettiğini söyledi. Son revizyonla birlikte, yetişkinler için önerilen günlük protein miktarı kilogram başına 1.2 ila 1.6 grama yükseldi. Bu, 68 kilogram ağırlığında bir yetişkinin günde 80 ila 110 gram protein tüketmesi anlamına geliyor. Gardner, "Gerçekten bu kadar yanıldık mı? Yeni kanıtlar yok. Protein, pazarlama açısından en çok kullanılan ürünlerden biri haline geldi" diyerek, bu artışın bilimsel bir dayanağı olmadığını vurguladı. Ayrıca, eski ve yeni diyet yönergeleri arasındaki farkın, Amerikalıların zaten yeterli protein tüketiyor olması nedeniyle büyük ölçüde önemsiz olduğunu belirtti. Gardner, 1980'lerde yapılan kontrollü diyet çalışmalarıyla belirlenen kilogram başına 0.8 gramlık RDA'nın, toplumun %98'inin ihtiyacını karşılayacak şekilde oluşturulduğunu hatırlattı.

Kas kaybı ve yaşlı nüfus için protein önerileri

Protein alımı özellikle yaşlı yetişkinler ve kilo kaybı sürecinde olanlar için ayrı bir önem taşıyor. Marily Oppezzo, 40 yaş üstü bireylerde ve kilo vermek amacıyla ilaç kullananlarda kas kaybını önlemek için kilogram başına 0.8 gramdan daha fazla protein alınmasının faydalı olabileceğini açıkladı. Kilo kaybı ilaçları kullanan ve aktif olarak kilo veren kişilerde, "ayarlanmış vücut ağırlığı" üzerinden kilogram başına 1.6 gram protein önerdiğini belirtti. Bu yaklaşım, kas kaybı riskini azaltmayı hedefliyor. Ancak Oppezzo, kasların korunmasında asıl belirleyici faktörün direnç antrenmanı olduğunu vurguladı. McMaster Üniversitesi'nden Stuart Phillips'in "Protein pastanın üzerindeki krema, asıl pasta egzersizdir" sözünü hatırlatan Oppezzo, güç antrenmanının kas kaybını önlemede protein alımından daha etkili olduğunu söyledi. Yani, yüksek proteinli bir diyetin tek başına kas kaybını önlemede yeterli olmadığını, fiziksel aktivitenin öneminin altını çizdi.