Alzheimer'ın nedeni olabilir mi? Gözde gizlenen bu bakteriye dikkat

Amerika Birleşik Devletleri'nde Cedars-Sinai Sağlık Bilimleri Üniversitesi'nde gerçekleştirilen yeni bir bilimsel araştırma, Alzheimer hastalığı ile gözde bulunan yaygın bir solunum bakterisi arasında dikkat çeken bir ilişki olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, Chlamydia pneumoniae adlı bakterinin, Alzheimer hastalığının gelişiminde rol oynayabileceğine dair önemli bulgular elde etti. Bu çalışma, gözün arkasında yer alan ve görsel sinyalleri işleyen retina tabakasında bakterinin varlığını tespit ederek, hastalığın teşhis ve tedavisinde yeni bir dönemin kapılarını araladı. Araştırmanın sonuçları, Nature Communications dergisinde yayımlandı ve bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı.

Gözdeki bakteri ve Alzheimer arasındaki ilişki

Cedars-Sinai'den bilim insanları, Alzheimer hastalığına dair ipuçlarını ararken gözün, özellikle de retinanın, önemli bir biyolojik pencere sunduğunu belirledi. Araştırmada, zatürre ve sinüzit gibi solunum yolu enfeksiyonlarına yol açtığı bilinen Chlamydia pneumoniae bakterisinin, insan vücudunda uzun yıllar boyunca kalabildiği ve sinir sistemiyle bağlantılı dokularda tespit edilebildiği gösterildi. Retinanın, merkezi sinir sisteminin bir parçası olması ve cerrahi müdahale gerektirmeden incelenebilmesi, beyinle bağlantılı biyolojik değişikliklerin gerçek zamanlı olarak gözlemlenmesine olanak tanıyor. Bilim insanları, bakterinin retinada bulunmasının, sinir hücrelerinde iltihaplanma, hücre ölümü ve bilişsel gerileme ile doğrudan ilişkili olduğunu saptadı. Özellikle Alzheimer hastalığı tanısı konmuş kişilerin retina ve beyin dokularında, sağlıklı bireylere kıyasla çok daha yüksek düzeyde Chlamydia pneumoniae bakterisi bulunduğu tespit edildi. Bu bulgu, bakteri yükünün artmasının beyin değişikliklerini ve bilişsel kaybı hızlandırabileceğini gösteriyor.

Genetik faktörler ve enfeksiyonun etkisi

Araştırmada, genetik yatkınlığın da önemli bir rol oynadığı ortaya çıktı. Özellikle Alzheimer hastalığı için bilinen bir risk faktörü olan APOE4 gen varyantını taşıyan bireylerde, Chlamydia pneumoniae seviyelerinin daha yüksek olduğu gözlendi. Bilim insanları, ileri görüntüleme teknikleriyle birlikte genetik ve protein analizleri kullanarak, normal bilişe sahip, hafif bilişsel bozukluğu olan ve Alzheimer hastalığı tanısı konmuş toplam 104 kişinin retina dokularını detaylı biçimde inceledi. Sonuçlar, bakteriyel enfeksiyonun yalnızca iltihaplanmayı değil, aynı zamanda sinir hücrelerinin ölümünü ve hastalığın ilerlemesini de tetikleyebileceğini ortaya koydu. Laboratuvar ortamında yapılan deneylerde, hem insan nöronlarında hem de Alzheimer hastalığı olan fare modellerinde, Chlamydia pneumoniae enfeksiyonunun iltihabı artırdığı ve sinir hücrelerinin ölümünü hızlandırdığı belirlendi. Ayrıca, bu bakterinin Alzheimer hastalığıyla özdeşleşen amyloid-beta proteinlerinin üretimini de tetiklediği saptandı.