ANASAYFA
TV PROGRAMLARI
PROGRAMLAR
YAYIN AKIŞI
CANLI YAYIN
24 RADYO
REKLAM
İLETİŞİM VE KÜNYE

Adımlarınızın ardındaki gizli sağlık işaretleri bilim insanlarını şaşırttı

Nature Medicine'de yayımlanan araştırmada 3.328 yetişkinin hareket kayıtlarını inceleyen yapay zekâ, yürüyüş kalıplarıyla karaciğer sertliği, uyku apnesi, uykusuzluk ve diyabet dahil çok sayıda sağlık özelliği arasında ilişki saptadı.

Onur Bal - | Son Güncelleme Tarihi:
Adımlarınızın ardındaki gizli sağlık işaretleri bilim insanlarını şaşırttı

Doktora neden geldiğinizi anlatmadan önce yürüyüşünüz sağlığınızla ilgili bazı ipuçları verebilir. Bilim insanları, tüm vücudun hareketini inceleyen bir yapay zekâ sistemi geliştirerek bacakların ötesine geçen sağlık bağlantılarını araştırdı.

Nature Medicine'de yayımlanan çalışmada, İsrail'deki Weizmann Institute of Science araştırmacıları 3.328 yetişkinin hareket kayıtlarını analiz etti. Doktorlar uzun süredir yürüme hızı, denge ve duruştaki değişiklikleri gözlemliyor; araştırmacılar da yürüme hızını "altıncı hayati belirti" olarak tanımlıyor.

Weizmann Institute of Science'ta bilgisayar bilimcisi ve çalışmanın yazarı Adam Gabet, ScienceAlert'e yaptığı açıklamada, hareketin sağlık hakkında çok şey anlatabileceğine inandıklarını söyledi. Ekip, bilgisayarın doktorların fark ettiği ince işaretleri tanıyıp tanıyamayacağını araştırdı.

Katılımcılar kontrollü bir ortamda beş hareket görevini tamamladı. Bu görevler arasında saatte 3 kilometre hızla ve kendi tercih ettikleri tempoda koşu bandında yürümek, oldukları yerde yürümek, sandalyeden kalkmak ve dengelerini test etmek için hareketsiz durmak yer aldı.

Derinlik algılayan bir kamera, katılımcıların eklemlerinin üç boyutlu konumlarını kaydetti. Araştırmacılar, hareket kayıtlarının bazı bölümlerini gizleyip yapay zekâ modelinden eksik kısımları yeniden oluşturmasını istedi. Sistemin bunu yapabilmesi için vücudun farklı bölümlerinin birlikte nasıl hareket ettiğini öğrenmesi gerekiyordu.

Yapay zekâ, hareketleri sayısal kalıplara dönüştürdü. Araştırmacılar bu kalıpları laboratuvar sonuçları, vücut ölçümleri, tıbbi durumlar ve yaşam tarzı özellikleri dahil ayrıntılı sağlık bilgileriyle karşılaştırdı.

Model, incelenen 3.210 sağlık özelliğinin 1.887'siyle istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler saptadı. Hareket kalıpları, yürüme hızı ve adım uzunluğu gibi bilinen ölçümlerin ötesinde de bilgi sağladı.

Hareket kalıpları karaciğer sertliğini öngördü

Bazı bağlantılar yaş ve vücut yağıyla ilişkiliydi. Diğerleri ise yürümeyle doğrudan bağlantılı görünmeyen sağlık özelliklerine işaret etti.

Bunlardan biri karaciğerle ilgiliydi. Doktorlar, organın ne kadar sertleştiğini ölçerek karaciğerde yara dokusu oluşumunu değerlendirebiliyor. Araştırmacılar, hareket kalıplarının karaciğer sertliğini öngörebildiğini ve bu tahminlerin karaciğer kan testleri kadar bilgilendirici olduğunu bildirdi.

Gövde hareketi uyku sağlığıyla ilişkilendirildi

Bir diğer dikkat çekici bulgu uykuyla ilgiliydi. Omuzlar ile kalçalar arasındaki bölge olan gövdenin hareketi, uyku ve egzersizle bağlantılı bilgiler taşıdı.

Gabet, dikkatini çeken bulgulardan birinin uyku kalitesinin vücudu ne kadar etkilediğini göstermesi olduğunu söyledi.

Model, uyku sırasında nefes almanın tekrar tekrar durduğu veya kısıtlandığı uyku apnesiyle bağlantılı ölçümleri öngörebildi. Ayrıca uykusuzluk ve katılımcıların önceki gece ne kadar uyuduğuyla da ilişkiler saptandı.

Bu bulgular uyku sağlığının hareket kalıplarına yansıdığını gösteriyor. Ancak çalışma, sistemin uyku bozukluklarını teşhis edebildiğini ortaya koymuyor.

Tüm vücut analizi bilinen ölçümlerin ötesine geçti

Gabet, geleneksel yürüyüş araştırmalarının çoğunlukla bacaklara odaklandığını ve üst vücut hareketlerinin daha az incelendiğini belirtti. Ekibin bulguları, tüm vücudu değerlendirmenin geleneksel yürüyüş ölçümlerinin gözden kaçırdığı bilgileri ortaya çıkarabileceğine işaret etti.

Yaş, beden kitle indeksi, iç organların çevresindeki yağ ve boyu zaten hesaba katan modele hareket kalıpları eklendiğinde; diyabet, depresyon ve uykusuzluğun yanı sıra ilaç kullanımına ilişkin tahminler de iyileşti.

Araştırmacılar, hareket analizinin gelecekte rutin sağlık değerlendirmelerini tamamlayabileceğini umuyor. Kan örneği veya invaziv işlem gerektirmeyen kısa bir test, doktorların daha ayrıntılı incelenmesi gereken değişiklikleri belirlemesine yardımcı olabilir.

Modelin bağımsız testlere ihtiyacı var

Bununla birlikte bulgular, uyku sorunlarının veya hastalıkların belirli yürüyüş kalıplarına neden olduğunu göstermiyor. Analiz kesitsel olduğu için katılımcılar yalnızca tek bir zaman noktasında değerlendirildi. Bu nedenle hangi değişikliklerin önce meydana geldiği belirlenemedi.

Katılımcılar genel olarak sağlıklıydı ve çoğu İsrail'de yaşayan Aşkenaz Yahudisi yetişkinlerden oluşuyordu. Bu nedenle bulgular diğer topluluklar için aynı ölçüde geçerli olmayabilir.

Sistem ayrıca belirli bir derinlik kamerasına ve bu kameranın yazılımına dayanıyordu. Kullanılan derinlik kamerası sistemini üreten Newton Tech, çalışmanın ortak yazarları arasında yer aldı.

Gabet, laboratuvarda yürütülen ilgili araştırmaların başka gruplarda da geçerli sonuçlar verdiğini, ancak modelin hâlâ bağımsız testlerden geçirilmesi gerektiğini söyledi.

Tıbbi kullanıma geçilmeden önce, yüksek özgüllükle net ayrım sağlayan klinik çalışmalara ihtiyaç duyulacağını belirten Gabet, araştırmacıların şimdi hastalık belirtileri ortaya çıkmadan önce hareket değişikliklerinin görülüp görülemeyeceğini araştırdığını ifade etti.

Kapat

HABERİN DEVAMI


Etiketler:
yürüyüş analizi yapay zekâ karaciğer sağlığı uyku apnesi diyabet Nature Medicine sağlık teknolojisi