SpaceX'in halka arzı Wall Street'te tartışma yarattı

Elon Musk'ın yönettiği uzay ve teknoloji şirketi SpaceX'in halka arzı, finans dünyasında gündemin merkezine oturdu. Şirketin yaklaşık 1,75 trilyon dolar piyasa değeriyle borsaya açılması beklenirken, Wall Street'te bu değerlemeye dair ciddi tartışmalar yaşanıyor. SpaceX'in geçtiğimiz yıl 18,5 milyar dolar satış geliri elde etmesi, Musk'ın şirkete biçtiği değerin neredeyse 100 katına ulaşması anlamına geliyor. Haziran ortasında gerçekleşmesi beklenen halka arz, tarihin en büyüklerinden biri olarak gösteriliyor. SpaceX'in sadece roket üreticisi olmanın ötesinde, uzaya erişimin anahtarı olduğu iddiası, şirketin destekçileri tarafından sıkça vurgulanıyor. Ancak, bu yüksek değerlemenin gerçekçi olup olmadığı konusunda piyasa uzmanları ikiye bölünmüş durumda.

Elon Musk: "SpaceX yörüngeye erişimi kontrol ediyor"

SpaceX'in halka arzı öncesinde şirketin savunucuları, SpaceX'in uzay sektöründe benzersiz bir konuma sahip olduğunu öne sürüyor. Space Capital CEO'su Chad Anderson, SpaceX'in yörüngeye erişimi ve uzay altyapısının inşasını kontrol ettiğini belirterek, şirketin sadece roket üreticisi değil, aynı zamanda uzay ekonomisinin geleceğini şekillendiren bir aktör olduğunu savunuyor. Uzayda yaşlanan uyduların değiştirilmesi ve yörüngede veri merkezleri kurma gibi projeler, SpaceX'in uzun vadeli gelir potansiyelini artırıyor. Şirketin uydu internet hizmeti Starlink ise, halihazırda SpaceX'in gelir ve kârının büyük bölümünü oluşturuyor. Florida Üniversitesi'nden halka arz uzmanı Jay Ritter, Starlink'in küresel ölçekte uygun fiyatlı internet erişimi sunabilmesi halinde, şirketin gelirlerinin ve kârının katlanarak artabileceğini vurguluyor. Elon Musk ise, SpaceX'in hedefinin sadece kısa vadeli kârlar olmadığını, insanlığı çok gezegenli bir tür haline getirme ve bilinci yıldızlara taşıma vizyonunu taşıdığını açıkça ifade ediyor.

Wall Street'te SpaceX değerlemesine yönelik artan şüpheler

Buna karşın, SpaceX'in 1,75 trilyon dolarlık değerlemesi Wall Street'te ciddi şüphelere neden oluyor. Şirketin gelirinin piyasa değerinin çok gerisinde kalması, bazı analistler tarafından riskli bir balon olarak görülüyor. Apple'ın piyasa değeri yıllık gelirinin 11 katı, Nvidia'nın ise 25 katı seviyesindeyken, SpaceX'in 100 katı değerleme ile halka açılması birçok uzmanın kafasında soru işaretleri yaratıyor. Şubat ayında SpaceX'in, Musk'ın yapay zeka şirketi xAI'yi bünyesine katması da, piyasalarda ek endişelere yol açtı. Hollandalı varlık yöneticisi Eric Jhonsa, yapay zeka sektöründe gelir yaratmayan girişimlerin aşırı değerlemelerine dikkat çekiyor. NYU Stern'den pazarlama profesörü Scott Galloway ise, "SpaceX harika bir şirket mi, yoksa aşırı değerli mi? Cevap: Evet" diyerek tartışmanın iki yönüne de işaret ediyor. Finansal analist Geoff Robinson ise, SpaceX IPO'suna yönelik yapılan bazı değerlendirmeleri "saçmalık filtresinden geçirilmesi gereken" yorumlar olarak nitelendiriyor. Eleştirmenler ayrıca, roket fırlatma işinin düşük kâr marjları sunduğuna, Starlink'in fiyatlarının ise geniş kitlelere ulaşmak için yeterince cazip olmadığına dikkat çekiyor. Uzayda veri merkezi kurma projelerinin ise henüz uygulanabilir olup olmadığı belirsizliğini koruyor.