Kullanılmayan izin hakkı yanar mı?

Türkiye'de birçok işyerinde çalışanlar izinlerini ya bölerek kullanmak zorunda kalıyor ya da iş yoğunluğu gerekçesiyle erteliyor. Bu durum hem hukuka aykırı hem de işyerindeki verimliliği düşürüyor. Yıllık izinle ilgili "hak ne zaman doğar?", "kaç gün kullanırım?", "izin yanar mı?" gibi soruların net bilinmediğini görüyoruz. Şimdi gelin, yıllık izinle ilgili en çok sorulan 5 soruya daha çarpıcı ve net biçimde bakalım.

Kullanılmayan izinlere ne olur?

İşçinin kullanmadığı yıllık izni yanmaz. İşverenin "izni bu yıl kullanmadın, hakkın bitti" deme şansı yoktur. İşçinin birikmiş izinleri aradan ne kadar süre geçerse geçsin yanmaz ve işçi bu hakkını her zaman kullanabilir. Ancak burada çoğu kişinin bilmediği kritik bir detay var: İşten ayrıldıktan sonra paraya dönüşen yıllık izinleri talep etmek için 5 yıllık zamanaşımı süresi var. Yani işten ayrıldıktan sonra 5 yıl içerisinde kullanılmamış yıllık izin parasını talep etmeyen işçinin hakkı yanar.

Yılı dolmayan izin hakkı kazanır mı?

Yıllık ücretli izin hakkı, işyerinde deneme süresi dâhil 1 yılın doldurulmasıyla doğar. Bu bir eşiktir. Yani işe girdikten sonra 1 yılı doldurmadan yıllık izin hakkı kazanılmaz. Örneğin 1 Haziran 2025 tarihinde işe girmiş bir çalışan 1 Haziran 2026 tarihinden önce yıllık izne hak kazanmaz. İşveren işçinin 1 yılı dolmadan yıllık izin verirse bu işverenin inisiyatifidir. Yani işveren 1 yılı doldurmamış işçiye yıllık izin vermek zorunda değildir ancak isterse ileride mahsup etmek üzere izin kullandırabilir.

Bayram tatil izniyle birleştirilebilir mi?

Uygulamada işçilerin en çok yaptığı şey, resmî tatil ya da genel tatil günlerinin önüne ya da sonrasına izin alarak tatili uzatmak. Örneğin bu yıl 19 Mayıs Salı gününe geliyor. Pek çok işçi pazartesi günü yıllık izin alarak tatili uzatmak isteyecektir. Yıllık izin kullanılacak günlerin belirlenmesi işverenin inisiyatifinde. İşçi talep eder işveren de uygun görürse izin kullanılır. Ancak işveren aynı birimde çalışan işçilerin hepsine aynı gün izin veremeyeceği gibi biriniz Kurban Bayramı biriniz Ramazan Bayramı'ndan önce izin kullanın ya da ağustos ayında yoğunluk var izinleri temmuz ve haziranda kullanın diyebilir. Ancak işveren işçiye yıllık iznin bir bölümünü 10 günden az olmamak üzere kullandırmak zorunda.

Kullanmayıp parasını almak mümkün mü?