Yıldızsız gezegenler bilim dünyasında yeni tartışma başlattı

Almanya'da Ludwig Maximilian Üniversitesi'nden araştırmacı David Dahlbüdding ve ekibi, yıldızsız gezegenlerin yörüngesinde dönen uydularda yaşam ihtimalini inceleyen dikkat çekici bir bilimsel çalışmaya imza attı. Bilgisayar simülasyonlarıyla yürütülen araştırmada, Jüpiter'e benzer serseri gezegenlerin etrafında dönen, Dünya büyüklüğünde bir exomoon'un yüzeyinde sıvı suyun varlığını sürdürebileceği ve bu durumun 4.3 milyar yıl gibi uzun bir süre devam edebileceği belirtildi. Bu süre, Dünya'nın yaşına neredeyse eşit olmasıyla dikkat çekiyor. Elde edilen bulgular, yaşamın oluşması için mutlaka bir güneşe ihtiyaç duyulmadığını öne sürüyor.

David Dahlbüdding: 'Yaşamın beşiği güneş olmak zorunda değil'

Araştırmanın başında yer alan David Dahlbüdding, yıldızsız serseri gezegenlerin doğal uydularında yaşamın mümkün olabileceğini ifade etti. Bilim dünyasında "serseri gezegen" olarak bilinen ve ana yıldızlarından koparak yıldızlararası uzaya savrulan bu gök cisimlerinin, yörüngelerinde uydularını koruma şansının yüksek olduğu vurgulandı. Özellikle Jüpiter ve Satürn gibi gaz devlerinin uydularında görülen gelgit ısınması mekanizmasının, exomoon'larda da etkili olabileceği belirtildi. Bu süreçte, uyduların eliptik yörüngeler üzerinde hareket etmesiyle gezegenin yerçekimi tarafından sürekli sıkıştırılması ve esnetilmesi, iç ısının artmasını sağlıyor. Bu mekanizma, Güneş Sistemi'ndeki Io, Europa ve Enceladus gibi uydularda da sıvı su okyanuslarının donmasını engelleyen temel faktör olarak biliniyor.

Hidrojen atmosferi exomoon'larda ısıyı hapsediyor

Çalışmada, exomoon'ların yüzeyinde sıvı suyun uzun süre korunabilmesinde atmosferin rolüne de dikkat çekildi. Önceki araştırmalar, karbondioksitli atmosferlerin bir süreliğine sera etkisiyle ısının tutulmasına yardımcı olabileceğini savunsa da, yıldızlararası uzayın aşırı soğuk koşullarında karbondioksitin yoğunlaşarak atmosferin çökmesine ve ısının kaçmasına yol açabileceği belirtildi. Ancak yeni simülasyonlar, kalın ve yüksek basınçlı hidrojen atmosferinin, ısıyı kısa süreliğine emerek yüzeyde tutabildiğini gösterdi. Hidrojenin bu özelliği sayesinde, exomoon'larda sıcaklığın milyarlarca yıl boyunca sıvı suyu destekleyecek düzeyde kalabileceği ifade edildi. Royal Astronomical Society'nin Monthly Notices dergisinde yayımlanan makalede, bu koşullar altında bazı exomoon'ların 4.3 milyar yıl boyunca yaşanabilir ortamlar sunabileceği vurgulandı.