Volkanların gizli alarmı ortaya çıktı! Püskürme öncesinde ne değişiyor?
University of Queensland araştırmacıları, And volkanlarından alınan kaya örneklerindeki küçük plajiyoklaz kristallerinin ortak bir kimyasal imza taşıdığını belirledi. Bu örüntü, püskürme öncesi süreçlerin izlenmesine yardımcı olabilir.

University of Queensland araştırmacıları, küçük kristallerin volkanların içindeki faaliyetlere açılan bir pencere sunduğunu ve volkanların ne zaman püskürebileceğine ilişkin ipuçları taşıyabileceğini ortaya koydu.
School of the Environment'dan doktora adayı Daniela Parra-Encalada, kayalarda bulunan yaygın beyaz bir kristal türü olan plajiyoklazı inceledi. Farklı yaşlara, püskürme tarzlarına ve etkinlik düzeylerine sahip And volkanlarındaki en küçük kristallerin aynı kimyasal imzayı taşıdığı belirlendi. Araştırma Nature Communications'da yayımlandı.
En küçük kristaller püskürme öncesini gösterdi
Parra-Encalada, plajiyoklazın yüzeyin yalnızca birkaç kilometre altında bulunan magmada büyüdüğünü ve sıcaklık, su içeriği ile magma bileşimindeki değişimlere tepki verdiğini söyledi.
Araştırmacıya göre tek tek kristallerin kimyasını, kayaların tamamı yerine ayrı ayrı analiz etmek, bir volkanın tarihindeki farklı aşamaların yeniden oluşturulmasına ve püskürmeden hemen önce gerçekleşen süreçlerin belirlenmesine olanak tanıyor.
Parra-Encalada, yalnızca insan saçı genişliğindeki en küçük ve en yeni kristallerin püskürmelerin son aşamalarında oluştuğunu belirtti. Şili ve Arjantin'de Orta Andlar boyunca 230 kilometrelik alanda yürütülen arazi çalışmasında toplanan her volkanik kaya örneğinde aynı sürecin kanıtları bulundu.
Ekip, yedi volkandan ve iki daha eski süper püskürmeden alınan 28 temsili kayanın ince kesitlerini özel mikroskoplarla inceledi. Plajiyoklaz mikrokristallerinin kimyasal bileşimi analiz edilerek haritalandırıldı.
Sıcak magma magma sistemini istikrarsızlaştırıyor
Parra-Encalada, sonuçları Pasifik Ateş Çemberi çevresindeki diğer bölgelerden elde edilen araştırmalarla karşılaştırdı. Diğer veri setlerindeki en küçük plajiyoklaz kristallerinde de benzer özellikler bulundu.
Araştırmacılar, kristallerin kimyasal imzasının büyük olasılıkla yerin daha derinlerinden gelen ve sığ bir magma haznesine doğru ilerleyen çok sıcak magmayla bağlantılı olduğunu göstermek için modelleme kullandı.
Bu sıcak magmanın volkanın magma taşıma sistemini istikrarsızlaştırdığı ve sonunda püskürmeyi tetiklediği belirtildi. Ekip, yeni belirlenen jeokimyasal örüntüyü "plajiyoklaz püskürülebilirlik alanı" olarak adlandırdı.
Araştırmacılar, aynı örüntünün okyanus volkanlarında da görülüp görülmediğini inceleyecek.
Kristaller kritik mineraller için de ipucu sunabilir
Araştırmanın kıdemli yazarı doçent Terese Ubide, gelecekteki çalışmaların plajiyoklazın kimyasal imzasının daha yakından izlenmesi gereken volkanları belirlemede kullanılıp kullanılamayacağını ortaya koyabileceğini söyledi. Bu imza, söz konusu volkanların püskürmeye daha yatkın olduğuna işaret edebilir.
Ubide, bu örüntünün farklı tektonik ortamlardaki volkanlarda da geçerli olup olmadığını sınamak istediklerini belirtti.
Plajiyoklaz kristallerinin, magma sistemlerinin bakır ve altın gibi değerli metalleri nasıl biriktirdiğini de ortaya koyabileceği ifade edildi. Bu bulgu, volkanoloji ile kritik mineraller araştırması arasında yeni bağlantılar kurulmasına katkı sağlayabilir.
- Popüler Haberler -
Emekli Yunan Korgeneral: Yunanistan 7 senede 9 kez Türkiye karşısında geri adım attı
Öğrenci eylemlerinin sürdüğü Fransa'da lise ateşe verildi
İran: Hürmüz Boğazı'nda biri mayına çarpan 2 petrol tankerinde yangın çıktı
Voyager 1 iletişim kesintisinin ardından kendiliğinden yeniden çalıştı
James Webb uzay tarihinin en büyük gizemini çözüyor! Küçük Kırmızı Noktalar ilksel kara delik mi?
İngiltere'de okullarda telefon yasağı sıkılaşıyor! Artık çantada bile olmayacak



