Uzayda hayat sandığınız gibi değil! Astronotlar nasıl uyuyor ve besleniyor?

NASA'nın Artemis 2 misyonunda yer alan dört astronot, Ay'a gerçekleştirecekleri tarihi yolculuk öncesinde uyguladıkları hijyen, beslenme ve uyku düzeniyle dikkat çekiyor. ABD'nin Florida eyaletinden fırlatılması planlanan Artemis 2 kapsülünde görevli astronotlar, özel olarak hazırlanan bir menü, gelişmiş atık yönetim sistemi ve disiplinli bir günlük program eşliğinde Ay'ın yörüngesine doğru yola çıkacak. Görev, Perşembe sabahı ABD Doğu Saati ile 07.06'da astronotların "Sleepyhead" şarkısıyla uyanmasıyla başladı. Fırlatmanın ardından kısa bir iletişim kesintisi ve Orion kapsülündeki tuvalet sisteminde yaşanan arıza, Houston kontrol merkeziyle yapılan koordinasyon sayesinde kısa sürede çözüldü. NASA, Artemis 2'nin insanlı Ay misyonları arasında yeni standartlar belirleyeceğini vurguluyor.

NASA'nın Artemis 2 ekibi: Hijyen ve karantina ön planda

Artemis 2 görevine seçilen astronotlar, fırlatma öncesinde olası enfeksiyon ve hastalıklara karşı sıkı bir karantina sürecinden geçti. NASA, bu uygulamanın astronotların sağlığını korumak ve görev sırasında beklenmedik tıbbi sorunları önlemek için zorunlu olduğunu açıkladı. Astronotlar, yıllar süren fiziksel, teknik ve psikolojik eğitimlerin ardından, uzayda karşılaşabilecekleri zorluklara karşı hazırlandı. Özellikle Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki önceki görevlerde bir ekip üyesinin hastalanması nedeniyle yaşanan geri dönüş, karantinanın önemini bir kez daha gündeme getirdi. Artemis 2 ekibi, fırlatma öncesi ve görev sırasında sürekli tıbbi gözetim altında tutuluyor. Bu önlemler, insanlı Ay yolculuğunda hijyen ve sağlık standartlarının ne kadar kritik olduğunu gösteriyor.

Artemis 2'de 189 gıda maddesi ve özel menü

NASA, Artemis 2 görevinde astronotların beslenme ihtiyaçlarını karşılamak için 189 farklı gıda maddesi içeren zengin bir menü hazırladı. Menüde 58 tortilla, çeşitli acı soslar, 10 farklı içecek ve çok sayıda tatlı bulunuyor. Astronotlar, mango salatası, ekmek, sosis, sebzeli quiche, badem, kaju, yaban mersinli granola, barbekü sığır eti, gratin brokoli, makarna ve karnabahar gibi yiyeceklerle beslenecek. Tatlı seçenekleri arasında kurabiye, çikolata, pasta, şeker kaplı badem ve puding yer alıyor. Her astronot, su dışında günde iki içecek hakkına sahip. Kahvaltı, öğle yemeği ve akşam yemeği için belirlenen saatler, görev disiplininin bir parçası olarak uygulanıyor. Ancak kapsülde soğutma sistemi bulunmadığı ve taze gıda taşıma imkânı kısıtlı olduğu için, astronotlar taze ürün tüketemiyor. Liyofilize gıdalar, içme suyu dispenseriyle hazırlanıyor; fakat bu olanak fırlatma ve iniş sırasında devre dışı kalıyor. Uzayda tat algısı azaldığı için, menüye yoğun baharatlar ve çeşniler ekleniyor. Bu detaylar, Artemis 2'nin beslenme disiplini açısından uzay görevlerinde yeni bir dönemi başlattığını gösteriyor.

Orion kapsülünde tuvalet sorunu ve atık yönetimi

Geçmişteki Apollo misyonlarında astronotlar tuvalet ihtiyacını plastik torbalarla giderirken, Artemis 2 görevinde gelişmiş bir Atık Yönetim Sistemi kullanılıyor. Bu sistem, idrar ve dışkının ayrı ayrı toplanmasını ve atıkların güvenli şekilde yönetilmesini sağlıyor. İdrar, uzaya bırakılırken dışkı kapsülde depolanıyor ve Dünya'ya dönüşte imha edilmek üzere saklanıyor. Fırlatmadan kısa süre sonra Orion kapsülündeki tuvalet sisteminde yaşanan arıza, Houston kontrol merkeziyle yapılan hızlı müdahaleyle giderildi. Bu olay, uzayda hijyenin ve atık yönetiminin ne kadar hassas bir konu olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Ayrıca kapsülde diş fırçalama, sabun, saç fırçası ve tıraş malzemeleri için özel bir hijyen alanı bulunuyor. Böylece astronotlar, uzun yolculuk boyunca kişisel temizliklerini sürdürebiliyor. Artemis 2'nin bu alandaki uygulamaları, gelecekteki insanlı uzay görevleri için önemli bir referans oluşturuyor.