Trump yönetiminden okyanus izleme sistemine şok darbe

ABD'de Trump yönetimi, Pasifik ve Atlantik okyanuslarının derinliklerinde kritik veriler toplayan ve 368 milyon dolar maliyetle kurulan Okyanus Gözlem İnisiyatifi'ni (OOI) kaldırma kararı aldı. 21 Mayıs'ta Ulusal Bilim Vakfı (NSF) tarafından açıklanan bu karar, özellikle rekor deniz sıcaklıkları, yaklaşan süper El Niño ve okyanus akıntılarında çöküş riski gibi tehditlerin yoğunlaştığı bir dönemde, okyanus izleme sisteminin işlevsiz bırakılması anlamına geliyor. Bu gelişme, ABD'nin okyanuslara yönelik ilgisinin azaldığı ve bilimsel liderliğinin zayıfladığı yönünde kaygılara yol açtı. Bilim insanları ve çevre kuruluşları, alınan kararın bilimsel veri toplama kapasitesinde büyük bir boşluk yaratacağını ve iklim değişikliğine karşı mücadelede ABD'yi zora sokacağını vurguluyor.

Trump yönetimi: Okyanus izleme sisteminin kaldırılma gerekçesi tartışma yarattı

OOI, 2016 yılında devreye alındı ve yaklaşık 900 gelişmiş cihazla Pasifik ve Atlantik okyanuslarının belirli bölgelerinde, okyanus kimyasındaki değişiklikler, güçlü akıntıların hareketleri ve deniz sağlığı gibi konularda sürekli veri topluyordu. Sistemin 30 yıl boyunca çalışması planlanmıştı. Ancak Trump yönetimi ve NSF, "gelişen bilimsel önceliklere ve yeni teknolojilere" kaynak ayırmak amacıyla ağın kapsamını daraltacağını duyurdu. Özellikle Alaska, Washington, Oregon ve Kuzey Carolina kıyıları ile güneydoğu Grönland'daki Kuzey Atlantik'teki su altı altyapısının önümüzdeki 15 ay içinde kaldırılacağı açıklandı. NSF Medya İşleri Başkanı Mike England, bu adımın daha çevik bir bilimsel yaklaşım için atıldığını savundu. Ancak bilim insanları, sistemin kaldırılmasının mevcut ve gelecekteki iklim risklerinin tespitinde büyük bir kör nokta yaratacağına dikkat çekiyor. Okyanus izleme sisteminin kaldırılması, ABD'nin iklim değişikliğiyle mücadele kapasitesinde telafisi zor bir kayıp olarak değerlendiriliyor.

Bilim insanları: Okyanus izleme sisteminin kaybı kritik dönemeçte

Okyanus Gözlem İnisiyatifi'nin kaldırılması, bilim dünyasında büyük tepkiyle karşılandı. Eski Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi Başkanı Rick Spinrad, "Bu kararı, kısa vadeli tasarruf uğruna uzun vadeli faydalardan vazgeçmek" olarak nitelendirdi. Spinrad, OOI'nin balıkçılık yönetimi, hava tahmini ve kıyı selinden korunma gibi birçok alanda ekonomik ve sosyal fayda sağladığını belirtti. Birleşik Krallık Plymouth Deniz Laboratuvarı'ndan biyolojik okyanus bilimci Helen Findlay ise, okyanus izleme sisteminin olmaması halinde, okyanusun değişken yapısında risklerin tespitinin neredeyse imkânsız hale geleceğini vurguladı. Almanya Potsdam Üniversitesi'nden Prof. Stefan Rahmstorf, özellikle Atlantik Meridyonal Dönüşüm Dolaşımı (AMOC) gibi kritik akıntıların izlenmesinde OOI verilerinin hayati önemde olduğunu ifade etti. AMOC'un çökme riski, ABD Doğu Kıyısı'nda deniz seviyesinin hızla yükselmesi, Avrupa'da şiddetli kışlar ve Afrika'da uzun süreli kuraklıklar gibi felaketlere yol açabilir. Uzmanlar, okyanus izleme sisteminin kaldırılmasının bu tür risklerin önceden tespit edilmesini ve etkili önlemler alınmasını zorlaştıracağını belirtiyor.

Yerel endüstriler ve balıkçılık okyanus izleme sisteminin kaybından doğrudan etkilenecek

OOI'nin kaldırılması, sadece iklim bilimi ve araştırma alanında değil, aynı zamanda yerel endüstriler ve balıkçılık sektörü üzerinde de ciddi sonuçlar doğuracak. Özellikle Alaska Körfezi'ndeki Okyanus İstasyonu Papa'da kullanılan otonom şamandıralar ve kaydırıcılar, balıkçılık için kritik olan okyanus asidifikasyonu ve diğer çevresel parametrelerin izlenmesinde büyük rol oynuyordu. Washington ve Oregon kıyılarındaki Kıyı Dayanıklılık Dizisi, bölgedeki tekneler için hava durumu verileri sağlıyor ve Dungeness yengeci gibi ticari değeri yüksek türlerin popülasyonunu takip ediyordu. Jan Newton, Washington Üniversitesi'nden bir okyanus bilimci olarak, bu sistemlerin kaldırılmasıyla bölgenin yetersiz veriyle karşı karşıya kalacağını ve balıkçılık ile denizcilik sektörlerinin risk altında olduğunu belirtti. Newton, "Denizcilik hakimiyetimizi ve kabuklu deniz ürünleri rekabetçiliğimizi sürdürecek yatırımların kesilmesi mantıksız" diyerek eleştirilerini dile getirdi.