Tayvan gerginliği! Çin, Japonya'ya ticari yaptırımlar uyguluyor

Pekin ve Tokyo arasındaki ticari çekişme son günlerde keskin bir şekilde yoğunlaşmış durumda. Çin Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan yeni soruşturma, yarı iletken üretiminde kullanılan diklorosilan adlı kimyasal maddenin Japonya'dan ithalatını hedef almaktadır. Bu karar, Japonya'nın askeri amaçlı çift kullanımlı malların ihracatını sınırlandırmasının sadece bir gün sonrasında duyurulmuştur.

Fiyat düşüşü gerekçesiyle başlatılan soruşturma

Çin Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre, soruşturma yerli sanayi temsilcilerinin başvurusu üzerine başlatılmıştır. Başvuruda, Japonya'dan gelen diklorosilanın fiyatının 2022 ile 2024 yılları arasında yüzde 31 oranında düştüğü belirtilmiştir. Bakanlık, bu fiyat düşüşünün Çin'in yerli sanayisine zarar verdiğini ve dampingin söz konusu olduğunu iddia etmektedir. Sözcüler, "Japonya'dan ithal edilen ürünlerin dampingi, yerli sanayimizin üretim ve işletmesine zarar verdi" şeklinde bir açıklama yapmışlardır. Bu tür soruşturmalar genellikle ticari kısıtlamaların uygulanmasına yol açmaktadır.

Tayvan meselesi arka planda yatan gerçek neden

Ticari soruşturmanın ardında yatan temel neden, Çin-Japonya arasındaki Tayvan konusundaki görüş ayrılığıdır. Pekin, yeni Japon Başbakanı Sanae Takaichi'nin geçen yıl sonlarında Çin'in Tayvan'a karşı harekete geçmesi durumunda Japonya'nın müdahale edebileceğini söylemesinden bu yana Tokyo'ya karşı artan bir hoşnutsuzluk göstermektedir. Çin, Tayvan'ı kendi topraklarının ayrılmaz bir parçası olarak görmektedir. Gerginlikler son günlerde daha da tırmanmış, Japon milletvekili Hei Seki (Yo Kitano) Tayvan'ı ziyaret ederek onu bağımsız bir ülke olarak nitelendirmiştir. Seki, gazetecilere "Tayvan'a geldim... bu noktayı kanıtlamak ve dünyaya Tayvan'ın bağımsız bir ülke olduğunu söylemek için" demiştir. Çin, Seki'nin Çin'e girişini yasaklamış ve geçen yıl "safsatalar yaydığı" için ona yaptırım uygulamıştır. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mao Ning, Seki'nin sözlerine karşılık "Onun gibi küçük bir kötü adamın iğrenç sözleri yorum yapmaya değmez" demiştir.

Nadir toprak elementleri kısıtlaması endişeleri artıyor

Çin-Japonya ticari çekişmesinin giderek derinleşmesiyle birlikte, Pekin'in nadir toprak elementleri ihracatını Japonya'ya karşı sınırlandırabileceğine dair endişeler artmaktadır. Çin, Amerika Birleşik Devletleri ile yaşadığı ticaret savaşında bu tür kritik mineraller ihracat kısıtlamalarını daha önce uygulamıştır. Çin, savunma ve elektrikli araçlar gibi stratejik endüstrilerde kullanılan güçlü ve ısıya dayanıklı mıknatıslar yapmak için gerekli olan ağır nadir toprak elementlerinin küresel üretiminin çoğunu kontrol etmektedir. Ticaret Bakanlığı resmi açıklamalarında nadir toprak elementleri kısıtlamasından bahsetmese de, hükümetin sözcüsü olarak görülen China Daily gazetesi, anonim kaynakları aktararak Pekin'in belirli nadir toprak elementlerinin Japonya'ya ihracatını sıkılaştırmayı düşündüğünü bildirmiştir. Bu rapor bağımsız olarak doğrulanmamıştır ancak sektör gözlemcileri tarafından ciddi bir tehdit olarak değerlendirilmektedir.