Süper kütleli kara delik, milyonlarca yıldızın doğuşunu engelliyor

Uzayda keşfedilen VV 340a galaksisindeki süper kütleli kara delik, sadece çevresindeki maddeyi içine çekmekle kalmıyor, aynı zamanda muazzam bir güçle dışarıya malzeme fırlatıyor. Bu olağanüstü aktivite, galaksinin geleceğini ciddi biçimde tehdit ediyor. Kara delik tarafından oluşturulan bu enerjetik jetler, galaksinin yeni yıldızlar yaratması için gerekli olan soğuk gaz bulutlarını bozuyor ve yer değiştiriyor. Sonuç olarak, yıldız oluşum süreci önemli ölçüde yavaşlıyor ve zamanla tamamen durabilir. Bu fenomen, aşırı kara delik aktivitesinin bütün bir galaksiyi nasıl yeniden şekillendirebileceğini açıkça ortaya koymaktadır.

Salınımlı jet galaktik yapıyı yeniden şekillendiriyor

VV 340a galaksisinde gözlenen kara delik jeti, düz bir çizgide hareket etmiyor. Bunun yerine, merkezi kara delikten çıkan bu jet, yavaşça bir koni çiziyor ve galaksinin çekirdeğinden dışarı doğru hareket ederken sarmal bir desen oluşturuyor. Bu tür salınımlı hareket, jetin çevredeki gazın çok daha geniş alanlarını etkilemesine olanak tanıyor. Düz bir yolda hareket eden bir jetin yapabileceğinden çok daha fazla bölgeyi ısıtıyor ve iyonize ediyor. Araştırmacılar, bu ölçekte presesyon yapan bir radyo jetinin bir disk galaksisinde gözlemlendiği ilk kez olarak bu durumu tanımlıyorlar. Radyo verilerini kullanarak, bilim insanları jetin büyük ölçekli hareketini izlediler ve spiral yolunun galaktik merkezin çok ötesinde gazı nasıl ısıttığını ve yerinden ettiğini kaydettiler. Bu hareket, bir oyuncak topaçın eğilmesi ve dönmesine benziyor, ancak burada sonuçlar ışık yılları boyunca uzanıyor ve galaksinin tamamını etkiliyor.

Yıldız yapan gaz önemli oranda dışarı atılıyor

Kara delik jetinin etkisi hiç de hafif değildir. Justin Kader liderliğindeki astronom ekibi tarafından yapılan ölçümlere göre, yılda 19,4 artı eksi 7,9 güneş kütlesi gaz çıkış oranı tespit edilmiştir. Bu rakam, her yıl yaklaşık 19 Güneş'e eşit kütlede gazın galaksiden sıyrıldığı anlamına gelmektedir. Aksi takdirde bu gaz, yeni yıldızların oluşumuna doğrudan katkıda bulunacak olan değerli ham maddedir. Dışarı atılan bu malzeme, alışılmadık derecede sıcak ve yüksek oranda iyonize edilmiş durumdadır. Astronomlar buna koronal çizgi gazı adını veriyorlar; bu tür gaz normalde kara deliklerin hemen çevresindeki bölgelerle sınırlıdır. Ancak VV 340a'da, bu sıcak ve iyonize gaz ev sahibi galaksinin içine kadar uzanıyor. Araştırma ekibi, bu önemli içgörüyü James Webb Uzay Teleskopu'ndan alınan kızılötesi gözlemlere bağlıyorlar. Kızılötesi dalga boyları, galaksideki görünür ışığı engelleyen kalın tozu penetrasyon yaparak, gizli yapıları ortaya çıkarmaktadır.