Şok kazı gündem oldu! Dev kavanozda 37 insan bulundu

Laos'un Xiangkhoang Platosu'nda yürütülen arkeolojik kazılarda, dev taş kavanozlardan birinin içinde 37 kişiye ait insan kalıntıları bulundu. 2022 ile 2024 yılları arasında James Cook Üniversitesi'nden arkeolog Nicholas Skopal liderliğinde gerçekleştirilen kazılar, bölgenin binlerce yıldır gizemini koruyan taş kavanozlarının işleviyle ilgili çarpıcı bulgular sundu. Kazı ekibi, yaklaşık 2 metre çapındaki kavanozun tabanında çok sayıda kemik ve mezar eşyası ortaya çıkardı. Radyokarbon analizleri, kemiklerin 890 ile 1160 yılları arasında, yaklaşık 270 yıllık bir süreçte defnedildiğini gösterdi. Bu bulgu, kavanozun nesiller boyunca farklı zamanlarda cenaze ritüellerinde kullanıldığını ortaya koydu.

Arkeolog Skopal: 'Kavanozlar aile ritüellerinin merkeziydi'

Arkeolog Nicholas Skopal, dev taş kavanozlarda bulunan insan sayısının, bu yapıların aile ya da geniş aile gruplarına ait olduğunu düşündürdüğünü belirtti. Skopal, "Muhtemelen, bu kavanozlar nesiller boyunca atalara adanmış ritüel alanları olarak hizmet etti" dedi. Xiangkhoang Platosu'nda sayıları binleri bulan dev taş kavanozlar, uzun yıllardır bilim dünyasının dikkatini çekiyor. Ancak bölge, 1960'larda ABD tarafından bırakılan milyonlarca patlamamış bomba nedeniyle tehlikeli kabul edildiği için, araştırmalar uzun süre sınırlı kaldı. Skopal'ın ekibi, "Jar 1" olarak adlandırılan ve konglomerat taşından oyulmuş büyük kavanozu tamamen ortaya çıkarmak için üç saha sezonu boyunca çalıştı. Kazı sırasında, kavanozun tabanında yoğun biçimde yerleştirilmiş kemiklere ek olarak, cam boncuklar, taş levhalar, çömlek parçaları, küçük bir çan ve demir bir bıçak da bulundu. Bu buluntular, kavanozun sadece bir mezar değil, aynı zamanda ritüel ve anıtsal bir işlev taşıdığını gösteriyor.

Xiangkhoang Platosu'ndaki dev taş kavanozlar cenaze geleneğini aydınlatıyor

Kazıdan elde edilen bulgular, dev taş kavanozların cenaze amaçlı kullanıldığına dair bugüne kadarki en güçlü kanıtları sunuyor. Araştırmacılar, kavanozun içindeki kemiklerin farklı zamanlarda yerleştirildiğini ve ilk bozulma sürecinin başka bir yerde gerçekleştiğini tespit etti. Bu durum, kavanozun ikincil gömü yeri olarak kullanıldığını ve kemiklerin önce başka bir kapta bekletildikten sonra buraya taşındığını düşündürüyor. Ayrıca, kavanozun içinde bulunan cam boncukların analizinde, malzemelerin Güney Hindistan ve Mezopotamya'dan geldiği anlaşıldı. Bu, Laos ile uzak bölgeler arasında daha önce bilinmeyen ticaret bağlantılarına işaret ediyor. Çömlek parçalarının bir araya getirilmesiyle, kavanozda bir zamanlar yuvarlak bir çömleğin de bulunduğu ortaya çıktı. Demir bıçak ve çan gibi mezar eşyaları ise, bölgedeki cenaze uygulamalarının zenginliğini ve çeşitliliğini gözler önüne seriyor. Araştırmacılar, Xiangkhoang Platosu'nda bulunan çok sayıdaki boş kavanozun, kemiklerin başka yerlere taşınmasından kaynaklanabileceğini düşünüyor. Ancak, bölgedeki cenaze uygulamalarının farklılık gösterebileceği ve her kavanozun aynı şekilde kullanılmadığı da vurgulanıyor.