Sivrisinekleri doğal bakteriler enfekte edildi! Deney dang humması riskini %70 oranında azalttı

Singapur'da Ulusal Çevre Ajansı öncülüğünde gerçekleştirilen geniş çaplı bir bilimsel deneme, Wolbachia bakterisiyle enfekte edilen erkek sivrisineklerin şehir genelinde serbest bırakılmasıyla, sivrisinek popülasyonunda ve dang humması vakalarında kayda değer bir düşüş yaşandığını ortaya koydu. 2024 yılı boyunca sürdürülen bu araştırmada, IIT-SIT olarak bilinen steril böcek tekniğiyle hazırlanan sivrisinekler, 15 farklı ve yoğun nüfuslu bölgeye rastgele dağıtıldı. Çalışmanın sonuçları, Wolbachia'nın yalnızca böcek sayısını azaltmakla kalmadığını, aynı zamanda bölgedeki dang humması teşhislerinde de önemli bir azalmaya yol açtığını gösterdi.

Ulusal Çevre Ajansı: Wolbachia ile sivrisinekler ve hastalıklar kontrol altına alındı

Deney kapsamında, Wolbachia bakterisiyle enfekte edilen erkek sivrisinekler, laboratuvar ortamında üretilerek belirlenen bölgelere salındı. Bu yöntemde Wolbachia, sivrisineklerin üremesini engelleyerek yumurtaların steril olmasını sağladı ve doğal popülasyonun azalmasına neden oldu. Araştırmacılar, hangi bölgelerde sivrisinek salımı yapıldığını bilmeden, tuzaklar ve ulusal sağlık istatistikleriyle 20 ay boyunca hem sivrisinek popülasyonunu hem de dang humması vakalarını izledi. Sonuçlara göre, Wolbachia uygulanan bölgelerde sivrisinek sayısı yüzde 77 oranında azalırken, dang humması ateşine yakalananların oranında da yüzde 71'lik bir düşüş kaydedildi. Bu veriler, Wolbachia'nın hem sivrisinek kontrolünde hem de bulaşıcı hastalıkların yayılmasında etkili bir çözüm sunduğunu ortaya koydu.

Bilim insanları: Wolbachia ile IIT-SIT tekniği dünya için umut olabilir

Çalışmanın en dikkat çekici yanlarından biri, IIT-SIT tekniğinin rastgele kontrollü bir denemede ilk kez böylesine güçlü sonuçlar vermesi oldu. Araştırmaya katılan bilim insanları, Wolbachia ile enfekte sivrisineklerin serbest bırakıldığı bölgelerde, dang humması vakalarının kontrol bölgelerine kıyasla üçte birden daha az görüldüğünü açıkladı. Özellikle, dang humması gibi ölümcül olabilen viral hastalıkların yayılımının önlenmesinde bu yöntemin büyük umut vadettiği belirtildi. Dünya genelinde dang humması salgınlarının arttığı bir dönemde, Singapur'dan gelen bu bilimsel kanıt, diğer ülkelere de benzer uygulamalar için yol gösterici olabilir. Uzmanlar, Wolbachia'nın sivrisinek kaynaklı hastalıklarla mücadelede yeni bir dönemin başlangıcı olabileceğine dikkat çekti.