ANASAYFA
TV PROGRAMLARI
PROGRAMLAR
YAYIN AKIŞI
CANLI YAYIN
24 RADYO
REKLAM
İLETİŞİM VE KÜNYE

Sağ balinasının popülasyonu yavaş yavaş artıyor ancak risk devam ediyor

Tayfun Demirel - | Son Güncelleme Tarihi:
Sağ balinasının popülasyonu yavaş yavaş artıyor ancak risk devam ediyor

Dünyanın en nadir balina türlerinden biri olan Kuzey Atlantik sağ balinası bu kış 15 yavru doğurarak son yılların en iyi sezonlarından birini yaşadı. Ancak bilim insanları, türün gerçekten kurtarılması için çok daha fazla yavruya ihtiyaç olduğu konusunda uyarı yapıyor.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Dünyanın en nadir balina türlerinden biri olan Kuzey Atlantik sağ balinası, bu kış mevsiminde umut verici bir doğum sezonundan geçiyor. Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi tarafından Pazartesi günü açıklanan verilere göre, araştırmacılar güneydoğu Amerika Birleşik Devletleri açıklarında 15 yavru balina tespit ettiler. Bu sayı, son üç kıştan ikisinden daha yüksek olmasına rağmen, uzmanlar sağ balinasının nesli tükenme tehlikesinin hala çok ciddi olduğunu vurgulamaktadır.

Popülasyonda yavaş iyileşme işaretleri

Kuzey Atlantik sağ balinasının toplam popülasyonu tahmini 384 hayvan sayısında bulunmaktadır. Bu sayı, birkaç yıllık düşüşün ardından yavaş yavaş artış göstermektedir. Bilim insanlarına göre, sağ balinasının 2020 yılındaki popülasyonunun yüzde 7'sinden fazlasını kazandığı belirtilmektedir. Bu iyileşme, türün tamamen yok olma yolundan biraz uzaklaştığını göstermektedir. Ancak bu ilerleme, hala çok sınırlı ve kırılgan bir durumdur.

Her kış mevsiminde sağ balinası, güneydoğu Amerika Birleşik Devletleri açıklarında doğum yapmak için göç eder. Doğumdan sonra, beslenme amaçlı olarak kuzeye doğru yeniden göç etmektedir. Bu döngü, türün yaşam döngüsünün en kritik anlarından biridir. Geçen kış mevsiminde sadece 11 yavru doğurulmuşken, bu yılki 15 yavru sayısı önemli bir artış temsil etmektedir.

Gerçek hedef: yılda 50 veya daha fazla yavru

Ancak uzmanlar, bu sayının hala yeterli olmadığı konusunda net bir şekilde uyarı vermektedir. Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'nin açıklamasında belirtildiği üzere, sağ balinasının düşüşünü durdurmak ve gerçek bir iyileşmeye izin vermek için, uzun yıllar boyunca yılda yaklaşık 50 veya daha fazla yavruya ihtiyaç vardır. Bu hedef, mevcut doğum oranlarının dört katı kadar yüksektir. Çevre grubu Oceana'nın kıdemli kampanya direktörü Gib Brogan, bu hedefin sadece yavru doğumlarıyla ulaşılamayacağını açıkça belirtmiştir.

Brogan'a göre, sağ balinasının popülasyonunda üreme yapabilen dişilerin sayısı sınırlı olduğundan, 50 yavru sayısı makul bir beklenti değildir. Ayrıca, yaralanma geçiren veya yetersiz beslenme durumunda olan balinalar, üreme olasılığı daha düşük olmaktadır. Bu durum, popülasyonun doğal yollarla iyileşmesini önemli ölçüde zorlaştırmaktadır.

Balıkçılık ve gemi çarpışmaları: ölümün ana nedenleri

Sağ balinasının karşı karşıya olduğu en büyük tehditler, ticari balıkçılık ekipmanlarına dolaşma ve büyük gemilerle çarpışmalardır. Brogan, bu iki tehdidin ele alınması gerektiğini vurgulamıştır. Kendisinin söylediği gibi, "kendimizi yavru doğurarak iyileştiremeyeceğiz. Ayrıca sağ balina ölümlerinin iki temel nedenini, balıkçılık ekipmanlarına dolaşma ve tekneler tarafından çarpılma ile mücadele etmek için daha fazlasını yapmamız gerekiyor."

Federal hükümet, 2028 yılına kadar sağ balinasını korumak için tasarlanmış federal kurallar konusunda bir moratoryumun ortasında bulunmaktadır. Ancak ticari balıkçılık grupları, bu duraklamanın daha da uzun süre uzatılması için baskı yapmaktadır. Bu durum, türün korunması açısından ciddi bir tehdit oluşturmaktadır.

Tarihsel perspektif: iyileşme yolundaki zorluklar

Sağ balinası, ticari balina avcılığı döneminde nesli tükenmenin eşiğine kadar avlanmıştır. Onlarca yıldır federal olarak korunmasına rağmen, tür hala ciddi bir krizin içindedir. Son on yılda, popülasyonda doğumlardan daha fazla ölüm meydana gelmiştir. 2010'dan bu yana, sağ balinası sadece iki kez 20 yavruya ulaşmıştır. 2018 yılında yaşanan felaket sezonunda ise hiç yavru doğurmamıştır.

Bu tarihsel veriler, sağ balinasının ne kadar kırılgan bir durumda olduğunu göstermektedir. Tek bir kötü sezon, popülasyonun tamamını tehdit edebilecek kadar sınırlı sayıda bireyden bahsedilmektedir. Balinalar, yaralanma geçirdiğinde veya beslenme yetersizliği yaşadığında, üreme olasılıkları önemli ölçüde düşmektedir.

Koruma çabalarının yetersizliği ve gelecek endişeleri

Bu yılki 15 yavru doğumu, gerçekten cesaret verici bir gelişme olarak görülmektedir. Ancak Brogan ve diğer uzmanlar, bu sayının türün gerçek kurtarılması için hala çok yetersiz olduğunu tekrar tekrar vurgulamaktadır. Sağ balinasının popülasyonunun istikrarlı bir şekilde artması için, sadece doğum oranlarının artması yeterli değildir. Aynı zamanda, ölüm oranlarının da önemli ölçüde azaltılması gerekmektedir.

Federal kurallar konusundaki moratoryum, ticari balıkçılık gruplarının baskısı altında uzatılma riski taşımaktadır. Bu durum, sağ balinasının korunması açısından ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Daha güçlü yasalar olmadan, tür bu tehditlere karşı savunmasız kalmaya devam edecektir. Bilim insanları ve çevre aktivistleri, federal hükümetin daha kararlı adımlar atması gerektiğini düşünmektedir. Sağ balinasının kurtarılması, sadece doğum oranlarının artması değil, aynı zamanda ölüm nedenlerinin ortadan kaldırılması ile mümkün olacaktır.


Etiketler:
sağ balinası nesli tükenme balina koruması Kuzey Atlantik deniz yaşamı