Parazit riski artıyor! Meyve ve sebzeler nasıl yıkanmalı?

Michigan'da kaydedilen Cyclospora paraziti salgını, ABD genelinde gıda kaynaklı enfeksiyon riskinin ciddiyetini bir kez daha gündeme taşıdı. Yetkililer, parazitin dışkı ile kirlenmiş gıda ve su yoluyla bulaştığını, özellikle marul ve salata yeşilliklerinin potansiyel taşıyıcılar arasında yer aldığını açıkladı. Salgının kaynağı henüz kesinleşmese de, paketlenmiş salata ürünleri ve çiğ tüketilen sebzeler, olası bulaş noktaları arasında gösteriliyor. ABD'de yaşanan bu gelişme, gelişmiş ülkelerde dahi gıda güvenliğinin ne kadar hassas bir dengeye sahip olduğunu ortaya koyuyor.

Sağlık yetkililerinden Cyclospora uyarısı: Sebzeler nasıl yıkanmalı?

Michigan sağlık departmanı, Cyclospora salgınının ardından vatandaşlara çiğ sebze ve salata tüketiminde ekstra dikkatli olmaları yönünde çağrıda bulundu. Yetkililer, özellikle paketli salata ve yeşilliklerin üretim ve paketleme aşamalarında dışkı ile temas etmesi halinde parazit bulaşma riskinin arttığını belirtti. Gastroenterolog Vincent Ho, "Yıkanmış ve yenmeye hazır" ibaresiyle satılan ürünlerde dahi yıkama işleminin atlanmaması gerektiğini vurguladı. Epidemiyolog Marisa Donnelly ise, marketlerde ve restoranlarda paketlenmiş salatalardan uzak durulmasını tavsiye etti. Donnelly, soyulabilen veya pürüzsüz yüzeye sahip sebzelerin tercih edilmesinin, bulaş riskini azaltabileceğini ifade etti. Ayrıca, sebzelerin ve meyvelerin temiz suyla iyice yıkanması, çiğ gıdalarla temas öncesi ve sonrası ellerin sabunla yıkanması, bulaş zincirinin kırılmasında en etkili önlemler arasında gösteriliyor.

Dünya genelinde parazitler: 2021'de 4,8 milyon sağlık yılı kaybı

Dünya Sağlık Örgütü'nün Lancet dergisinde yayımlanan son raporuna göre, 2021 yılında gıda kaynaklı parazit enfeksiyonları dünya genelinde yaklaşık 4,9 milyon sağlıklı yaşam yılı kaybına yol açtı. Bu kayıpta domuz şerit kurdu (Taenia solium) başı çekerken, enfekte domuz eti veya dışkı ile kirlenmiş sebzelerin tüketilmesi, bulaşmanın ana nedenleri arasında yer aldı. Uzmanlar, domuz etinin iyice pişirilmesi ve -10°C'de en az beş gün dondurulmasının, parazit riskini önemli ölçüde azalttığını belirtiyor. Ayrıca, insan dışkısının gıda ile temasının önlenmesi, bulaşmanın engellenmesinde kritik rol oynuyor. Clonorchis sinensis gibi balık kaynaklı parazitler ise özellikle Asya ve Rusya'da yaygın olarak görülüyor ve çiğ ya da az pişmiş balık tüketimiyle insanlara bulaşıyor.

ABD'de Cyclospora ve diğer parazitlere karşı hijyen önerileri

ABD'deki Cyclospora salgını, yalnızca bu parazite değil, aynı zamanda diğer gıda kaynaklı tehlikelere karşı da dikkatli olunması gerektiğini gösteriyor. Toxoplasma gondii gibi protozoan parazitler, bağışıklık sistemi zayıf olan bireyler ile hamile kadınlar için ciddi sağlık riskleri oluşturuyor. Kedi dışkısı ile yayılabilen bu parazit için, kedilerin sebze bahçelerinden uzak tutulması ve kedi kumu ile temas sonrası ellerin mutlaka yıkanması öneriliyor. Cryptosporidium, Fasciola, Trypanosoma cruzi ve Ascaris gibi diğer parazitler de hem sindirim hem solunum yoluyla insan sağlığını tehdit ediyor. Uzmanlar, çiğ gıdalarla temas öncesi ve sonrası ellerin sabunla yıkanmasının, yiyeceklerin iyice pişirilmesinin ve taze sebze-meyvelerin temiz suyla yıkanmasının, bulaşıcı parazitlerin yayılmasını önlemede en etkili yöntemler arasında olduğunu belirtiyor. Ayrıca, salgın dönemlerinde paketlenmiş ve kutulanmış salatalardan uzak durulması, hijyen kurallarının daha da sıkı uygulanması gerektiği vurgulanıyor.