Çek Cumhuriyeti'nde nadir rastlanan bir Buzul Çağı alanı keşfedildi

Kasım 2024'te Çek Cumhuriyeti'nin Ústí nad Labem kentinin Bukov bölgesinde yürütülen bir inşaat kazısı, arkeoloji dünyasını heyecanlandıran bir keşfe sahne oldu. Adalet Sarayı'nın temel kazıları sırasında, arkeologlar toprak altında binlerce yıl öncesine ait mamut kemiklerine ve farklı hayvan kalıntılarına rastladı. Yaklaşık 1.000 metrekarelik bir alanda ortaya çıkan bu buluntular, Buzul Çağı'nda bölgede gerçekleşen avcılık faaliyetlerine ve insan topluluklarının yaşamına dair önemli bilgiler sunuyor. Ekip, alanı titizlikle inceleyerek 3.500'den fazla hayvan kalıntısı, kırık taş aletler, ateş izleri ve kırmızı okra lekeleri tespit etti. En az 20 yünlü mamutun kalıntılarının bulunduğu bu keşif, hem sayısal büyüklüğüyle hem de içerdiği detaylarla dikkat çekiyor.

Herčíková: "Bukov'daki mamut kemikleri, insan-mamut ilişkisine dair yeni ipuçları sunuyor"

Arkeolog Herčíková ve ekibi tarafından yürütülen çalışmalar, Bukov'da ortaya çıkan mamut kemiklerinin yalnızca doğal ölümlerle açıklanamayacağını gösteriyor. Buluntular arasında, mamut iskeletlerinin neredeyse tüm parçalarına rastlanırken, özellikle dişler ve kafatası kalıntıları oldukça az bulundu. On dokuz alt çene ve tek bir izole diş, en az 20 yünlü mamutun bu alanda yer aldığını ortaya koydu. Ayrıca, yünlü gergedan, at, ren geyiği ve tavşan gibi farklı hayvan türlerinin de kalıntılarına rastlandı. Kemiklerin üzerinde tespit edilen kesik izleri, bu hayvanların insanlar tarafından avlandığını ve etlerinin beslenme amacıyla işlendiğini gösteriyor. Herčíková, post-kafatası kemiklerinde görülen bu izlerin, kemiklerin yalnızca manzaradan toplanmadığını, taze leşlerin işlendiğini kanıtladığını vurguladı. Bu durum, insanların Bukov'da mamut avcılığını tekrar tekrar gerçekleştirdiğine işaret ediyor.

3.500'den fazla hayvan kalıntısı ve taş aletler: Bukov'da Buzul Çağı avcılığına dair kanıtlar

Arkeologlar, kazı alanında 3.500'den fazla hayvan kalıntısı kaydetti. Bunların büyük çoğunluğunu yünlü mamutlar oluştururken, diğer hayvan türlerine ait kemikler de dikkat çekti. Alanın farklı noktalarında, kırık taş uçları, kesim aletleri, Kostenki tarzı bir bıçak ve muhtemel mermi parçaları bulundu. Sekiz taş alet üzerinde yapılan ön analizler, bu aletlerin bir kısmının kesim, deri işleme ve yumuşak malzemeleri kesme gibi işlemlerde kullanıldığını ortaya koydu. İki taş eserde ise darbe ile uyumlu kırılma izleri tespit edildi; bu da aletlerin mermi elemanı olarak kullanılma ihtimalini güçlendiriyor. Kalıntılar arasında bulunan kırmızı okra lekeleri, tarih öncesi insan topluluklarının ritüel ya da sembolik amaçlarla kullandığı demir açısından zengin bir pigment olarak biliniyor. Ayrıca, mamut dişiyle yapılmış bir kolyenin bulunması, alanın yalnızca avcılık değil, aynı zamanda kültürel etkinliklere de sahne olduğunu gösteriyor.

Radyokarbon tarihleme ve genetik analizler, Bukov'un önemini artırıyor

Bukov'da tespit edilen kemik katmanlarının altında üç belirgin yanma özelliği bulundu. Bu alanlardan alınan odun kömürü örneklerinin radyokarbon analizleri, bölgedeki avcılık ve yerleşim faaliyetlerinin yaklaşık 28.800 ile 25.600 yıl öncesine dayandığını gösterdi. Farklı örnekler arasındaki tarihler, alanın kronolojisini karmaşık hale getirse de, taş aletlerin stili ve bulgular, Bukov'u Geç Gravettian dönemine yerleştiriyor. Bu dönem, Buzul Çağı'nın sonuna yaklaşan bir zaman dilimine karşılık geliyor. Araştırmacılar, mamut kemiklerinin birden fazla avı temsil ettiğini ve kalıntıların tortulama sonrası çok az hareket ettiğini belirtti. Genetik analizler ve DNA incelemeleriyle, hayvanların akrabalık ilişkileri, cinsiyet dağılımları ve avcıların belirli grupları hedefleyip hedeflemediği gibi sorulara da yanıt aranıyor. Son genetik veriler, insan ilişkili tortulardaki mamutların çoğunluğunun dişi olduğunu ortaya koyuyor. Bukov'da ise topluluğun cinsiyet dağılımı ve olası kalıtsal ilişkiler, ilerleyen araştırmalarla netleşecek.