Pankreas kanserinde erken teşhis umudu! Deneysel kan testi yüzde 87 doğruluk sağladı

ABD'nin önde gelen kanser araştırma merkezlerinden City of Hope'ta görevli bilim insanları, pankreas kanserinin en erken evrelerinde tespitini mümkün kılan yeni bir kan testi geliştirdi. PANXEON adı verilen bu deneysel test, hastalığın henüz belirti vermediği aşamalarda teşhis imkânı sunarak, tedavi şansını önemli ölçüde artırıyor. Nature Medicine dergisinde yayımlanan ve Amerika, Avrupa ile Asya'dan yaklaşık 1.800 hastanın dahil edildiği uluslararası çalışmada, testin 1. ve 2. evre pankreas kanserini yüksek doğruluk oranıyla saptayabildiği ortaya kondu.

Ajay Goel: 'Erken teşhis, hastalar için yeni bir umut'

Çalışmanın baş araştırmacısı ve City of Hope Moleküler Tanı ve Deneysel Terapötikler Bölümü Başkanı Prof. Dr. Ajay Goel, pankreas kanserinin genellikle geç evrede tespit edildiğine dikkat çekti. Goel, "Pankreas kanseri, çoğunlukla tedavi penceresinin kapanmaya başladığı dönemde teşhis edildiği için ölümcül olmaya devam ediyor. Bu test, hastalığı henüz semptomlar ortaya çıkmadan yakalamak için büyük bir adım" dedi. Goel, özellikle yüksek riskli gruplarda erken teşhisin, hastaların daha fazla tedavi seçeneğine sahip olmasını sağladığını vurguladı. Araştırmaya göre, PANXEON kan testi, pankreas kanserinin 1. ve 2. evresini %87 doğruluk oranıyla tespit etti. Yanlış pozitif oranı ise düşük riskli gruplarda %3, yüksek riskli gruplarda %16 olarak kaydedildi. Bu sonuçlar, erken teşhisin hastalıkla mücadelede ne kadar kritik olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

PANXEON kan testi: Üçlü biyomarkör ve yapay zeka desteğiyle yüksek başarı

PANXEON kan testi, pankreas kanserinin tespitinde yenilikçi bir yaklaşım sunuyor. Test, kandaki üç farklı biyomarkörü — dolaşımdaki mikroRNA'lar, eksosomal mikroRNA'lar ve CA19-9 proteinini — aynı anda analiz ediyor. Ardından, yapay zeka algoritmaları bu üç biyolojik işareti tek bir skorda birleştirerek hastanın kanser riskini tahmin ediyor. Bu yöntem, daha önceki kan bazlı testlerin yetersiz kaldığı noktalarda önemli bir avantaj sağlıyor. Araştırmacılar, özellikle kalıtsal risk taşıyanlar, ailesinde pankreas kanseri öyküsü bulunanlar, pankreas kistleri veya kronik pankreatit hastalarının bu testten en çok fayda göreceğini belirtiyor. Mevcut görüntüleme ve tanı yöntemlerinin pahalı, invaziv ve erken evrelerde yetersiz kaldığı düşünüldüğünde, PANXEON'un klinik uygulamalarda çığır açıcı bir rol üstlenebileceği öngörülüyor.

Erken teşhis için yeni fırsatlar: Yüksek dereceli displazi ve aşama 0 kanser

Çalışmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise, PANXEON'un pankreasın kanser öncesi bir durumu olan yüksek dereceli displaziyi de saptayabilmesi oldu. Test, bu aşamada %64'ten fazla doğruluk oranı yakaladı. Yüksek dereceli displazi, genellikle "aşama 0" pankreas kanseri olarak kabul ediliyor ve bu evrede müdahale edilmesi, hastalığın ilerlemesini önleyebiliyor. Bu sayede, doktorlar pankreas kistlerinin izlenmesi veya müdahale gerekip gerekmediği konusunda daha isabetli kararlar alabiliyor. Araştırmacılar, birden fazla biyomarkörün aynı testte birleştirilmesinin, pankreas dokusunda gelişen değişiklikleri çok daha net bir şekilde ortaya koyduğunu ifade ediyor. Bu yenilik, özellikle ailevi veya kalıtsal risk taşıyan gruplarda erken teşhisin önünü açıyor.