NASA'dan çarpıcı uyarı! Dünya'nın günleri 25 saate çıkıyor

NASA'nın yeni raporu, Grönland ve Antarktika'da hızla eriyen buzulların Dünya'nın dönüş hızında önemli bir yavaşlamaya yol açtığını ortaya koydu. Bilim insanları, bu değişimin gezegenin gün uzunluğunu artırdığını ve 200 milyon yıl sonra bir günün 25 saate çıkacağını belirtti. Uzmanlar, bu sürecin artık Ay'ın çekiminden çok iklim değişikliğine bağlı olarak geliştiğini vurguladı. NASA Jet Propulsion Laboratuvarı'ndan jeofizikçi Surendra Adhikari, iklim sistemindeki değişikliklerin gezegenin dönüşünü doğrudan etkilediğini söyledi.

NASA: Buzulların erimesi Dünya'nın dönüşünü yavaşlatıyor

Geçmişte, Dünya'nın dönüş hızını esas olarak Ay'ın çekim kuvveti belirliyordu. Ay, okyanuslarda gelgit dalgaları oluşturarak gezegenin dönüşünü yavaşlatıyordu. Ancak son yıllarda bu öngörülebilir düzen bozuldu. NASA'nın Temmuz 2024'te yayımladığı Dünya bilimi raporunda, Grönland ve Antarktika'daki buz tabakalarının erimesiyle gün uzunluğunda kayda değer bir artış yaşandığı belirtildi. 2000 ile 2018 yılları arasında kaydedilen verilere göre, gün uzunluğundaki artış yüzyılda 1,33 milisaniyeye ulaştı. Önceki yüzyılda bu oran 1,0 milisaniyeyi geçmemişti. Bilim insanları, bu değişimin ana nedeninin buzulların erimesiyle kutuplardaki suyun ekvatora taşınması ve bunun sonucunda Dünya'nın şeklinin daha düz bir hale gelmesi olduğunu açıkladı. Bu fiziksel değişim, gezegenin dönüş hızını daha da yavaşlatıyor. NASA'nın GRACE ve GRACE-FO uydularından elde edilen hassas ölçümler, bu kütle kaymalarının gün uzunluğundaki artışta belirleyici rol oynadığını gösterdi.

Uzmanlar: İklim değişikliği gün uzunluğunu artırıyor

ETH Zürih'ten Mostafa Kiani Shahvandi'nin liderliğindeki araştırma ekibi, 120 yılı aşkın veriyi analiz ederek gün uzunluğundaki değişimin Ay'ın etkisinden daha hızlı gerçekleştiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, iklim değişikliğiyle artan kütle kaymalarının Dünya'nın dönüşünü yavaşlattığını ve bu etkinin önümüzdeki yüzyılda daha da belirginleşeceğini ifade etti. Bilim insanları, sera gazı salımlarının mevcut hızla artmaya devam etmesi halinde, iklim kaynaklı gün uzunluğundaki artışın 2100 yılına kadar yüzyılda 2,62 milisaniyeye ulaşabileceğini öngördü. Bu durumda, insan faaliyetlerinin neden olduğu buz erimesi, Dünya'nın dönüşünde Ay'ın gelgit sürtünmesinden daha etkili olacak. Bu değişim, Dünya tarihinde ilk kez bir günün uzunluğunu esas olarak göksel değil, karasal faktörlerin belirleyeceği anlamına geliyor. NASA'nın raporunda, bu gelişmenin insan kaynaklı iklim değişikliğinin gezegenin temel fiziksel özelliklerini bile değiştirebildiğine dair güçlü bir kanıt sunduğu belirtildi.

GPS sistemleri ve zaman ölçümünde kritik değişim

Gün uzunluğunda milisaniyelik değişimler, günlük yaşamda fark edilmese de modern teknoloji için büyük önem taşıyor. Özellikle GPS sistemleri, Dünya'nın dönüş hızındaki küçük değişimlerden doğrudan etkileniyor. GPS teknolojisi, uydu ile alıcı arasındaki sinyalin ulaşma süresini hassas şekilde ölçerek konum tespiti yapıyor. Işık, bir mikrosaniyede yaklaşık 300 metre yol alıyor. Bu nedenle, Dünya'nın dönüşü ile atomik saatler arasında küçük bir uyumsuzluk bile şehir ölçeğinde konum hatalarına yol açabiliyor. Uluslararası Dünya Dönüşü ve Referans Sistemleri Servisi, gezegenin düzensiz dönüşünü izleyerek düzenli bültenler yayımlıyor. 1972'den bu yana Koordine Evrensel Zaman'a toplam 27 artık saniye eklendi. Son ekleme 31 Aralık 2016'da gerçekleşti. Buzulların hızla erimesiyle ortaya çıkan yeni değişkenler, zaman ölçümünde daha karmaşık ayarlamalar yapılmasını gerektiriyor. Jeofizikçi Adhikari, gezegenin dönüşünün artık sadece astronomik değil, aynı zamanda iklim kaynaklı bir sorun haline geldiğini vurguladı.