NASA Antarktika buzunda dev bir kafatası görüntüledi

NASA uyduları, Antarktika'nın doğusundaki Weddell Denizi'nde yer alan Vega Adası'nda kafatasını andıran bir oluşumu görüntüledi. Adanın kayalık ve buzlu yapıları, yakındaki Devil Adası'na dönük sırıtan bir kafatasını andırıyor. Bu sıra dışı görünüm, Antarktika buzullarındaki değişime ilişkin daha ciddi bir tabloyu da ortaya koyuyor.

Vega Adası'nın şekli, çevredeki doğal oluşumların birleşimiyle oluşuyor. Buzun üzerinde yükselen kayalık zirve olan nunatak boş bir göz çukurunu andırırken, yanal moren ağzın sınırlarını belirliyor. Bahía del Diablo Buzulu ise kafatasının alt çenesine benzeyen bölümü oluşturuyor.

NASA'nın Landsat 9 uydusundaki OLI (Operational Land Imager) tarafından çekilen görüntüler, adayı 22 Mart 2025 ve 10 Ekim 2026 tarihlerinde gösteriyor. Mart 2026'da bulutlar adayı kapattı.

Mart 2025'te ada, bölgedeki en yağışlı ayın mart olmasıyla uyumlu biçimde karla kaplıydı. Ekim 2026'da ise adanın geniş kesimleri karsız kaldı ve daha koyu renkli buzul buzu açığa çıktı.

Sıcak kış koyu buzu açığa çıkardı

Nichols College'dan buzulbilimci Mauri Pelto, 2026 kışında, özellikle haziran ayında yaşanan alışılmadık sıcaklıkların ekim ayında görülen geniş açık buz alanlarına katkıda bulunduğunu belirtti.

Pelto'ya göre Vega Adası ve komşu adalardaki açık yüzeyler, kış boyunca yeni kar birikiminin sınırlı kaldığını gösteriyor. Karın bir bölümü, buzun doğrudan su buharına dönüşmesi anlamına gelen süblimleşme ve güçlü rüzgârların karı süpürmesi nedeniyle de kaybedildi.

Pelto, "Kış mevsimi bu buzullar için hiç de iyi geçmedi." dedi.

Açık buz erimeyi hızlandırabilir

Antarktika daha sıcak aylara girerken kar eksikliği önemli sonuçlar doğurabilir. Taze kar, üzerine ulaşan güneş ışığının büyük bölümünü yansıtırken koyu renkli açık buz daha fazla güneş enerjisi emer. Gün ışığı arttıkça ve sıcaklıklar yükseldikçe bu yüzeyler daha hızlı ısınabilir ve buzul erimesi hızlanabilir.

Yeni yağan az miktarda kar bile açıkta kalan buzu kaplayarak süreci kısa süreliğine yavaşlatabilir. Pelto, "İlkbahar fırtınasıyla gelecek ince bir yeni kar örtüsü bile kısa vadede faydalı olurdu." dedi.

Devam eden erime, Vega Adası'nın kafatasını andıran görünümünü de değiştirebilir. Bu şekli oluşturan buz ve kaya yapıları, buzulların geri çekilmesiyle ortaya çıkan değişimlere karşı savunmasız. Pelto, kafatasının kar ve buzla kaplıyken korunduğunu, erimeye maruz kaldığında ise aşındığını belirtti. Bu aşınmanın çene çizgisini değiştirmesi ve göz çukurunu genişletmesi bekleniyor.

Vega Adası'nda onlarca yıllık buz kaybı

Bilim insanları Vega Adası'nın buzullarını onlarca yıldır inceliyor. Uydu gözlemleri, adadaki buzulların durumunu belgelemek için önemli bir rol oynuyor.