Mısır'ın kutsal kedileri mercek altında! Kafatasları acı gerçeği ortaya çıkardı
Beni Hassan'dan çıkarılan 131 kedigil kafatasının analizi, Antik Mısır'ın kutsal kedilerinin kalabalık ve sağlıksız koşullarda yaşamış olabileceğini gösterdi. Örneklerde diş eti hastalıkları, enfeksiyonlar, kırıklar ve delinme izleri bulundu.

Antik Mısır'da kutsallık ve koruyuculukla ilişkilendirilen kedilerin şımartılarak yaşadığı düşünülüyordu. Ancak Beni Hassan mezar alanından çıkarılan 131 iyi korunmuş kedigil kafatasının analizi, bu hayvanların hastalık, yaralanma ve kalabalık yaşam koşullarıyla karşı karşıya kaldığını gösterdi.
Journal of Archaeological Science dergisinde yayımlanan araştırmaya göre örneklerin yarısından fazlasında diş eti hastalığı belirtileri, enfeksiyonlar ve başka hastalıklarla bağlantılı iyileşmiş kırıklar, delinme izleri ve deformasyonlar görüldü.
Kafatasları hastalık ve yaralanma izleri taşıyor
Royal Belgian Institute of Natural Sciences'da zooarkeolog olan ve çalışmanın ortak yazarlığını üstlenen Bea De Cupere, yüksek yaralanma oranı ile hastalık kanıtlarının kedilerin kötü koşullarda yaşadığını düşündürdüğünü belirtti. De Cupere, bu durumun adak amacıyla mumyalanması beklenen hayvanlar için şaşırtıcı olduğunu söyledi.
Missouri State University'de Mısırbilimci Julia Troche, Antik Mısırlıların kediler hakkındaki düşüncelerini 3.000 yılı aşkın tarih boyunca yaşanan büyük değişimler nedeniyle tek bir ifadeyle açıklamanın zor olduğunu aktardı. Ancak arkeolojik kayıtlar, kedilerin Mısırlılar için önemli olduğunu açıkça gösteriyor.
İnsan mezarlarının duvarlarında kedilerin sandalyelerin altında uzandığı, kuşları kovaladığı ve oyun oynadığı tasvirler yer alıyor. Bu mezarlarda mumyalanmış kediler de bulundu.
Kedi mumyaları yeniden kullanılmış
19. yüzyıl ve 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkarılan bazı çukurlarda, 10 ila 20 hayvan derinliğine ulaşan yoğun katmanlar hâlinde mumyalanmış kediler bulundu. Araştırmacılara göre hayvan mumyaları o dönemde her zaman değerli kalıntılar olarak görülmedi; gemi balastı, gübre, yakıt ve toz hâlinde ilaç olarak yeniden kullanıldı.
British biyolog William A. Herdman gibi bilim insanları, yaklaşık 200.000 hayvan mumyasının küçük bir bölümünü gübre müzayedesine çıkarılmadan önce kurtardı. Ancak Herdman çoğunlukla kafataslarını koruyabildi; bedenlerin geri kalanı muhtemelen atıldı.
Araştırmacılar yeni çalışmada temel osteolojik analizin yanı sıra, mümkün olan yerlerde noninvaziv yöntemlerden yararlandı. Kedilerin ölüm anındaki yaşlarını belirlemek için X-ray analizleri kullanıldı. Örneklerin yüzde 86'sının yetişkin olduğu görüldü. Önceki kedi mumyası araştırmalarında yetişkinlerin oranı genellikle yaklaşık yüzde 20 seviyesindeydi.
Beni Hassan kedileri farklı türlerden oluşuyordu
Örnekler arasında orman kedileri, ev kedileri, Afrika yaban kedileri ve bu kedigillerin olası melezleri yer aldı. Dokuz kafatasına radyokarbon tarihlemesi uygulandı. Bunların sekizi MÖ 380 ile 40 arasına tarihlendi ve Geç Dönem ile Ptolemaios dönemine ait olduğu belirlendi. Diğer kafatası ise çok daha eskiydi ve yaklaşık MÖ 10. yüzyıla, Üçüncü Ara Dönem'e tarihlendi.
Araştırmaya göre Beni Hassan kedilerinin diş sorunları, modern yabani kedi popülasyonlarında bildirilenlerle genel olarak karşılaştırılabilir veya daha düşük düzeydeydi. Bununla birlikte kafataslarında kedilerden ya da insanlardan kaynaklanmış olabilecek çeşitli delinme ve kırıklar görüldü.
Bazı lezyonlar, bir kedinin keskin metal bir cisimle ve muhtemelen kalın bir tahta sopayla vurulduğunu düşündürdü. Bu yaraların iyileşmemiş olması, kedinin ölümünde etkili olmuş olabileceklerine işaret etti.
Kalabalık yaşam koşulları saldırganlığı artırmış olabilir
Araştırmacılar, şiddet izlerinin ardındaki niyetin her zaman belirlenemediğini yazdı. Ölümcül yaralanmalar, kedilerin mumyalanmadan önce hızlı biçimde öldürülmesini sağlamış olabilir. İyileşmiş yaralar ise hayvanların yaralanmalardan sağ çıktığını gösterebilir. Bazı yaralar, insanların uyguladığı disiplin önlemlerinin sonucu da oluşmuş olabilir.
Enfeksiyonlara ve metabolik hastalıklara işaret eden çok sayıda bulgu, kedilerin kötü koşullarda yaşadığını ve beslenme stresiyle karşılaştığını düşündürdü. Royal Belgian Institute of Natural Sciences araştırmacısı ve çalışmanın ilk yazarı Wim Van Neer, hayvanların yüksek yoğunlukta tutulmasının stres ve saldırganlığa yol açmış, bunun da yaralanmalara neden olmuş olabileceğini söyledi. Van Neer, hastalıkların da böyle ortamlarda kolayca yayılabileceğini belirtti.
Bulgular, Antik Mısırlıların kesin olarak kötü kedi sahipleri olduğu anlamına gelmiyor. Araştırmanın yalnızca kafataslarının mevcut olması nedeniyle önemli sınırlamaları bulunuyor. Araştırmacılar, sağlıkla ilgili bir teşhisin neredeyse eksiksiz bir iskelet üzerinden çok daha doğrudan yapılabileceğini vurguladı.
Ayrıca incelenen dönem binlerce yıl öncesine dayanıyor. Bu nedenle Antik Mısırlıların kendi dönemlerindeki imkânlarla hayvanlar için ellerinden geleni yapmış olması da mümkün.
- Popüler Haberler -
Askeri anıtın yanında gürültü yapan ABD Savunma Bakanına askerden "sessiz olun" uyarısı
Pakistan'dan temiz enerji için finansman çağrısı! Şerif, ülkesine daha fazla kaynak sağlanmasını istedi
Kyoto'da kuş gribi alarmı: 200 bin tavuk itlaf edilecek!
İran'dan nükleer rest! Petrol fiyatları yeniden yükselişe geçti
Şili'de akaryakıt isyanı! Kamyon ve otobüs şoförleri otoyolları kapattı
Süpermarket buzdolabı hacklenebiliyorsa evimizdeki hangi cihazlar risk altında



