Milyonlarca ton plastik istatistiklerde yok! Bilim insanları küresel veri açığını ortaya çıkardı

Bilim insanları, küresel çapta plastik üretimi ve atık yönetimiyle ilgili verilerin hâlâ net ve karşılaştırılabilir olmadığını ortaya koydu. Tsinghua Üniversitesi ile Kaliforniya Üniversitesi, Santa Barbara'dan araştırmacılar, dünya genelinde plastik üretimi, tüketimi ve atık yönetimi süreçlerinin sağlıklı şekilde takip edilebilmesi için mevcut istatistiklerde önemli boşluklar bulunduğunu açıkladı. Araştırma ekibi, ülkelerin plastik döngüsüne dair topladığı verilerin farklı standartlara dayanması nedeniyle, bu alandaki rakamların güvenilirliğinin tartışmalı olduğuna vurgu yaptı. Özellikle plastik üretimi, kimyasal katkı maddeleri, ürünlerde kullanım ve atıkların akıbeti gibi kritik aşamalarda, ülkeler arasında büyük veri uyumsuzlukları yaşandığı belirtildi.

Bilim insanları: 'Plastik üretimi tam anlamıyla ölçülemiyor'

Araştırmacılar, plastik üretimiyle ilgili istatistiklerin ülkeden ülkeye önemli farklılıklar gösterdiğine dikkat çekti. Örneğin, sentetik liflerin bazı ülkelerde tekstil veya hafif sanayi kapsamında değerlendirilmesi, plastik üretimi istatistiklerinde ciddi sapmalara yol açıyor. 2022 yılında Çin'de içecek ambalajı için üretilen yaklaşık 11,52 milyon ton PET'in, resmi plastik üretim verilerinde yer almaması bu uyumsuzluğun çarpıcı bir örneği olarak gösterildi. Ayrıca, plastiklerin içeriğinde kullanılan kimyasal katkı maddeleriyle ilgili şeffaflık eksikliği de büyük bir sorun olarak öne çıkıyor. Bilim insanları, plastik üretimi ve işlenmesinde kullanılan 16.325 farklı madde tespit etti. Bunlardan 3.200'den fazlası doğrudan plastiklerde yer alıyor ve bu grubun yüzde 26,7'si tehlikeli olarak sınıflandırılıyor. Ancak şirketler, kullandıkları katkı maddelerinin türleri ve miktarları hakkında genellikle bilgi paylaşmıyor.

Küresel plastik atık yönetiminde büyük farklar

Atık yönetimi konusunda da ülkeler arasında büyük uçurumlar bulunuyor. Plastik içerebilecek yanlış yönetilen evsel atıkların oranı Kuzey Amerika'da neredeyse sıfıra yakınken, Sahra Altı Afrika ülkelerinde bu oran yüzde 87'ye kadar çıkıyor. Ayrıca, geri dönüşüm oranlarının da ülkeden ülkeye farklı şekillerde tanımlanması, küresel plastik döngüsünün izlenmesini daha da zorlaştırıyor. Bazı ülkelerde geri dönüşüm oranı, yalnızca bu amaçla toplanan ham maddeyi ifade ediyor. Diğerlerinde ise gerçekten geri dönüştürülen malzeme esas alınıyor. Bilim insanları, bu tür farklılıkların plastik üretimi, tüketimi ve atık yönetimiyle ilgili sağlıklı ve karşılaştırılabilir bir tablo oluşturulmasını engellediğini belirtiyor.