ANASAYFA
TV PROGRAMLARI
PROGRAMLAR
YAYIN AKIŞI
CANLI YAYIN
24 RADYO
REKLAM
İLETİŞİM VE KÜNYE

Kızıl gezegenin sırrı sonunda çözülüyor! Ezber bozan uzay araştırması

Bilim insanları, Mars'ın kuzey yarımküresindeki Alba Mons çevresinde, kaya ve tozla örtülü 29 buz birikintisi belirledi. Kraterlerdeki dik kayalıklar, gezegenin geçmişteki soğuk dönemleri ve gelecekteki su kaynakları hakkında ipuçları sunuyor.

Kubilay Dikmen - | Son Güncelleme Tarihi:
Kızıl gezegenin sırrı sonunda çözülüyor! Ezber bozan uzay araştırması

Bilim insanları, Mars kraterlerinin içinde yükselen kayalıklara sahip tuhaf jeolojik oluşumlar keşfetti. Araştırmacılar, bu yapıların altında geniş ve kadim buzullar saklanıyor olabileceğinden şüpheleniyor.

Mars, Ay'dan neredeyse 600 kat daha uzakta olmasına rağmen bilim insanları kızıl gezegenle ilgili yeni bulgular elde etmeyi sürdürüyor. Earth and Planetary Science Letters dergisinde yayımlanan çalışmada, Mars yüzeyindeki bir dizi jeolojik oluşumun buz bakımından zengin olabileceği belirtildi.

Mars'ın buz ve suyla karmaşık bir geçmişi bulunuyor. Gezegenin atmosferi bugün sıvı suyun varlığını sürdürmesi için fazla ince ve soğuk olsa da özellikle kutupların çevresinde büyük miktarda yüzey buzu bulunuyor. Kabuğun altında da önemli miktarda buz olduğu düşünülüyor.

Araştırma ekibi, bu buzun Mars'ın kuzey yarımküresindeki Alba Mons yanardağı çevresinde tespit edilen oluşumların altında yer alabileceğine inanıyor. Toplam 29 dik yamaç gerçekten buzul çıkarsa, bu yapılar Mars'taki geçmiş buzul çağlarının anlaşılmasına ve gelecekte astronotların yararlanabileceği su rezervlerinin belirlenmesine katkı sağlayabilir.

738 krater uydu görüntüleriyle incelendi

Araştırmacılar, Mars'taki buz bakımından zengin yer şekillerinin, gezegenin Geç Amazoniyen dönemi iklim tarihini anlamanın anahtarı olduğunu belirtti. Bu dönemin iklimsel evrimi, söz konusu birikintilerin iç yapısına ve hareketlerine kaydedilmiş olabilir.

Ekip, Alba Mons bölgesindeki kilometre ölçeğindeki taze çarpma kraterlerinin içinde, kutba bakan, lob şeklinde ve dik ön cepheli buz bakımından zengin birikintiler bulunduğunu bildirdi. Araştırmacılara göre bunlar, Mars'ta daha önce tanımlanmamış bir buzul yer şekli oluşturuyor.

Jeolojik oluşumlar, NASA'nın Mars Reconnaissance Orbiter'ı ile ESA'nın ExoMars Trace Gas Orbiter'ından alınan görüntülerin incelenmesiyle belirlendi. Araştırmacılar toplam 738 krateri inceledi ve uydu görüntüsü çiftlerini kullanarak üç boyutlu haritalar oluşturdu.

Ekip daha sonra bu buzulların nasıl oluşmuş olabileceğini ve jeolojik yapıların nasıl yorumlanması gerektiğini değerlendirmek için bilgisayar modellemesine başvurdu. Karşılaştırma amacıyla İzlanda'da benzer şekle sahip oluşumlar da incelendi.

Kayalık yamaçların altında buz birikintileri olabilir

Araştırmacılar, bu morfolojinin Mars'ta molozlarla örtülü buzullar için daha önce tanımlanmadığını, ancak Dünya'daki bazı molozlarla örtülü buzulların veya kaya buzullarının dik uçlarına benzediğini belirtti.

Analiz, şu anda kaya, toz ve diğer molozlarla kaplı 29 buzul buzu birikintisinin bulunduğuna işaret ediyor. Bu örtü, buzları atmosfere karşı koruyor olabilir. Birikintilerin Mars'ta görece yakın zamanda yaşanan daha soğuk bir dönemde oluştuğu düşünülüyor.

Bu yapılar oldukça büyük. Buzulların aşağı doğru uzanan yamaçları bazı bölgelerde 3 kilometreye kadar ilerliyor ve 209 metre yüksekliğe ulaşan, aniden sona eren dik kayalıklarda son buluyor.

Buzul akışı ve iklim modeli sonuçlarıyla birlikte değerlendirildiğinde bulgular, birikintilerin yakın zamandaki daha soğuk ve yüksek eğiklikli bir dönemde oluşan buz kalıntılarını temsil ettiğini gösteriyor. Bu buzların, kutba bakan krater yamaçlarındaki elverişli topoğrafik koşullar altında korunduğu düşünülüyor.

Bazı kayalıklar, krater kenarından kopan kayaların yamaç boyunca ilerlediğini ve ardından tabanda biriktiğini gösteren kanıtlar barındırıyor. Bu durum, kaya ve buz arasındaki etkileşimin oluşumların bugünkü görünümünü şekillendirmiş olabileceğine işaret ediyor.

Keşif gelecekteki su arayışlarına katkı sağlayabilir

Mars'taki su rezervlerine ulaşmaya yönelik gelecekteki girişimler için buzun nerede bulunduğunu ve diğer malzemelerle ne ölçüde örtüldüğünü bilmek önem taşıyor. Yeni çalışma, bu konuda ayrıntılı bir başlangıç noktası sunuyor.

Daha kapsamlı analizler, yeni keşfedilen oluşum türlerinin Mars'ın bu bölümünün en son ne zaman buzla kaplı olduğunu ve iklimin nasıl değiştiğini ortaya çıkarmaya yardımcı olabilir. Gezegenin eksen eğikliği tarih boyunca değişti; bu değişim sıcaklık düzenlerini ve suyla buzun hareketini etkiledi.

Alba Mons kraterleriyle ilgili sonraki çalışmalar, bölgenin daha ayrıntılı görüntülerinin toplanmasını, Mars'ın başka yerlerinde benzer oluşumların aranmasını ve Dünya'daki karşılıklarını incelemek üzere İzlanda'ya yeniden gidilmesini içerebilir.

Araştırmacılar, bulguların Mars'taki buz bakımından zengin birikintilerin korunmasını, evrimini ve jeomorfolojik görünümünü belirlemede yerel topoğrafya ile moloz-buz etkileşimlerinin kritik rolünü vurguladığını belirtti.

Kapat

HABERİN DEVAMI


Etiketler:
Mars buzullar Alba Mons uzay gezegen bilimi NASA ExoMars