ANASAYFA
TV PROGRAMLARI
PROGRAMLAR
YAYIN AKIŞI
CANLI YAYIN
24 RADYO
REKLAM
İLETİŞİM VE KÜNYE

Dünya'nın yörüngesinde görünmez tehlike! Uydular 15 günde çökebilir

Wisconsin-Madison Üniversitesi ve Princeton araştırmacılarının simülasyonuna göre, Güney Atlantik Anomalisi yakınında 500 kilometre irtifada gerçekleşecek bir nükleer patlama, alçak yörüngedeki uyduların yüzde 99,4'ünü yaklaşık 15 günde etkisiz bırakabilir.

Ali Kemal Cora - | Son Güncelleme Tarihi:
Dünya'nın yörüngesinde görünmez tehlike! Uydular 15 günde çökebilir

Yeni bir çalışma, yeterince yüksek irtifada gerçekleşecek tek bir nükleer patlamanın alçak Dünya yörüngesindeki uyduların neredeyse tamamını devre dışı bırakabileceği ve bir ay içinde yüzde 99,3'ünü etkisiz hâle getirebileceği uyarısında bulundu.

Wisconsin-Madison Üniversitesi ve Princeton'dan araştırmacılar, henüz hakem değerlendirmesinden geçmeyen çalışmada alçak yörüngede aktif bulunan 13.300'den fazla uydunun envanterini temel aldı.

Patlama yapay radyasyon kuşağı oluşturuyor

Simülasyonda, Güney Atlantik'in üzerinde 500 kilometre irtifada 1 megatonluk nükleer patlama gerçekleşti. Senaryo, Dünya'nın manyetik alanındaki bilinen bir zayıflık olan Güney Atlantik Anomalisi'nin yakınında kurgulandı.

Bu bölge, patlamanın açığa çıkardığı radyoaktif parçacıkları uzaya dağılmak yerine hapsederek görünmez bir yapay radyasyon kuşağı oluşturuyor.

Bu kuşağı geçen her uydu, her geçişte radyasyona maruz kalıyor. Tekrarlanan maruziyet, araçların elektronik sistemlerinde arızalara yol açarak uyduları devre dışı bırakıyor.

Uyduların yüzde 99,4'ü 15 günde devre dışı kalıyor

Simülasyona göre ilk günün sonunda uyduların yüzde 25'i devre dışı kalıyor. Üç gün sonra bu oran yüzde 78'e, yedi gün sonra yüzde 98'e çıkıyor.

Alçak yörüngedeki küresel filonun yüzde 99,4'ünün etkisiz hâle gelmesi için yaklaşık 15 gün yeterli oluyor.

Radyasyona karşı en iyi korunan araçların da uzun süre dayanamayacağı öngörülüyor. Bir ay içinde bu uyduların yüzde 99,3'ünün arızalanacağı hesaplanıyor. Daha düşük güçlü, 100 kilotonluk bir patlama süreci yaklaşık bir yıla yayacak ancak nihai sonucu değiştirmeyecek.

Tehlike elektronik arızalarla sınırlı kalmıyor. İlk uyduların kontrolü kaybetmesiyle çarpışma riski büyük ölçüde artıyor. Çalışma, ilk iki yılda yaklaşık 20 çarpışma yaşanacağını ve sonraki 10 yıl içinde yaklaşık 3.900 yeni uzay enkazı parçasının oluşacağını tahmin ediyor.

Hava durumu, telekomünikasyon ve uydu üzerinden internet erişimi gibi alçak yörüngeye bağlı altyapıların büyük bölümü birkaç hafta içinde felç olabilir.

Starfish Prime benzer riski daha önce göstermişti

Bu senaryo, Soğuk Savaş döneminde yaşanan Starfish Prime denemesini hatırlatıyor. 1962'de 1,4 megatonluk bir bomba, Pasifik'in üzerinde 400 kilometre irtifada patlatıldı.

Patlama, dijital çağdan çok önce yörüngedeki birçok uyduya zarar verdi. Olay, 1963'te Kısmi Nükleer Denemeleri Yasaklama Anlaşması'nın imzalanmasında da önemli rol oynadı.

Starfish Prime münferit bir olay değildi. Soğuk Savaş sırasında Amerika Birleşik Devletleri ve SSCB, yüksek irtifada veya uzayda toplam 18 nükleer deneme gerçekleştirdi.

Yeni çalışmanın başyazarı, UW-Madison'da astronomi-fizik öğrencisi olan Zach Petersen, 60 yılı aşkın süredir bilinen bu riski güncel uydu ortamına uyguladı. Çalışma, ilk denemeler dönemine kıyasla çok daha fazla aktif uydunun bulunduğu alçak yörüngenin karşı karşıya olduğu tehdidi ortaya koyuyor.

Kapat

HABERİN DEVAMI


Etiketler:
nükleer patlama uydular alçak Dünya yörüngesi Güney Atlantik Anomalisi uzay enkazı Starfish Prime