ANASAYFA
TV PROGRAMLARI
PROGRAMLAR
YAYIN AKIŞI
CANLI YAYIN
24 RADYO
REKLAM
İLETİŞİM VE KÜNYE

İspanya'dan İtalya'ya uzanan tek karınca kolonisi bilim insanlarını şaşırttı

Akdeniz kıyılarında Arjantin karıncası, bir milyar birey ve bir milyon yuvadan oluşan dev bir süperkoloniyle bilim dünyasını şaşırtıyor. Avrupa'nın İspanya'dan İtalya'ya uzanan bu benzersiz işbirliği ağı, ekosistemlerde köklü değişimlere yol açıyor.

Duygu Göktürk - | Son Güncelleme Tarihi:
İspanya'dan İtalya'ya uzanan tek karınca kolonisi bilim insanlarını şaşırttı

Avrupa'nın Akdeniz kıyılarında, biyoloji dünyasını hayrete düşüren bir doğa olayı yaşanıyor. Arjantin karıncası (Linepithema humile), İspanya'nın Atlantik kıyısından başlayıp İtalya'nın göllerine kadar uzanan yaklaşık 6.000 kilometrelik bir hat boyunca, birbirine bağlı devasa bir süperkoloni kurdu. İsviçreli araştırmacıların yürüttüğü saha çalışmaları, bu karıncaların farklı ülkelerdeki işçilerinin bir araya geldiğinde herhangi bir saldırganlık göstermediğini ortaya koydu. Böylece, Portekiz'den İtalya'ya, İspanya ve Fransa üzerinden yayılan bu dev karınca topluluğu, hayvanlar alemindeki en büyük işbirlikçi ağlardan birini oluşturdu. Bilim insanları, bu süperkoloninin yaklaşık bir milyar birey ve bir milyon yuvadan meydana geldiğini tahmin ediyor. Üstelik bu devasa ağda, her yuva birden fazla kraliçeye ev sahipliği yapıyor ve aralarında merkezi bir yönetim bulunmuyor.

İsviçreli bilim insanları: Arjantin karıncasının kimyasal şifresi çözüldü

Lausanne Üniversitesi'nden Laurent Keller liderliğindeki ekip, Arjantin karıncası süperkolonisinin sırrını çözmek için Avrupa'nın güneyinde 33 farklı noktadan işçi karıncalar topladı. Araştırmacılar, bu karıncalar üzerinde hem genetik hem de davranışsal testler uyguladı. Deneyler sırasında, farklı ülkelerden ve uzak mesafelerden gelen işçi karıncalar küçük tüplerde bir araya getirildiğinde, birbirlerine karşı hiçbir saldırganlık göstermedikleri gözlendi. Oysa karınca türlerinde genellikle her koloni, kendine özgü bir koku imzası taşır ve yabancılar hemen saldırıya uğrar. Arjantin karıncasında ise, kimyasal tanıma sisteminin çökmesiyle, süperkoloniye ait tüm bireyler birbirini dost olarak algılıyor. Bilim insanları, bu kimyasal şifrenin çözülmesinin, süperkoloninin bu kadar geniş bir alana yayılmasının anahtarı olduğunu vurguladı.

Genetik daralma ve kimyasal çeşitlilikte çöküş, Arjantin karıncasının yayılımını hızlandırdı

Araştırmalar, Arjantin karıncası süperkolonisinin kökeninde güçlü bir kurucu etki olduğunu gösteriyor. Avrupa'ya ilk getirilen küçük üreme grupları, genetik çeşitlilikte ciddi bir azalmaya yol açtı. Ancak klasik genetik yetersizlik, karıncaların birbirini tanıyamamasını tam olarak açıklamıyor. Bilim insanları, kimyasal tanıma sinyallerinin, gelen popülasyonlarda genetik temizlenme süreciyle birlikte hızla azaldığını belirtiyor. Sonuçta, kimyasal çeşitlilik genel genetik çeşitlilikten çok daha hızlı bir şekilde çöktü. Bu durum, Arjantin karıncası işçilerinin, süperkoloni sınırları içinde karşılaştıkları tüm bireyleri kendi yuvalarından biri gibi kabul etmesini sağladı. Ancak aynı coğrafyada, farklı süperkoloniler arasında karşılaşıldığında ise, yoğun bir saldırganlık ve düşmanlık gözleniyor. Özellikle 1906'da kurulan ana Avrupa süperkolonisi ile 1916'da ortaya çıkan Katalan süperkolonisi arasındaki sınırda, kimyasal tanıma farkları nedeniyle sürekli çatışma yaşanıyor.

İstilacı Arjantin karıncası, Akdeniz ekosistemlerinde yerli türleri tehdit ediyor

Arjantin karıncası, kökeni Güney Amerika'nın subtropikal bölgelerine dayanan istilacı bir tür olarak biliniyor. 20. yüzyılın başından itibaren, insan faaliyetleri sayesinde Avrupa'ya ve dünyanın birçok bölgesine yayıldı. Saksı bitkileri ve ticari malların taşınması, bu yayılımda önemli rol oynadı. Avrupa'da ilk kez 1906'da Fransa'da, ardından 1917'de Alpes-Maritimes'te, 1921'de Portekiz'de ve 1923'te İspanya'da kayda geçti. Arjantin karıncası süperkolonisinde, komşu yuvalar arasında toprak kavgası yaşanmadığı için, tüm enerji büyümeye ve diğer karınca türleriyle rekabete yöneliyor. Bu durum, yerli karınca türlerinin yavaş yavaş ortadan kaybolmasına, ekosistemlerin dengesinin bozulmasına ve biyolojik çeşitliliğin azalmasına yol açıyor. Özellikle Akdeniz bahçelerinde ve kıyı şeritlerinde, Arjantin karıncası işçilerinin oluşturduğu kesintisiz koloniler, yerel türlerin yaşam alanlarını hızla ele geçiriyor.

Arjantin karıncası kolonileri Avrupa'nın kuzeyine doğru genişliyor

Arjantin karıncası süperkolonisinin etkisi, yalnızca tarihi Akdeniz kıyılarıyla sınırlı kalmıyor. Katalan süperkolonisine genetik olarak bağlı yeni bir koloni, Fransa'nın Nantes kentinin merkezinde tespit edildi. 2016'dan 2018'e kadar üç yıl boyunca gözlemlenen bu koloni, şehir merkezinde üç hektardan fazla bir alanı kapladı. Bu gelişme, Arjantin karıncasının ısınan Avrupa kıtasında daha kuzey bölgelere yayılma potansiyeline işaret ediyor. Bilim insanları, bu tür izole odakların, Akdeniz kıyılarından uzaklaşarak yeni istilaların habercisi olabileceği uyarısında bulunuyor. Arjantin karıncası, yalnızca karınca topluluklarını değil, aynı zamanda ekosistemdeki diğer canlıları da etkiliyor. Özellikle yaprak bitleriyle kurduğu simbiyotik ilişkiler, bal özü toplama ve yayılma stratejilerini güçlendiriyor.

Kapat

HABERİN DEVAMI


Etiketler:
arjantin karıncası akdeniz süperkoloni biyoloji ekosistem invasif türler