İnsan faaliyetleri okyanusların oksijenini azaltıyor! Ekosistemler risk altında

Dünya genelinde okyanuslardaki oksijen seviyelerinde yaşanan hızlı düşüş, bilim dünyasını endişeye sevk etti. Limnoloji ve Okyanografi dergisinde yayımlanan son araştırmaya göre, insan kaynaklı faaliyetler denizlerden oksijeni çekerek su ekosistemlerinde ciddi bir krize yol açıyor. Araştırmanın başyazarı Erica Ferrer ve ekibi, bu sürecin sadece deniz yaşamını değil, gezegenin genel dengesini de tehdit ettiğini belirtiyor. Oksijen kaybı, su ekosistemlerinin istikrarını sarsarken, biyosferin bütünlüğünü de riske atıyor. Bilim insanları, okyanuslardaki oksijen azalmasının gezegenin kritik sınırları arasında değerlendirilmesi gerektiği görüşünde birleşiyor.

Erica Ferrer: 'Oksijen kaybı su ekosistemlerini tehdit ediyor'

Kaliforniya Üniversitesi'nden Erica Ferrer, su ekosistemlerinin sağlığının gezegenin istikrarı için hayati önemde olduğunu vurguladı. Ferrer, araştırmalarının temel amacının, okyanuslardaki oksijen kaybının izole bir sorun olmadığını, küresel bir tehdit olarak ele alınması gerektiğini göstermek olduğunu ifade etti. Oksijen, çok hücreli canlıların yaşaması için gerekli temel elementlerden biri olmasına rağmen, insan faaliyetleri nedeniyle deniz ve tatlı su kaynaklarında hızla azalıyor. Ferrer, bu kaybın biyosferin işleyişini bozabileceğini ve geri dönüşü olmayan sonuçlara yol açabileceğini dile getirdi. Oksijen kaybının, özellikle çözünmüş oksijen formunda, su canlılarının hayatta kalabilmesi için kritik öneme sahip olduğunun altını çizdi. Araştırmada, bu sürecin gezegenin biyolojik çeşitliliği üzerinde de ciddi etkiler yaratabileceği belirtildi.

Okyanuslarda yüzde 2'lik oksijen kaybı ve gelecek öngörüleri

Bilim insanlarının verilerine göre, okyanuslar 1950'lerden bu yana yaklaşık yüzde 2 oranında çözünmüş oksijen kaybetti. Bu oran küçük gibi görünse de, deniz canlıları ve su ekosistemleri için büyük bir tehdit oluşturuyor. Araştırmacılar, yüzyılın sonuna kadar bu kaybın yüzde 1 ila yüzde 7 arasında artabileceğini öngörüyor. Oksijen kaybı, özellikle karbon emisyonlarının etkisiyle okyanusların ısınmasından kaynaklanıyor. Sıcak su, soğuk suya kıyasla daha az oksijen tutabiliyor ve bu da su canlılarının yaşamını zorlaştırıyor. Ayrıca, tarımsal faaliyetler, atık su deşarjı ve endüstriyel kirlilik gibi nedenlerle suya aşırı miktarda azot ve fosfor karışıyor. Bu da alg patlamalarına yol açarak, suyun oksijenini hızla tüketiyor. Bilim insanları, bu sürecin hassas dengeyi bozduğunu ve ekosistemlerin çöküşüne neden olabileceğini belirtiyor.

Gezegen Sınırları çerçevesinde yeni bir tehdit: Oksijensizleşme

2009 yılında tanıtılan Gezegen Sınırları çerçevesi, insanlığın Dünya'nın istikrarını koruyan dokuz kritik süreci tanımlıyor. Bunlar arasında iklim değişikliği, okyanus asitlenmesi ve biyolojik çeşitlilik kaybı gibi başlıklar yer alıyor. Ancak son araştırma, okyanuslardaki oksijen kaybının da bu çerçeveye dahil edilmesi gerektiğini savunuyor. Ferrer ve ekibi, oksijen kaybının diğer sınırlarla etkileşime girerek, iklim değişikliği ve biyolojik çeşitlilik kaybı gibi süreçleri daha da kötüleştirdiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, oksijen kaybının geri döndürülemez etkiler yaratabileceği konusunda uyarıyor. Ayrıca, bu sürecin izlenmesi için çözünmüş oksijen konsantrasyonu, oksijen kapasitesi, ekosistemlerdeki bitki ve hayvan değişiklikleri ile Metabolik İndeks gibi göstergeler öneriliyor. Bilim insanları, okyanuslardaki oksijen kaybının küresel ölçekte izlenmesi ve sınırlandırılması gerektiğini vurguluyor.