Trump'tan Grönland için tarihi güvenlik anlaşması

ABD Başkanı Donald Trump ile Danimarka hükümeti, Grönland'ın güvenliğine ilişkin uzun süredir devam eden diplomatik gerginliği sona erdirecek yeni bir anlaşma üzerinde uzlaştı. Arktik'te yer alan ve yarı özerk statüye sahip Grönland'ın güvenliğini güçlendirmeyi hedefleyen bu mutabakat, Trump'ın geçmişte Grönland'ı ABD'ye katmak için yaptığı tartışmalı çıkışların ardından geldi. NATO, söz konusu anlaşmanın bölgeye istikrar getireceğini belirtirken, Trump ise Danimarka'nın ABD'ye 'güvenlik ve diğer tüm ihtiyaçlar üzerinde kalıcı kontrol' sağlayacağını duyurdu. Anlaşmanın önümüzdeki hafta imzalanması bekleniyor, ancak içeriğine dair detaylar henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.

Trump: 'ABD Grönland'ın güvenliğinde söz sahibi olacak'

Anlaşmanın mimarı olan Donald Trump, sosyal medya hesabı Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, Grönland'ın güvenliğinin ABD tarafından sağlanacağına ve bu yeni düzenlemenin Amerika'ya hiçbir maliyet getirmeyeceğine vurgu yaptı. Trump, Grönland'ın stratejik konumunun ve sahip olduğu mineral zenginliklerinin ABD için büyük önem taşıdığını belirtti. Ayrıca, ABD'ye Grönland'da gerekli tüm savunma tedbirlerini alma yetkisi tanınacağını ifade etti. Trump, anlaşmanın ABD'nin düşmanlarına karşı bir kalkan oluşturacağını, Rusya ve Çin gibi ülkelerin Grönland'da askeri varlık kurmasının veya 'duyarlı yatırımlar' yapmasının önüne geçileceğini aktardı. ABD, halihazırda Grönland'ın kuzeybatısında yer alan Pituffik Üssü'nde 100'den fazla askeri personel bulunduruyor ve bu yeni anlaşmayla askeri varlığını daha da güçlendirecek.

NATO ve Danimarka'dan destek: Egemenlik vurgusu ve Batı ittifakı

NATO sözcüsü, yapılan açıklamada, Grönland güvenlik anlaşmasının Arktik bölgesinde istikrarı ve işbirliğini artıracağını belirtti. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmanın Danimarka Krallığı, Grönland ve ABD için 'iyi bir uzlaşı' olmasını umduklarını söyledi. Frederiksen, anlaşmanın Kuzey Kutbu ve Kuzey Atlantik'te ortak güvenliği güçlendirirken, Danimarka'nın egemenliğine ve Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkına saygı gösterildiğini vurguladı. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de, Batı ittifakının ve kendi ülkelerinin güvenliğini sağlamaya yönelik adımın memnuniyetle karşılandığını belirtti. Anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için Danimarka ve Grönland parlamentolarında onaylanması gerekiyor.

Grönland'da endişe ve temkinli iyimserlik

Grönland'da ve Danimarka'da bazı siyasetçiler ve medya kuruluşları, anlaşmanın ülke diplomasisi açısından önemli bir kazanım olduğunu savunuyor. Berlingske gazetesi, 'Danimarka Krallığı kazandı' manşetiyle haberi duyururken, Politiken gazetesi ise Trump'ın sosyal medyada zafer ilan etmesine rağmen Grönland'ın ABD'ye devredilmediğine dikkat çekti. Grönlandlı milletvekili Naaja Nathanielsen, sosyal medyada yaptığı paylaşımda, anlaşmada kendi kaderini tayin hakkının korunmasının büyük önem taşıdığını yazdı. Eski Grönlandlı politikacı Aaja Chemnitz ise anlaşmanın resmen yürürlüğe girmesini beklediğini, ancak Trump'a karşı temkinli olduğunu ifade etti. Grönland halkı, egemenlik ve toprak bütünlüğü konusunda hassasiyetini koruyor.

ABD'nin Grönland'daki askeri yetkileri genişliyor

ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan ismi açıklanmayan bir yetkili, anlaşmanın ayrıntılarına dair bilgi vermekten kaçınsa da, Grönland'ın gelecekte bağımsız bir ülke olması durumunda dahi anlaşmanın geçerliliğini sürdüreceğini belirtti. Ayrıca, ABD'nin Grönland ve Danimarka'dan ek onay almadan askeri tesisler inşa edebileceği, kalıcı üsler kurabileceği ve hava sahasını kullanabileceği kaydedildi. Anlaşma, NATO üyesi olmayan ülkelerin Grönland'da askeri tesisler kurmasını ve ABD'yi tehdit edebilecek yatırımlar yapmasını da yasaklıyor. Özellikle Rusya ve Çin'in Arktik'te artan askeri ve ekonomik faaliyetlerinin önüne geçilmesi amaçlanıyor. ABD, Grönland'ın nadir toprak mineralleri rezervleri sayesinde, teknoloji ve savunma sanayisinde stratejik avantaj elde etmeyi hedefliyor.