Hindistan'da nipah virüsü salgını! Asya ülkeleri alarma geçti

Hindistan'ın Batı Bengal eyaletinde baş gösteren nipah virüsü salgını, kısa sürede bölge ülkelerinde tedirginliğe yol açtı. Ölümcül sonuçlara neden olabilen bu virüs, özellikle son günlerde yaşanan ölümlerle birlikte Asya genelinde sağlık otoritelerini harekete geçirdi. Tayland, Malezya ve Singapur gibi ülkeler, Hindistan'daki gelişmeleri yakından takip ederek sınırlarında yeni tarama ve test uygulamalarına başladı. Nipah virüsünün insanlarda %40 ila %75 arasında değişen ölüm oranına sahip olması, salgının ciddiyetini bir kez daha gözler önüne serdi. Uzmanlar, virüsün yayılma yolları ve alınması gereken önlemler konusunda uyarılarda bulunurken, bölgedeki halk sağlığı yetkilileri de kontrol tedbirlerini artırdı.

Nipah virüsü nedir, nasıl bulaşıyor?

Nipah virüsü, henipavirüs ailesine ait, zoonotik yani hayvanlardan insanlara geçebilen bir virüs olarak tanımlanıyor. İlk kez 1998 yılında Malezya'da tespit edilen nipah virüsü, o günden bu yana Asya'nın çeşitli bölgelerinde zaman zaman salgınlara yol açtı. Virüsün bulaşma yolları ise oldukça çeşitli. En sık rastlanan bulaşma şekli, enfekte yarasaların tükürük, idrar veya dışkısıyla temas edilmesi. Özellikle meyve yarasalarının virüsü taşıdığı biliniyor. Ayrıca, domuz gibi diğer hayvanlarla temas da bulaşmada etkili olabiliyor. Bunun yanı sıra, virüsle kontamine olmuş hurma palmiyesi suyu gibi gıdaların tüketilmesi de önemli bir risk faktörü olarak öne çıkıyor. İnsanlar arasında ise, hasta bir kişiye bakım sırasında veya virüsle bulaşmış vücut sıvılarıyla temas sonucu bulaşma görülebiliyor. Ancak, insandan insana bulaşmanın diğer yollar kadar yaygın olmadığı belirtiliyor. Bu nedenle, özellikle hayvanlarla ve gıdalarla temas edenlerin dikkatli olması gerekiyor.

Virüsün bulaşma yollarının çeşitliliği, salgının kontrol altına alınmasını zorlaştırıyor. Özellikle kırsal bölgelerde yaşayan ve hayvancılıkla uğraşan topluluklar için risk daha yüksek. Son dönemde Hindistan'da yaşanan ölümler, virüsün ne kadar hızlı yayılabileceğini ve ciddi sonuçlara yol açabileceğini bir kez daha gösterdi. Sağlık otoriteleri, özellikle enfekte bölgelerde yaşayanların kişisel hijyen kurallarına uyması ve şüpheli temaslardan kaçınması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, sınır ülkelerde uygulanan yeni tarama ve test önlemleri sayesinde, virüsün yayılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Nipah virüsünün Asya genelinde yarattığı endişe, bölge ülkelerinin iş birliği içinde hareket etmesini de zorunlu kılıyor.

Belirtiler, tedavi ve mevcut riskler

Nipah virüsü enfeksiyonunun belirtileri genellikle hızlı bir şekilde ortaya çıkıyor. Enfekte bir kişide ilk semptomlar, virüsle temastan sonraki dört gün ile üç hafta arasında gelişebiliyor. Hastalığın başlangıcında ateş, baş ağrısı ve nefes alma güçlüğü gibi belirtiler ön plana çıkıyor. Ancak virüsün en tehlikeli yönü, merkezi sinir sistemine saldırarak ensefalit yani beyin iltihabına yol açabilmesi. Bu durum, hastalarda nöbetler, bayılma, uzuvlarda hareket kaybı, sarsıntılı hareketler ve kişilik değişiklikleri gibi ciddi nörolojik sorunlara neden olabiliyor. Özellikle ağır vakalarda ölüm oranı oldukça yüksek seyrediyor. Araştırmalara göre, şiddetli nipah virüsü enfeksiyonu geçirenlerin yaklaşık yarısı hayatını kaybediyor.

Hastalığı atlatan bazı kişilerde ise, yıllar sonra tekrar ensefalit gelişebiliyor. Bu durum, nipah virüsünün uzun vadeli sağlık riskleri taşıdığını gösteriyor. Şu an için nipah virüsüne karşı geliştirilmiş bir aşı bulunmuyor. Avustralya'da m102.4 adlı bir tedavi üzerinde çalışmalar devam ediyor. 2020 yılında yapılan bir faz 1 klinik denemede, bu tedavinin sağlıklı gönüllülerde ciddi yan etkilere yol açmadığı tespit edildi. Ancak, m102.4 henüz yaygın kullanımda değil ve sadece deneysel aşamada bulunuyor. Bu nedenle, nipah virüsüne karşı etkili bir tedavi veya koruyucu aşı henüz mevcut değil. Uzmanlar, mevcut durumda en etkili yöntemin, salgın bölgelerinde hijyen kurallarına uyulması ve şüpheli vakaların hızla izole edilmesi olduğunu belirtiyor.

Özellikle Hindistan'daki son salgın, virüsün ne kadar ciddi bir tehdit oluşturduğunu bir kez daha ortaya koydu. Ancak, uzmanlar nipah virüsünün COVID-19 gibi küresel ölçekte bir salgına dönüşmesinin şu an için düşük bir ihtimal olduğunu ifade ediyor. Bunun başlıca nedeni, virüsün insandan insana etkin bir şekilde bulaşmaması ve ana bulaşma yolunun hayvanlar ve kontamine gıdalar olması. Yine de, hastalığın görüldüğü bölgelerde yaşayanlar ve bu bölgelere seyahat edenler için risk devam ediyor. Sağlık yetkilileri, özellikle ateş, baş ağrısı veya nörolojik belirtiler gösteren kişilerin vakit kaybetmeden tıbbi yardım almasını öneriyor.