Havada metreküp başına 3,1 nanogram zehirli kimyasal keşfedildi
University of Colorado Boulder araştırmacıları, Oklahoma kırsalında Batı Yarımküre havasında daha önce ölçülmemiş orta zincirli klorlu parafinleri tespit etti. Kirleticilerin yoğunluğu sıcaklıkla değişirken kesin kaynakları henüz belirlenemedi.

Oklahoma'nın kırsal kesiminde atmosfer araştırması yapan bilim insanları, Batı Yarımküre havasında daha önce ölçülmemiş zehirli bir endüstriyel kimyasal sınıfı tespit etti.
Metal işleme sıvılarından plastiklere kadar birçok alanda kullanılan orta zincirli klorlu parafinler (MCCP), Oklahoma'daki tarım arazilerinin üzerindeki havada bulundu. Bu, kirleticilerin Kuzey Amerika havasında bildirilen ilk tespiti oldu.
University of Colorado Boulder araştırmacıları, MCCP'leri 2023'te Oklahoma'nın Lamont kenti yakınlarında yürütülen saha çalışması sırasında belirledi. ACS Environmental Au'da yayımlanan bulgular, atmosferik MCCP yoğunluklarının sıcaklığa bağlı olarak değiştiğini de gösterdi.
Oklahoma havasında 18 MCCP grubu bulundu
Ekip, nitrat kimyasal iyonlaşma kütle spektrometresi kullanarak bir tarım alanındaki havayı yaklaşık bir ay boyunca sürekli izledi. CU Boulder kimya doktora öğrencisi Daniel Katz, ölçümlerdeki kimyasal izleri incelerken MCCP olarak tanımladığı olağandışı izotopik örüntüleri fark etti.
Çalışmanın başyazarı Katz, aramadıkları hâlde böyle beklenmedik bir şey bulmanın heyecan verici olduğunu söyledi. Katz, bilim insanlarının varlığını bildikleri ancak daha iyi anlamaları gereken bu zehirli organik kirletici hakkında daha fazla bilgi edinmeye başladığını belirtti.
Cihaz, gaz hâlindeki 18 MCCP grubunu tespit etti. Tahmini ortalama yoğunluk metreküp başına yaklaşık 3,1 nanogram olarak ölçüldü; ancak araştırmacılar bu değerin alt sınır tahmini olduğunu düşünüyor. Yoğunlukların uzak kutup bölgelerinde bildirilenlerden önemli ölçüde yüksek olması, yakındaki kaynakların kirliliğe katkıda bulunabileceğine işaret etti.
Sıcaklık değiştikçe kimyasalların yoğunluğu da değişti
Araştırmacılar, gaz hâlindeki MCCP yoğunluklarının daha sıcak gündüz saatlerinde arttığını, geceleri ise azaldığını gözlemledi. Analizler, sıcaklığın bu kimyasalların gaz fazı ile havadaki parçacıklar arasındaki hareketini kontrol ettiğini gösterdi.
Bu süreç, MCCP'lerin atmosferde ne kadar süre kaldığını ve ne kadar uzağa taşındığını etkileyebilir. MCCP'ler metal işleme sıvılarında, PVC üretiminde ve tekstil sektöründe yaygın olarak kullanılıyor.
Atık suya karışabilen bu maddeler, biyokatı gübreye dönüştürülerek tarım arazilerine serilen kanalizasyon arıtma çamurunda birikebiliyor. Araştırmacılar, bu uygulamanın Oklahoma'da tespit edilen kirliliğin bir bölümünü açıklayabileceğinden şüpheleniyor ancak kaynağı doğrulamış değil.
Katz, kanalizasyon çamurları tarlalara yayıldığında bu zehirli bileşiklerin havaya salınabileceğini söyledi. Bunun doğrudan gerçekleştiğini gösteremediklerini belirten Katz, kanalizasyon çamurundan elde edilen gübrelerin benzer bileşikleri saldığının gösterildiğini aktardı.
SCCP kısıtlamaları MCCP kullanımını artırmış olabilir
MCCP'ler; zehirlilikleri, çevrede kalıcılıkları ve canlı organizmalarda birikme potansiyelleri nedeniyle kısıtlamalarla karşılaşan kısa zincirli klorlu parafinlerle (SCCP) kimyasal açıdan ilişkili.
U.S. Environmental Protection Agency, SCCP'leri 2009'da düzenlemeye başladı. Stockholm Sözleşmesi ise bu maddeleri 2017'de kalıcı organik kirleticiler listesine ekledi.
Araştırmacılar, SCCP'lere yönelik kısıtlamaların ikame olarak MCCP'lerin daha fazla kullanılmasını teşvik etmiş ve bunun da çevredeki MCCP varlığını artırmış olabileceğinden şüpheleniyor.
CU Boulder kimya profesörü, CIRES Fellow ve çalışmanın ortak yazarı Ellie Browne, düzenlemelerin bazen istenmeyen sonuçlar doğurduğunu söyledi. Browne, bir ürünün kullanımına ihtiyaç devam ettiğinde düzenlenen maddenin yerini başka bir maddenin alabildiğini belirtti.
MCCP'lerin kesin kaynağı araştırılıyor
Ekip Oklahoma havasında MCCP'leri tespit etse de bunların kesin kaynağı bilinmiyor. Rüzgâr ölçümleri çevredeki bölgede birkaç olası kaynağa işaret ederken, sıcaklık dalgalanmaları havadaki parçacıklarla etkileşimlerin yoğunlukları etkilediğini gösterdi.
Araştırmacılar ayrıca MCCP'lerin atmosferik oksidasyona uğramasıyla oluşan ürünlerle uyumlu bileşikler de tespit etti. Farklı mevsimlerde ve konumlarda yapılacak ek ölçümler, bu kimyasalların ne kadar yaygın olduğunu ortaya koyabilir.
Yeni çalışmalar, MCCP'lerin atmosferdeki taşınımını, kimyasal tepkimelerini ve çevresel kalıcılığını da açıklığa kavuşturabilir. Katz, bu maddeleri tespit ettiklerini ancak atmosferdeyken tam olarak ne yaptıklarını henüz bilmediklerini söyledi.
Katz, kamu sağlığı ve güvenliği açısından gerektiğinde bu kimyasalları değerlendirebilen ve düzenleyebilen devlet kurumlarının varlığını sürdürmesinin önemli olduğunu belirtti.
- Popüler Haberler -
Çin, ABD ve Rusya liderleri arasındaki üçlü zirve sona erdi
Hindistan'da Akvan Siklonu nedeniyle yaklaşık 63 bin kişi tahliye edildi
Çin, ABD ve Rusya liderleri üçlü zirvede bir araya geldi
Dünya'nın kayıp bir milyar yılı nerede?
Hera'dan uzayda şaşırtan yakın çekim! Asteroidin daha önce görülmeyen yüzü ortaya çıktı
İsrail askerleri, Gazze'nin orta kesiminde Filistinlilerin evlerini havaya uçurdu



