Grönland'da saatte 400 km hıza ulaşan rüzgarlar bilim dünyasını şaşırttı

Dünya üzerinde kaydedilen en yüksek rüzgar hızları, Grönland bölgesinde ölçülüyor. Bu bölgedeki hava akımları saatte 400 kilometreye kadar ulaşabiliyor. Konuya ilişkin dikkat çekici açıklamalar, Perm Ulusal Araştırma Politeknik Üniversitesi Genel Fizik kürsüsü profesörü ve fizik-matematik bilimleri doktoru Viktor Krışhtop tarafından yapıldı. TASS'ın aktardığı bilgilere göre Krışhtop, Grönland üzerindeki bu devasa rüzgar hızlarının arkasında yatan fiziksel mekanizmayı detaylı biçimde anlattı. Profesör, söz konusu rüzgarların yeryüzüne yakın katmanlarda değil, atmosferin belirli bir yüksekliğinde ortaya çıktığını vurguladı.

Stratosferin alt katmanında saatte 400 km hıza ulaşan jet akımları

Uzman Krışhtop, rüzgar hızının en üst değerlere ulaştığı noktanın yaklaşık 9 ila 12 kilometre yükseklikteki stratosferin alt kısmı olduğunu belirtti. Bu yükseklik bandı, atmosferde oldukça kritik bir alan olarak kabul ediliyor. Zira ticari jet uçaklarının büyük çoğunluğu tam da bu seviyede seyrediyor. Dolayısıyla Grönland üzerinden geçen uçuş rotaları, bu güçlü hava akımlarından doğrudan etkileniyor. Stratosferin alt katmanında oluşan bu rüzgarlar, sıradan meteorolojik olaylardan çok farklı bir dinamiğe sahip. Jet akımı olarak adlandırılan bu hava hareketleri, atmosferdeki enerji dengesinin en çarpıcı göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor. Bilim insanları, bu bölgedeki rüzgar ölçümlerinin düzenli olarak saatte 350 ila 400 kilometre arasında seyrettiğini kayıt altına aldı.

Soğuk Arktik havası ile Gulf Stream'in sıcak havası çarpışıyor

Grönland bölgesinde bu denli şiddetli rüzgarların oluşmasının arkasında son derece belirgin bir fiziksel süreç yatıyor. Kuzey Atlantik üzerinde birbirinden çok farklı sıcaklıklara sahip iki büyük hava kütlesi karşı karşıya geliyor. Bir tarafta kutuplardan inen buz gibi soğuk Arktik havası bulunurken, diğer tarafta Gulf Stream okyanus akıntısının taşıdığı belirgin biçimde daha sıcak hava kütlesi yer alıyor. Bu iki hava kütlesinin çarpışması, atmosferde muazzam bir enerji transferine yol açıyor. Sıcaklık farkı ne kadar keskin olursa, havanın hareket hızı da o kadar artıyor. Başka bir deyişle, soğuk ve sıcak hava arasındaki termal uçurum büyüdükçe rüzgar şiddeti de doğru orantılı biçimde yükseliyor. Gulf Stream'in Kuzey Atlantik'e taşıdığı ılık su kütleleri, üzerindeki havayı ısıtarak bu çarpışmayı daha da sert hale getiriyor.