Genetik mirasınız sağlığınızı belirliyor! Kişiselleştirilmiş diyet önerileri öne çıkıyor

Boston'da gerçekleştirilen geniş kapsamlı bir araştırma, insanların tatlı ve yağlı yiyeceklere olan ilgisinin genetik faktörlerle şekillenebileceğini ve bu eğilimin obezite ile tip 2 diyabet riskini artırabileceğini gösterdi. Amerikan Beslenme Derneği'nin yıllık toplantısında sunulan bulgular, tat tercihi ve genetik arasındaki bağlantıyı ortaya koyan en büyük çalışmalardan biri olarak dikkat çekti. Yaklaşık 500 bin kişinin verilerinin analiz edildiği araştırmada, bireylerin belirli tatlara yönelik genetik eğilimleri ile bu tatları daha fazla tüketmeleri arasındaki ilişki incelendi. Elde edilen sonuçlar, tatlı ve yağlı yiyecekleri tercih etmenin sadece kişisel irade ile açıklanamayacağını, genetik mirasın da önemli bir rol oynayabileceğini gösterdi.

Boston'dan çarpıcı sonuçlar: genetik, tat tercihini ve hastalık riskini etkiliyor

Tufts Tıp Merkezi'ndeki Frances Stern Beslenme Merkezi'nden beslenme uzmanı Sandra Zhang, genetik faktörlerin bireylerin tat tercihlerinde belirleyici olabileceğini vurguladı. Zhang'a göre, tatlı veya yağlı yiyeceklere olan ilgi, yalnızca irade veya alışkanlıklarla açıklanamayacak kadar karmaşık bir yapıya sahip. Araştırmada, UK Biobank veri tabanına katılan yaklaşık 500 bin kişinin hem genetik hem de beslenme tercihleri incelendi. Katılımcıların gıda tercihleriyle ilgili anket yanıtları, genetik verilerle karşılaştırılarak kişilerin belirli tatlara genetik olarak ne kadar eğilimli olduğu belirlendi. Bu eğilimlerin, bireylerin günlük yaşamlarında daha fazla tatlı ve yağlı yiyecek tüketmesine yol açtığı tespit edildi. Ayrıca, bu besinlere genetik olarak daha yatkın olan bireylerde obezite ve tip 2 diyabet riskinin arttığı gözlemlendi. Araştırmacılar, tat tercihi genetiğinin hiperlezzetli yiyecek tüketiminde daha önce fark edilmeyen bir rol oynadığını ve kişiselleştirilmiş diyet tedavilerinin geliştirilmesinde bu verilerin kullanılabileceğini belirtti.

Uzmanlar: genetik eğilimler aşılabilir, sağlıklı yaşam tercihleri mümkün

Genetik faktörlerin tat tercihi üzerindeki etkisi vurgulansa da, uzmanlar bu eğilimlerin kader olmadığını ifade ediyor. Keatley Tıbbi Beslenme Terapisi'nin diyetisyenlerinden Scott Keatley, genlerin tat reseptörleri, ödül mekanizmaları ve iştah düzenlemesi üzerinde etkili olduğunu ancak çevresel faktörlerin ve yaşam tarzı değişikliklerinin de önemli rol oynadığını belirtti. Epigenetik olarak adlandırılan süreçlerin, bireylerin beslenme geçmişi, stres düzeyi, uyku düzeni ve uzun vadeli alışkanlıklarıyla şekillendiğine dikkat çekildi. Tatlı ve yağlı yiyeceklerin çekiciliği, aşırı tüketim riskini artırırken, bu tür gıdaların yüksek kalori ve düşük besin değeriyle kilo alımına zemin hazırladığı vurgulandı. Obezite ve tip 2 diyabetin temel risk faktörlerinden olan fazla vücut ağırlığı, genetik eğilimlerle birleştiğinde hastalık riskini daha da yükseltiyor.

500 bin kişinin verileriyle: tat tercihi genetiği ve hastalık riski arasındaki bağ

UK Biobank üzerinden toplanan 500 bin kişiye ait veriler, tat tercihi genetiğiyle hastalık riski arasındaki bağlantıyı net biçimde ortaya koydu. Araştırmacılar, tatlı yiyeceklere genetik olarak eğilimli olan bireylerin günlük ortalama 7 gram daha fazla tatlı tükettiğini belirledi. Her ne kadar bu miktar küçük görünse de, zaman içinde birikerek vücut ağırlığında artışa ve metabolik hastalıklara yol açabilecek bir risk oluşturuyor. Tatlı ve yağlı yiyeceklere yüksek genetik puan alan katılımcılarda, tip 2 diyabet ve obezite görülme olasılığı anlamlı şekilde yükseldi. Bu bulgular, genetik yapı ile beslenme arasındaki ilişkinin halk sağlığı açısından ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Araştırmacılar, kişiselleştirilmiş beslenme stratejilerinin geliştirilmesinde genetik verilerin dikkate alınmasının, hastalıkların önlenmesi ve tedavisinde yeni bir dönemin kapılarını aralayabileceğini düşünüyor.