Ermenistan'da Paşinyan seçim zaferiyle Batı'ya yöneldi

Ermenistan'da Başbakan Nikol Paşinyan'ın Sivil Sözleşme Partisi, ülkenin Batı ile ilişkilerinin yönünü belirleyecek kritik genel seçimde sandıktan birinci çıktı. Pazar günü gerçekleşen oylamada Paşinyan'ın partisi, oyların yüzde 49,8'ini alarak en yakın rakibine büyük fark attı. Seçim, Azerbaycan karşısında yaşanan askeri yenilginin ardından yapılan ilk genel seçim olma özelliği taşıyor ve hem ülke içinde hem de uluslararası arenada yakından takip edildi. Seçim sonuçları, Ermenistan'ın Batı'ya daha fazla yaklaşma iradesinin, Rusya'nın ekonomik ve siyasi baskısına rağmen güçlendiğini gösterdi.

Paşinyan: 'Batı ile yakınlaşma süreci sürecek'

Başbakan Nikol Paşinyan, seçim zaferinin ardından yaptığı açıklamada, Ermenistan'ın Batı ile ilişkilerini derinleştirme politikasına devam edeceğini vurguladı. Paşinyan, "Ermeni halkı barış, bölgesel refah ve işbirliği için oy kullandı" diyerek, ülkesinin hem Batı ile yakınlaşma sürecini sürdüreceğini hem de Avrasya Ekonomik Birliği üyeliğini koruyacağını açıkladı. Ermenistan'ın Batı ile ilişkilerini geliştirme çabaları, son dönemde Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri ile yürütülen temaslarla hız kazandı. Paşinyan'ın bu politikası, ülkenin geleneksel müttefiki Rusya'nın tepkisini çekti. Moskova, seçim öncesinde Ermenistan'ın bazı ihracat ürünlerine yasak getirerek ekonomik baskı uyguladı. Rusya Dışişleri Bakanlığı ise seçimlerde muhalefete baskı yapıldığı ve Batılı ülkelerin müdahalesi olduğu iddiasını gündeme taşıdı. Buna karşın, Fransa ve Avrupa Birliği başta olmak üzere Batılı ülkeler, Paşinyan'ın zaferini tebrik ederek Ermenistan'ın Batı ile yakınlaşma iradesini desteklediklerini duyurdu.

Seçim sonuçları ve toplumsal yansımalar

Seçimde Sivil Sözleşme Partisi yüzde 49,8 oy alırken, Rusya yanlısı Güçlü Ermenistan İttifakı yüzde 23,2 ile ikinci sırada yer aldı. Üçüncü sıradaki Ermenistan İttifakı ise yüzde 9,9 oy oranı elde etti. Toplam 19 parti ve ittifakın yarıştığı seçimde, sadece birkaç siyasi oluşum mecliste temsil hakkı kazandı. Seçim katılım oranı yüzde 59 olarak açıklandı. Muhafazakâr Refahçı Ermenistan Partisi yüzde 4 oy alarak meclise giremedi. Paşinyan'ın Batı ile yakınlaşma politikası, toplumsal tabanda farklı tepkilere yol açtı. Özellikle 2023'te Azerbaycan'ın askeri operasyonuyla Dağlık Karabağ'ın kaybedilmesi, Paşinyan'ın popülaritesinde düşüşe neden oldu. Son anketlere göre, Paşinyan'a olan destek yüzde 54'ten yüzde 30'a geriledi. Barış anlaşmasına dair kamuoyu da ikiye bölündü; halkın yüzde 44'ü anlaşmayı desteklerken, yüzde 41'i karşı çıktı. Yerevan'da seçim sonuçları büyük coşku yaratmazken, halk gündelik yaşantısına devam etti. Bazı seçmenler Paşinyan'ın barış ve ekonomik reformlarını olumlu karşılarken, bazıları ise Dağlık Karabağ'dan yerinden edilenlerin durumuna öncelik verilmesini talep etti. Gençler ise, eğitim ve sosyal hizmetlerde iyileştirme beklentilerini dile getirdi.

Rusya'nın baskısı ve Ermenistan'ın dış politika açmazı

Seçim sürecinin gölgesinde, Ermenistan'ın Batı ile yakınlaşma adımları Moskova'nın tepkisini çekti. Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, Ermenistan'ın AB ile ilişkilerini geliştirmesi durumunda ekonomik avantajlarını kaybedebileceği uyarısında bulundu. Putin, AB'ye katılma çabalarının Ukrayna'da olduğu gibi krizlere yol açabileceğini vurguladı. Ayrıca, Rusya'nın Ermenistan'a sağladığı doğal gaz fiyatının Avrupa pazarına göre çok daha düşük olduğuna dikkat çekti. Seçim öncesi dönemde Moskova, Ermenistan'ın çiçek, maden suyu, brendi, taze sebze ve meyve ihracatına yasaklar getirerek ekonomik baskıyı artırdı. Paşinyan ise, ülkesinin AB üyeliği yolunda adımlar atarken, Avrasya Ekonomik Birliği üyeliğini de sürdüreceğini belirtti. Mayıs sonunda Rusya, Ermenistan'a AB'ye katılma veya Avrasya Ekonomik Birliği'nde kalma konusunda referandum yapma çağrısı yaptı. Bu gelişmeler, Ermenistan'ın dış politika tercihleri konusunda derin bir ikilem yaşadığını gösteriyor. Paşinyan'ın Batı ile yakınlaşma politikası, ülkenin iç siyasetinde de kutuplaşmaya yol açtı. Rusya yanlısı partiler, seçim sürecinde Batı'nın müdahalesini ve muhalefete baskı yapıldığını ileri sürdü. Toplumda ise, Batı ile yakınlaşmanın ekonomik ve siyasi sonuçları konusunda farklı görüşler öne çıktı.