Dev uydu filoları yeni tartışma başlattı! Gece gökyüzü değişebilir

Dünya'nın çevresini sarması hedeflenen yapay 'Satürn halkası' projesi, bilim insanları ve astronomlar arasında büyük endişe yaratıyor. Birmingham Üniversitesi'nden Prof. Dr. Hugh Lewis ve Kanada'nın Regina Üniversitesi'nden Dr. Samantha Lawler, uzaya fırlatılması planlanan bir milyon veri merkezi uydusu ve on binlerce uzay aynasının, gece gökyüzünün doğal karanlığını geri dönülmez biçimde değiştirebileceği konusunda uyarıyor. FCC'nin Reflect Orbital şirketine verdiği lisansla birlikte, projenin ilk adımı olarak 18x18 metrelik Eärendil-1 aynasının yıl sonuna kadar fırlatılması bekleniyor. Uzmanlara göre bu gelişmeler, gezegenimizin etrafında, Samanyolu ve yıldızlar gibi doğal gök cisimlerinden çok daha parlak bir ışık bandının oluşmasına yol açabilir.

Prof. Dr. Hugh Lewis: 'Yapay Satürn halkası gökyüzünü sonsuza dek değiştirecek'

Prof. Dr. Hugh Lewis, uzayda bir milyon veri merkezi uydusunun ve on binlerce uzay aynasının aynı yörüngede sıralanmasının, Dünya çevresinde yapay bir 'Satürn halkası' meydana getireceğini belirtiyor. Bu yapay halka, gece ve gündüz arasındaki sınır olan terminatör çizgisini takip edecek şekilde konumlandırılacak. Lewis, bu uyduların ve aynaların, gökyüzünde herhangi bir yıldızdan ve hatta dolunaydan bile çok daha parlak bir ışık bandı oluşturacağını ifade ediyor. Birmingham Üniversitesi'nden yapılan açıklamaya göre, bu halkayı Dünya'nın her yerinden görmek mümkün olacak ve gece gökyüzü üzerindeki etkisi felaket boyutuna ulaşacak. Lewis, "Eğer gece gökyüzüne bakarsanız, tüm uydular aynı düzlemde ve birbirine çok yakın şekilde hareket edecek. Gece gökyüzü üzerindeki etkisi kesinlikle felaket olacak," diyerek, bu projenin geri dönüşü olmayan bir değişim yaratacağına dikkat çekiyor. Yapay Satürn halkası, doğal gökyüzü manzarasını gölgeleyerek, insanlığın binlerce yıldır hayranlıkla izlediği Samanyolu ve takımyıldızlarını neredeyse görünmez hale getirebilir.

Dr. Samantha Lawler: 'Astronomi ve bilimsel gözlemler tehlikede'

Regina Üniversitesi'nden Dr. Samantha Lawler, yapay Satürn halkası projesinin bilimsel araştırmalar ve astronomi için ciddi tehditler barındırdığını vurguluyor. Lawler, SpaceX, Blue Origin ve Cowboy Space gibi şirketlerin yörüngeye göndermeyi planladığı veri merkezi uyduları ve uzay aynalarının, gökyüzünde doğal yıldızlardan hem daha parlak hem de daha fazla olacağını belirtiyor. Bilgisayar modellemeleri, bu uyduların gökyüzünde akşam saatlerinde ve şafaktan önce hareket ederek, gece boyunca iki saate kadar gökyüzünü aydınlatabileceğini gösteriyor. Lawler, "Bu projeler, vergi mükellefleri tarafından finanse edilen teleskop zamanını çok daha az verimli hale getirecek. Tehlikeli yakın Dünya asteroitlerini arama gibi önemli bilimsel çalışmalar ciddi şekilde riske girecek," açıklamasını yapıyor. Ayrıca, Blue Origin'in Project Sunrise takımyıldızının ana Satürn halkasının üzerinde X şeklinde ikinci bir yörünge oluşturacağı ve bu yapıların ek ışık kirliliği yaratacağı belirtiliyor. Araştırmacılar, her bir Reflect Orbital uzay aynasının Venüs kadar parlak olacağını ve toplamda 50.000 aynanın gece gökyüzünün parlaklığını yüzde 300 oranında artırabileceğini öngörüyor. Bu durum, dünyanın en pahalı teleskoplarını neredeyse işlevsiz bırakabilir.

FCC'nin lisans kararı ve uluslararası düzenleme eksikliği tartışma yarattı

Amerika Birleşik Devletleri Federal İletişim Komisyonu'nun (FCC), Reflect Orbital şirketine test amaçlı ilk uzay aynasını fırlatması için lisans vermesi, bilim dünyasında büyük tepkiyle karşılandı. Amerikan Astronomik Derneği (AAS), FCC'nin kararını eleştirerek, gece gökyüzüne yansıtılan yapay ışığın bilimsel araştırmalara, pilotlara ve hatta sürücülere zarar verebileceği uyarısında bulundu. AAS, ayrıca orta boy teleskoplarla bakanlar için potansiyel kalıcı göz hasarı riskine işaret etti. FCC ise optik astronominin korunmasının kendi yetki alanına girmediğini ve bu konuda düzenleme yapamayacağını açıkladı. Bu durum, ABD dışındaki hiçbir düzenleyici kurumun da benzer yetkilere sahip olmaması nedeniyle, uluslararası düzeyde bir boşluk yarattı. Dr. Lawler, "FCC, Amerikan uydu fırlatmalarını düzenleyen tek ajans. Ancak FCC bunun kendi sorunu olmadığını söylüyorsa, o zaman bu kimin sorunu?" diyerek, küresel bir çözüm ihtiyacına dikkat çekiyor. Birleşik Krallık Kraliyet Astronotlar Derneği'nin yöneticisi Robert Massey ise, FCC'nin kararının kötü bir emsal oluşturduğunu ve önümüzdeki yıllarda 50.000 uydudan oluşan devasa bir takım yıldızının önünü açabileceğini ifade etti.