Bilim insanları yeni salgın riskinin hangi yarasalardan geldiğini buldu

Kapsamlı bir bilimsel araştırma, pandemi riskinin kaynağını belirlemek amacıyla çok sayıda memeli türünün taşıdığı virüsleri inceledi. Araştırmacılar, bu tehdidin tüm yarasalardan eşit düzeyde kaynaklanmadığını, aksine hayvanların belirli evrimsel gruplarıyla ilişkili olduğunu keşfetti. Bu bulgu, gelecekteki salgın hastalıkları önlemek için daha hedefli bir izleme ve kontrol stratejisinin geliştirilmesine kapı açıyor.

Viral epidemik potansiyel indeksi nedir?

Virüs taşıyıcı hayvanlardan kaynaklanan riskleri değerlendirmek için araştırmacılar, "viral epidemik potansiyel" adında özel bir ölçüm sistemi geliştirdiler. Bu indeks, bir hastalığın neden olduğu ciddiyet, bulaşıcılık düzeyi ve ölüm oranı gibi kritik faktörleri kapsamlı bir şekilde dikkate alıyor. Böylece bilim insanları, hangi virüslerin gerçekten tehlikeli olduğunu ve hangi yarasaların bu virüsleri taşıdığını daha doğru bir biçimde tespit edebiliyor. Analiz sonuçları, yüksek tehlikenin yalnızca sınırlı sayıda yarasalar grubundan kaynaklandığını açıkça gösterdi.

Hangi yarasalar en riskli?

Araştırmanın bulguları, belirli yarasalar türlerinin diğerlerine kıyasla çok daha yüksek pandemi riski taşıdığını ortaya koydu. Nalburunlu yarasalar, SARS-CoV-2 tipi virüslerin olası kaynağı olarak bilim dünyasında kabul gören Rhinolophidae familyasına ait olup, özellikle dikkat çekici bir risk grubu oluşturuyor. Bunun yanı sıra, bulldog yarasaları ve düz burunlu yarasalar gibi böcek yiyen familyalar da yüksek epidemik potansiyele sahip olduğu tespit edildi. Bu yarasalar türleri, diğer memeli türlerine göre daha tehlikeli virüs türlerini barındırma ve yayma kapasitesine sahip görünüyor.

Coğrafi sıcak noktalar nerede?

Potansiyel salgınların ortaya çıkabileceği coğrafi bölgeler net bir şekilde belirlenmiştir ve bu harita, insan faaliyetlerinin yoğunluğu ile doğrudan ilişkilidir. Orta Amerika, Güney Amerika'nın belirli bölgeleri, ekvator Afrika'sı ve Güneydoğu Asya, söz konusu riskli yarasalar türlerinin yaşam alanlarının insan tarafından aktif olarak dönüştürüldüğü bölgelerdir. Bu alanlarda ormanlar kesilmekte, tarım arazileri genişletilmekte ve yerleşim alanları hızla büyümektedir. Doğal yaşam ortamının bu şekilde tahrip edilmesi, yarasaları insan nüfusunun daha yakınına itmiş ve virüs bulaşma riskini önemli ölçüde artırmıştır.