ABD'de konum verisi krizi! Milyonlarca vatandaş risk altında

ABD'de Federal Soruşturma Bürosu (FBI), vatandaşların konum verilerini toplu şekilde izlemek için mahkeme kararı zorunluluğunu ticari veri aracılarından satın alma yoluyla aştığını resmen kabul etti. FBI Direktörü Kash Patel, İstihbarat Komitesi'nde yaptığı açıklamada, federal polisin, mobil telefon sağlayıcılarından doğrudan veri almak yerine, uygulamalar ve reklam ağları üzerinden toplanan konum verilerini ticari olarak satın aldığını doğruladı. Patel, bu yöntemin yasalara uygun olduğunu ileri sürerken, uygulamanın ABD Anayasası ve Elektronik İletişim Gizliliği Yasası ile çelişmediğini savundu.

FBI Direktörü Kash Patel: 'Görevimizi yasal çerçevede sürdürüyoruz'

FBI Direktörü Kash Patel, Çarşamba günü Senato İstihbarat Komitesi'nde yeminli olarak yaptığı konuşmada, kurumun vatandaşların konum verilerini ticari veri satıcılarından temin ettiğini net bir şekilde açıkladı. Patel, FBI'ın bu yöntemi kullanmasının arkasında, ağır suçlarla mücadele ve kamu güvenliğinin sağlanması gibi gerekçeler bulunduğunu belirtti. 2018 yılında ABD Yüksek Mahkemesi'nin verdiği karar doğrultusunda, mobil sağlayıcılardan doğrudan veri almak için mahkeme kararı zorunlu hale gelmişti. Ancak FBI, bu engeli aşmak için uygulama ve reklam ağları üzerinden toplanan verileri üçüncü taraflardan satın alıyor. Patel, bu uygulamanın hem anayasal hem de 1986 tarihli Elektronik İletişim Gizliliği Yasası'na uygun olduğunu ve kurumun görevini etkin biçimde yerine getirmesini sağladığını ifade etti. 2023 yılında eski FBI Direktörü Christopher Wray, bu tür satın alımların durdurulduğunu açıklamıştı. Patel'in son açıklaması, kurumun uygulamaya geri döndüğünü gösterdi.

Senatör Wyden'dan FBI'a sert eleştiri: 'Dördüncü Anayasa Değişikliği ihlal ediliyor'

Senatör Ron Wyden, FBI'ın ticari veri aracılarından konum verisi satın almasını sert şekilde eleştirdi. Wyden, bu yöntemin ABD Anayasası'nın dördüncü maddesini ihlal ettiğini ve vatandaşların gerekçesiz arama ve izlemeye karşı korunma hakkını zedelediğini savundu. Özellikle büyük veri analizi yapabilen yapay zeka teknolojilerinin de devreye girmesiyle, bu tür uygulamaların sivil özgürlükler üzerinde ciddi tehditler oluşturduğunu vurguladı. Wyden, veri satıcılarının sağladığı bilgilerle devlet kurumlarının, vatandaşların hareket profillerini aylar boyunca detaylı şekilde izleyebildiğine dikkat çekti. Veri satıcıları sektörü, LexisNexis ve Babel Street gibi büyük firmalar aracılığıyla faaliyet gösteriyor ve devlet kurumları, bu verilere ulaşmak için sözleşme başına 50.000 dolara kadar ödeme yapıyor. Böylece, milyonlarca akıllı telefonun konum bilgisi günlük olarak toplanıyor ve analiz ediliyor.

FBI'ın veri toplama yöntemi ve teknik ayrıntılar

FBI'ın kullandığı konum verisi toplama yöntemi, dijital reklam endüstrisinin Gerçek Zamanlı Teklif verme (Real-Time Bidding) sistemine dayanıyor. Bir web sitesi veya uygulama açıldığında, reklam verenler milisaniyeler içinde teklif veriyor ve bu süreçte kullanıcıya ait konum, cihaz kimliği gibi bilgiler arka planda toplanıyor. Ücretsiz akıllı telefon uygulamaları, kullanıcılardan geniş kapsamlı izinler talep ederek bu verileri büyük bir ekosisteme aktarıyor. Veri satıcıları, topladıkları bilgileri arşivleyerek, devlet kurumlarına topluca sunuyor. FBI, bu tür ticari yollarla elde edilen verileri analiz ederek, özellikle çocuk istismarı ve uyuşturucu ticareti gibi ağır suçların aydınlatılmasında kullanıyor. Ancak, bu uygulamanın hukuki sınırları ve kişisel gizlilik üzerindeki etkileri ABD kamuoyunda tartışma konusu olmaya devam ediyor.