Bilim insanları 50 yıllık kan grubu gizemini çözdü

İngiltere ve İsrail'den bilim insanları, yaklaşık yarım asır önce ortaya çıkan bir kan örneğindeki tuhaflığı çözerek insan sağlığı alanında önemli bir buluşa imza attı. 1972 yılında hamile bir kadından alınan ve mevcut bilinen kan grubu sistemleriyle açıklanamayan bu örnek, yıllar süren araştırmaların ardından yeni bir kan grubu sisteminin tanımlanmasına yol açtı. MAL olarak adlandırılan bu yeni kan grubu, hem bilim dünyasında hem de sağlık uygulamalarında büyük bir etki yaratmaya aday görünüyor.

Yarım asırlık gizem: MAL kan grubunun keşfi

1972 yılında İngiltere'de alınan bir kan örneğinde, o döneme kadar bilinen tüm kırmızı kan hücrelerinde bulunan bir yüzey molekülünün eksik olduğu tespit edildi. Bu beklenmedik eksiklik, bilim insanlarının dikkatini çekti ve uzun yıllar boyunca araştırmalara konu oldu. 2024 yılında İngiltere ve İsrail'den araştırmacıların ortak çalışmasıyla, bu eksikliğin yeni bir kan grubu sistemine işaret ettiği ortaya kondu. Araştırmacılar, bulgularını 2024 yılında yayımladıkları bilimsel makaleyle duyurdu. Bu gelişme, kan grubu sistemlerinin çeşitliliği ve insan sağlığı üzerindeki etkileri konusunda yeni bir dönemin kapılarını araladı.

Çalışmanın başında yer alan Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi'nden hematolog Dr. Louise Tilley, bu kan özelliği üzerinde yaklaşık 20 yıl boyunca araştırmalar yürüttüğünü belirtti. Tilley, "Bu başarı, uzun soluklu bir ekip çalışmasının ürünü ve nadir hastalara en iyi bakımı sunmak için önemli bir adım" ifadelerini kullandı. Bilim insanları, kan hücrelerinin yüzeyinde bulunan proteinler ve şekerler sayesinde çok sayıda farklı kan grubu sistemi olduğunu vurguladı. MAL kan grubu sistemi de bu çeşitliliğin en yeni örneği olarak kayıtlara geçti.

MAL kan grubu ve sağlık üzerindeki etkileri

MAL kan grubu sistemi, insan vücudunun bağışıklık sistemiyle ilişkili olarak, kan hücrelerinin yüzeyinde bulunan AnWj antijeninin varlığı veya yokluğuna dayanıyor. Araştırmalara göre, insanların %99,9'undan fazlası bu antijene sahipken, 1972'deki gizemli vakada bu antijenin eksik olduğu görüldü. MAL adı verilen yeni kan grubu, bu antijenin eksikliğiyle karakterize ediliyor. Bilim insanları, MAL geninin her iki kopyasında da mutasyon olduğunda AnWj-negatif kan grubunun ortaya çıktığını tespit etti. Bu durum, kan transfüzyonlarında ciddi reaksiyonlara yol açabileceği için hayati önem taşıyor.

Çalışmada, AnWj-negatif olan üç farklı hasta daha tespit edildi. Araştırmacılar, bazı kan hastalıklarının da bu antijenin baskılanmasına neden olabileceğini belirtti. Batı İngiltere Üniversitesi'nden hücre biyoloğu Dr. Tim Satchwell, "MAL, çok küçük ve tanımlanması zor bir protein. Bu nedenle, kan grubu sistemini kurmak için farklı araştırma yöntemleri geliştirmek zorunda kaldık" dedi. Ekip, yıllar süren çalışmaların ardından AnWj-negatif kan hücrelerine normal MAL genini yerleştirerek, bu hücrelerde AnWj antijeninin yeniden ortaya çıkmasını sağladı. Bu bulgu, MAL proteininin hücre zarlarının stabilitesinde ve hücresel taşımada kritik bir rol oynadığını gösteriyor.