Antarktika'da keşfedilen 300 dev deniz kanyonu bilim insanlarını şaşırtıyor

Antarktika'nın buz tabakasının altında bugüne kadar tespit edilmemiş 332 devasa deniz kanyonunun haritalanması, iklim bilimi ve küresel okyanus dolaşımı açısından çığır açıcı bir gelişme olarak kayıtlara geçti. Uluslararası bir araştırma ekibi, Antarktika çevresinde gerçekleştirdiği kapsamlı batimetrik ölçümlerle, kıtanın deniz tabanında daha önce beş kat daha az sayıda olduğu sanılan kanyonların varlığını ortaya koydu. Yeni bulgular, deniz seviyesi artışına ilişkin mevcut öngörülerin ve iklim modellerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini gösteriyor. Bilim insanları, kanyonların buz raflarının altındaki sıcak su ve erimiş tatlı suyun hareketini yönlendirdiğini, bunun da erime hızları ve okyanus akıntılarında önemli değişikliklere yol açabileceğini vurguladı.

Barselona Üniversitesi ve Cork Üniversitesi'nden bilim insanları: Antarktika'nın haritası yeniden çizildi

Barselona Üniversitesi ve Cork Üniversitesi'nden araştırmacılar, 40'tan fazla uluslararası bilimsel sefer sırasında toplanan yüksek çözünürlüklü batimetrik verileri kullanarak Antarktika'nın deniz tabanını ayrıntılı biçimde haritaladı. Bu veriler, çok ışınlı sonar sistemleriyle, buzla kaplı sularda ve daha önce ulaşılması imkânsız olan bölgelerde elde edildi. Sonuçlar, Antarktika kıtasının doğu ve batı kesimlerinde farklı yapısal özelliklere sahip toplam 332 deniz kanyonunun varlığını ortaya koydu. Bu yeni katalog, önceki kayıtlara göre kanyon sayısında beş kat artış anlamına geliyor. Bazı kanyonların derinliği 4 bin metreyi aşarken, uzunluk ve morfoloji bakımından da gezegenin en büyük deniz kanyonları arasında yer alıyor. Araştırmacılar, kanyonların dağılımındaki farklılıkların, Antarktika'nın doğu ve batı yarılarının jeolojik geçmişindeki ayrışmaları ve iklim değişikliğine karşı farklı savunmasızlık düzeylerini yansıttığını belirtti.

Dr. Alan Condron: 'Kanyonlar, buz erimesi ve okyanus dolaşımında temel rol oynuyor'

Woods Hole Okyanografik Enstitüsü'nden Dr. Alan Condron, Antarktika kanyonlarının buz tabakası ile okyanus arasındaki etkileşimlerde temel bir mekanizma olduğunu vurguladı. Condron, "Bu kanyonlar, hem sıcak suyun buz raflarının altına ulaşmasını hem de eriyen tatlı suyun küresel okyanusa taşınmasını sağlıyor. Bu süreçler, deniz seviyesi yükselmesinin ve okyanus akıntılarının temel belirleyicileri arasında" dedi. Özellikle Batı Antarktika'daki daha dik ve kısa kanyonların, sıcak suyun buz tabakası temeline ulaşmasını kolaylaştırdığı, bu nedenle bu bölgede buz erimesinin daha hızlı gerçekleşebileceği ifade edildi. Doğu Antarktika'daki dallanmış kanyon yapılarının ise sıcak su akışını yavaşlatabileceği veya geciktirebileceği belirtildi. Ancak araştırmacılar, kanyonlar boyunca su taşınımının doğrudan ölçümlerinin hâlen sınırlı olduğunu ve bu konuda daha fazla saha çalışmasına ihtiyaç duyulduğunu açıkladı.

Kanyon keşfi, iklim modellerini ve deniz seviyesi tahminlerini değiştirebilir

Yeni keşfedilen kanyonlar, Antarktika kıtasal rafı ile derin Güney Okyanusu arasındaki su ve ısı alışverişinde doğrudan rol oynuyor. Deniz buzu oluşumu sırasında ortaya çıkan yoğun tuzlu su, bu kanyonlar aracılığıyla raflardan okyanus havzalarına taşınıyor ve küresel termohalin dolaşıma katkıda bulunuyor. Aynı zamanda, sıcak kutup derin su da bu kanyonlar üzerinden buz rafı boşluklarına erişerek, taban erimesini hızlandırıyor. Uzmanlar, bu iki yönlü taşımayı anlamadan, Antarktika'nın iklim üzerindeki etkisini tam olarak modellemenin mümkün olmadığını belirtiyor. Kanyonların, sıcak suyun buz rafı temeline ulaşmasını kolaylaştırdığı ve erime oranlarını artırdığı tespit edildi. Bu nedenle, mevcut deniz seviyesi tahminlerinin ve iklim simülasyonlarının, yeni morfolojik veriler ışığında güncellenmesi gerekiyor. Araştırmacılar, kanyon ölçeğindeki topoğrafyanın iklim modellerine dahil edilmesinin, buz tabakası davranışının ve okyanus dolaşımının çok daha gerçekçi şekilde simüle edilmesini sağlayacağını ifade etti.