Antarktika 695 milyar ton buz kazandı! Bilim insanları nedenini binlerce kilometre uzakta buldu

Antarktika'nın Doğu bölgesinde 2021 ile 2023 yılları arasında 695 milyar tonluk rekor bir buz artışı yaşandı. Bilim insanları, bu beklenmedik gelişmenin arkasında tropikal okyanuslarda meydana gelen uzun süreli ısınmanın bulunduğunu açıkladı. Araştırmaya göre, binlerce kilometre uzakta gerçekleşen okyanus sıcaklığı artışı, atmosferik dolaşımda büyük değişikliklere yol açtı ve nemin Antarktika'ya taşınmasına neden oldu. Bu durum, kıtada olağanüstü yoğun kar yağışlarıyla sonuçlandı ve buz tabakasının kütlesinde geçici ancak kayda değer bir artış yarattı.

Bilim insanları: Tropikal okyanus Antarktika'yı etkiledi

Nature dergisinde yayımlanan ve Çin Bilimler Akademisi Okyanografi Enstitüsü'nün öncülük ettiği araştırma, Antarktika buz tabakasında gözlemlenen bu olağanüstü artışın arka planını detaylı biçimde ortaya koydu. Uzmanlar, 2021-2023 yılları arasında tropikal batı Pasifik ile doğu Hint Okyanusu'nun birleşim noktasında bulunan ve 'tropikal sıcak havuz' olarak adlandırılan bölgede sürekli ısınma tespit etti. Bu ısınma, atmosferde Rossby dalga treni adı verilen geniş ölçekli bir dalga modelini tetikledi. Sonuç olarak, kuzey-güney yönlü bir atmosferik dolaşım oluştu ve Hint Okyanusu'ndan gelen nem, Doğu Antarktika'ya taşındı. Araştırmacılar, bu süreçte atmosferik nehirlerin de devreye girdiğini, büyük miktarda su buharının kıtaya ulaşarak yoğun kar yağışlarına neden olduğunu belirtti. Yaklaşık 695 milyar tonluk buz artışı, GRACE uydu misyonları tarafından bugüne kadar kaydedilen en yüksek kütle kazancı olarak kayıtlara geçti.

GRACE verileriyle rekor buz kazancı doğrulandı

Antarktika buz tabakası, küresel deniz seviyeleri açısından kritik öneme sahip ve bilim insanları için büyük bir belirsizlik kaynağı. Son yirmi yılda her yıl ortalama 140,5 milyar ton buz kaybeden kıta, 2021-2023 arasında ise tam tersi bir eğilim gösterdi. GRACE uydu verileri, bu dönemde 695 milyar tonluk net bir buz kazancını doğruladı. Araştırmacılar, bu olağanüstü artışın nedenlerini anlamak için yerçekimi ölçümlerinin yanı sıra buz çekirdeklerindeki kar birikimi kayıtlarını ve atmosferik dolaşım simülasyonlarını birlikte analiz etti. Elde edilen bulgular, tropikal sıcak havuzdaki ısınmanın, Doğu Antarktika üzerindeki atmosferik koşulları kökten değiştirdiğini ve nemli hava akımlarını kıtaya yönlendirdiğini gösterdi. Bu süreçte, Avustralya'nın güneyinde düşük basınç, Doğu Antarktika kıyılarında ise yüksek basınç oluştu. Oluşan kuzey-güney dipol dolaşımı, atmosferik nehirlerin Hint Okyanusu'ndan taşıdığı su buharının, özellikle Kraliçe Mary Ülkesi ve Wilkes Ülkesi'nde yoğun kar yağışına dönüşmesini sağladı.

Atmosferik nehirler kar yağışını artırdı

Atmosferik nehirler, atmosferde uzun mesafeler boyunca büyük miktarda su buharı taşıyabilen dar hava koridorları olarak biliniyor. Tropikal okyanuslarda başlayan bu nemli hava akımları, Antarktika'nın soğuk bölgelerine ulaştığında yoğun kar yağışlarına yol açtı. Simülasyonlar, tropikal sıcak havuzdaki ısınmanın, atmosferik dolaşımda kalıcı değişiklikler yarattığını ve Hint Okyanusu'ndan gelen nemli havanın Doğu Antarktika'ya ulaşmasını kolaylaştırdığını ortaya koydu. Bu durum, bölgedeki kar yağışını olağanüstü seviyelere taşıdı ve buz tabakasının kütlesine önemli bir katkı sağladı. Araştırmacılar, insan kaynaklı iklim değişikliğinin bu süreçteki etkisinin ise gözlemlenen kar yağışı anomalisinin yalnızca yüzde 9'u kadar olduğunu belirledi. Bu bulgu, küresel ısınma ile ilişkili genel atmosferik nem artışının, söz konusu buz kazancının ana nedeni olmadığını gösteriyor.