Yabancıların aksanını neden farkında olmadan kopyalıyoruz?

İnsanlar konuşma sırasında kendi telaffuzlarındaki değişiklikleri fark etmese bile karşısındaki kişinin bazı konuşma özelliklerini istemeden benimseyebiliyor. Ancak bu süreç büyük ölçüde bilinçli denetime bağlı kalıyor ve taklit olasılığı, dinleyicinin hangi seslere dikkat ettiğine göre değişiyor.

Ohio Eyalet Üniversitesi'nden Кэтрин Кэмпбелл-Киблер ve Синтия Клоппер'in yürüttüğü araştırmaya, Columbus'taki bir bilim müzesinde 136 Amerikan İngilizcesi ana dili konuşuru katıldı. Araştırmacılar önce katılımcıların doğal konuşma biçimlerini kaydetti, ardından Avustralyalı bir kadının ses kaydından sonra kelimeleri tekrarlamalarını istedi.

Bilinçli taklit beş özelliği de değiştirdi

Katılımcılar farklı görevlerin verildiği üç gruba ayrıldı. İlk gruptan duyduğu telaffuzu mümkün olduğunca doğru biçimde taklit etmesi, ikinci gruptan ise kendi aksanını koruması istendi. Üçüncü grup kelimeleri herhangi bir ek talimat olmadan tekrarladı.

Bilinçli olarak taklit eden katılımcılar, incelenen beş fonetik özelliğin tamamında Avustralya varyantına yaklaştı. Kendi alışılmış konuşma biçimini korumaya çalışanlarda ise araştırmacılar istatistiksel olarak anlamlı bir taklit tespit etmedi.

Özel talimat verilmeyen grup ise farklı bir sonuç ortaya koydu. Bu gruptakiler yalnızca bir özelliği benimsedi ve İngilizcedeki "near" kelimesinde "r" sesini daha zayıf telaffuz etmeye başladı. Avustralya İngilizcesinde bu konumda söz konusu sesin bulunmaması karakteristik bir özellik olarak öne çıkıyor.

Aksanı bilinçli biçimde taklit eden gönüllülerdeki değişim, özel talimat verilmeyen gruptakinden neredeyse sekiz kat daha güçlüydü.