Vücudun gizli sistemi ortaya çıktı! İltihap artık kontrol altına alınabilir

Londra Üniversitesi Koleji'nde (UCL) yürütülen yeni bir araştırmada, vücudun iltihaplanma sürecini kontrol altına almasını sağlayan ve daha önce yeterince aydınlatılmamış bir biyolojik mekanizma ortaya çıkarıldı. Bilim insanları, bağışıklık sisteminin aşırı tepkisini düzenleyen ve vücudun doğal 'kapatma düğmesi' gibi işlev gören epoksi-oksilipin isimli moleküllerin kilit rolünü tanımladı. Bu keşif, özellikle artrit ve kalp hastalığı gibi kronik iltihapla ilişkilendirilen rahatsızlıkların tedavisinde yeni bir dönemin kapılarını aralayabilir. Araştırmanın sonuçları, Nature Communications dergisinde yayımlandı ve bilim dünyasında büyük ilgi uyandırdı.

UCL ekibi: Epoksi-oksilipinler bağışıklık dengesini sağlıyor

UCL'den Dr. Olivia Bracken ve ekibi, insan vücudunda doğal olarak üretilen epoksi-oksilipinlerin, bağışıklık hücrelerinin zararlı şekilde çoğalmasını ve kronik iltihap oluşumunu engellediğini gösterdi. Araştırmada, sağlıklı gönüllülerin ön kollarına UV ile öldürülmüş E. coli bakterisi enjekte edilerek kontrollü bir iltihap yanıtı oluşturuldu. Katılımcılara, çözünür epoksit hidrolaz (sEH) adlı enzimi bloke eden GSK2256294 isimli bir ilaç verildi. Bu enzim normalde epoksi-oksilipinleri hızla parçalayarak etkilerini azaltıyor. İlacın kullanımıyla birlikte, vücudun bu doğal molekülleri daha yüksek düzeyde tutabildiği gözlemlendi. Özellikle 12,13-EpOME adlı epoksi-oksilipin molekülünde belirgin bir artış saptandı. Tedavi, ağrı hissinin daha hızlı sona ermesini sağladı ve kronik iltihapla ilişkili 'ara monosit' seviyelerinde dikkate değer bir düşüşe yol açtı. Araştırmacılar, bu mekanizmanın bağışıklık sisteminin genelini baskılamadan, sadece zararlı tepkileri hedef aldığını ve bu yönüyle mevcut anti-iltihap ilaçlarından ayrıldığını vurguladı.

Dr. Bracken: 'Bağışıklık dengesini yeniden kurmak mümkün'

Çalışmanın başyazarı Dr. Olivia Bracken, vücudun iltihaplanma sırasında epoksi-oksilipinleri artırmasının, bağışıklık hücrelerinin zararlı şekilde çoğalmasını önleyerek iltihap sürecini daha hızlı ve güvenli biçimde sonlandırdığını belirtti. Dr. Bracken, "Elde ettiğimiz bulgular, bağışıklık sisteminin normal savunma fonksiyonlarını koruyarak, sadece zararlı hücre artışını sınırlayan doğal bir yolu ortaya koyuyor. Bu mekanizmayı hedef alan tedaviler, genel bağışıklığı baskılamadan daha güvenli ve etkili çözümler sunabilir" dedi. Araştırmada, ilacın iltihaplanma başladıktan sonra da etkili olduğu ve gerçek hayattaki tedavi senaryolarının taklit edildiği vurgulandı. Ayrıca, epoksi-oksilipinlerin sadece iltihap dışı belirtileri değil, aynı zamanda ağrı ve dokularda oluşabilecek kronik hasarı da önlemeye yardımcı olabileceği öne sürüldü.

Bağışıklık hücrelerinin beklenmedik rolü: Ara monositler ve kronik iltihap

UCL ekibi, çalışmada özellikle 'ara monosit' adı verilen bağışıklık hücrelerinin karmaşık rolüne dikkat çekti. Bu hücreler, romatoid artrit, lupus, obezite, HIV ve tüberküloz gibi hastalıklarda yüksek seviyelerde bulunuyor ve genellikle zararlı olarak biliniyor. Ancak araştırma, kısa vadede bu hücrelerin iyileşme ve bağışıklık düzenlemesiyle ilgili belirli T hücrelerini desteklediğini ortaya koydu. Fakat ara monositler uzun süre yüksek kalırsa, kronik doku hasarına yol açabiliyor. Bilim insanları, 12,13-EpOME'nin monositlerin daha iltihaplı bir forma dönüşümünü tetikleyen p38 MAPK adlı hücresel yolakla etkileşime girdiğini tespit etti. Bu yolak bloke edildiğinde, iltihaplı monosit seviyelerinde belirgin bir azalma gözlemlendi. Araştırmanın kıdemli yazarı Prof. Derek Gilroy, "İnsanlarda epoksi-oksilipin aktivitesini haritalayan ilk çalışma olma özelliği taşıyoruz. Bu koruyucu yağ moleküllerini artırarak, kronik iltihap hastalıkları için daha güvenli tedavi seçenekleri geliştirebiliriz" diye konuştu.