Uzun uyku Alzheimer riskinin erken işareti olabilir mi?

ABD'de yürütülen Framingham Kalp Çalışması kapsamında, 70 yaş ortalamasına sahip 2410 kişinin uyku alışkanlıkları ve kanlarındaki Alzheimer ile ilişkili biyomarker düzeyleri incelendi. Araştırmada, gece boyunca 8,5 saatten uzun süre uyuyan yaşlı bireylerde, Alzheimer hastalığıyla bağlantılı p-tau181 proteininde dikkate değer bir artış kaydedildi. Bilim insanları, bu bulgunun uzun süreli uykunun demansa doğrudan yol açtığını kanıtlamadığını belirtti. Ancak, özellikle 10 saatten fazla uyuyanlarda p-tau181 seviyelerinin belirgin şekilde yükseldiği gözlemlendi. Çalışmada, kadınların katılımcıların yüzde 55,2'sini oluşturduğu ve gönüllülerin uyku sürelerini kendilerinin bildirdiği ifade edildi.

Framingham'dan p-tau181 ve uyku süresi bağlantısı

Araştırmacılar, Alzheimer hastalığının erken evrelerinde beyinde biriken tau proteininin değiştirilmiş formu olan p-tau181'e odaklandı. İncelenen verilere göre, gece uykusu 8,5-9 saat aralığını geçtiğinde p-tau181 düzeylerinde artış başlıyor. Özellikle 10 saatten fazla uyuyanlarda bu artış daha da belirginleşiyor. Yaş, cinsiyet, depresyon, uyku apnesi, böbrek fonksiyonu ve APOE ε4 gen varyantı gibi faktörler dikkate alındığında da p-tau181 ile uyku süresi arasındaki ilişki sürdü. Ancak, katılımcılar uyku sürelerine göre gruplandırıldığında ve tüm istatistiksel düzeltmeler yapıldığında, bu bağlantı anlamlı düzeye ulaşmadı.

Uzmanlardan uzun uyku için sağlık uyarısı

Çalışmada ayrıca toplam tau proteini, nörofilament hafif zinciri (NfL) ve glial fibriler asidik protein (GFAP) gibi diğer biyomarkerlar da incelendi. Ancak, böbrek fonksiyonu hesaba katıldığında, bu göstergeler ile uyku süresi arasındaki ilk bağlantılar ortadan kalktı ve yalnızca p-tau181 için kalıcı bir ilişki gözlendi. Araştırmacılar, çalışmanın yalnızca belirli bir zaman dilimini yansıttığını ve uzun uyku süresinin mi yoksa biyomarker değişikliğinin mi önce geldiğinin net olmadığını vurguladı. Uzun süreli uyku ihtiyacı, beyindeki erken Alzheimer süreçleriyle ilişkili olabilir. Bu nedenle, düzenli olarak 9-10 saatten fazla uyuyanların, uyku kalitesi ve genel sağlık durumları için doktorlarına danışmaları tavsiye edildi.