Tembellik gibi görünen davranışın altında çocukluk travmasının izleri olabilir

Oregon Üniversitesi ve Temple Üniversitesi'nden bilim insanları, çocuklukta travma yaşamış yetişkinlerde kayıtsızlık ve anhedoni riskinin belirgin şekilde arttığını gösteren yeni bir araştırmanın sonuçlarını paylaştı. 92 katılımcı üzerinde yürütülen çalışmada, çocukluk döneminde travma geçiren bireylerin, ilerleyen yaşlarda zevk alma kapasitesinde azalma ve kayıtsızlık gibi belirtiler gösterme olasılığının daha yüksek olduğu tespit edildi. Araştırmanın bulguları, hipokampusun yalnızca hafıza değil, aynı zamanda motivasyon ve ödül beklentisiyle de bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Uzmanlar, bu sonuçların çocukluk travmasının yetişkinlikteki psikolojik etkilerine dair bakış açısını genişletebileceğine dikkat çekiyor.

Oregon Üniversitesi araştırmacılarından hipokampus vurgusu

Çalışma kapsamında, 37 erkek ve 55 kadından oluşan katılımcı grubuna, çocukluk deneyimleri ve günlük yaşamda olumlu olaylardan ne ölçüde keyif aldıkları soruldu. Bilim insanları, özellikle anhedoniye yatkınlığı yüksek bireyleri seçerek, örneklemde bu özelliğin etkisini daha net ortaya koymayı amaçladı. Katılımcılar, fonksiyonel MRI ile beyin taramalarına alındı ve hipokampusun yanı sıra ventral tegmental alan ve nucleus accumbens gibi ödül-motivasyon sistemleriyle ilişkili bölgelerdeki bağlantılar analiz edildi. Araştırmacılar, hipokampus ile ödül merkezleri arasındaki bağlantının zayıfladığı durumlarda, katılımcıların kayıtsızlık ve zevk alamama düzeylerinin belirgin şekilde arttığını gözlemledi. Oregon Üniversitesi'nden Vishnu Murty, bu çalışmanın hipokampusu insanlarda kayıtsızlık davranışıyla ilişkilendiren ilk araştırmalardan biri olduğunu vurguladı.

Psikolog Leahy: 'Travma, kayıtsızlıkla kendini gösterebilir'

Çalışmaya doğrudan katılmayan ancak bulguları değerlendiren klinik psikolog Matthew Leahy, yıllardır kendi pratiğinde de benzer gözlemlerde bulunduğunu belirtti. Leahy, dışarıdan tembellik, ilgisizlik veya çaba eksikliği gibi görünen davranışların, aslında bir kişinin ödül beklentisi ve motivasyonunda yaşadığı değişikliklerin sonucu olabileceğine dikkat çekti. Cleveland Clinic'in tanımlamasına göre anhedoni, kişinin sevinç ya da zevk yaşayamaması ve daha önce keyif aldığı etkinliklere karşı ilgisini kaybetmesiyle karakterize ediliyor. Leahy, bu semptomların depresyon gibi birçok ruh sağlığı sorununun da temelinde yer aldığını vurguladı. Ayrıca, çözülmemiş çocukluk travmasının zaman içinde kaybolmadığını, kişinin geçmişiyle şimdiki davranışları arasında doğrudan bir bağlantı kurmasa bile, zihnin arka planda bu etkiyi sürdürebileceğini ifade etti.

Çocukluk travması ve anhedoni ilişkisi: Yeni tedavi hedefleri gündemde

Çalışmada, çocukluk travması bildiren katılımcıların genel olarak kayıtsızlık ve anhedoniye daha yatkın olduğu saptandı. En belirgin etki ise, hipokampus ile ödül ve motivasyon merkezleri arasındaki bağlantının zayıf olduğu kişilerde gözlendi. Bu grupta, hipokampal aktivitenin azalmasıyla birlikte, ödül sistemine daha zayıf sinyaller iletildiği ve bunun da beklenti anhedonisine yol açtığı ortaya çıktı. Başka bir deyişle, bu kişiler keyifli bir olayı beklerken veya tahmin ederken daha fazla zorluk yaşıyor. Araştırma ekibi, ilerleyen süreçte hipokampusta belirli bir hedef belirleyerek, çocukluk travması sonrası zevk alma yetisinin yeniden kazandırılmasına yönelik yeni tedavi yöntemleri geliştirmeyi amaçlıyor. Leahy ise, çalışmanın örneklem büyüklüğünün sınırlı olduğuna dikkat çekerek, bulguların travmanın insan beynini kalıcı olarak değiştirdiğine dair kesin bir kanıt sunmadığını, ancak tedavi ve destek için yeni yollar açabileceğini belirtti.