Rüyalar sırasında beynin haritası çıkarıldı! Dışsal ve içsel sinyaller arasındaki güç dengesi nasıl değişiyor?

REM uykusu sırasında beynin, çevredeki seslerden çok kalp atışlarına odaklandığı ortaya çıktı. 25 sağlıklı gönüllü üzerinde yapılan yeni bir araştırmada, bilim insanları REM uykusunun farklı evrelerinde beynin içsel ve dışsal uyarıcılara verdiği tepkileri inceledi. Elde edilen bulgulara göre, özellikle hızlı göz hareketlerinin görüldüğü fazik REM dönemlerinde beyin dış seslere minimum düzeyde yanıt verirken, kalp atışlarına karşı duyarlılık belirgin şekilde artıyor. Bu durum, REM uykusunun rüya görme açısından en yoğun evrelerinde beynin çevreyle bağlantısının zayıfladığını, ancak vücut içi sinyallere karşı daha tetikte olduğunu gösteriyor.

Bilim insanları: REM uykusunda kalp atışına duyarlılık zirvede

Araştırmanın öne çıkan bulguları, REM uykusunun fazik ve tonik olmak üzere iki ayrı evresinde beynin ses ve kalp atışlarına verdiği tepkilerde önemli farklılıklar yaşandığını gösterdi. Fazik REM evresinde, yani hızlı göz hareketlerinin ve yoğun rüyaların görüldüğü dönemde, dışarıdan gelen sesli uyarıcılara verilen tepki en düşük seviyeye indi. Buna karşın, kalp atışlarına yönelik beyin tepkisi ise uyanıklık haline kıyasla daha da güçlendi. Tonik REM evresinde ise sesli uyarıcılara karşı beyin yanıtı bir miktar artış gösterdi; ancak yine de uyanıklık düzeyinin gerisinde kaldı. Kalp atışına olan hassasiyet ise her iki REM evresinde de yüksek seyretti. Araştırmacılar, bu bulguların REM uykusunda beynin içsel sinyalleri önceliklendirdiğine işaret ettiğini belirtiyor.

Ses-kalp indeksiyle bilinç düzeyi ölçülebilir

Çalışmada, beynin dışsal (ses) ve içsel (kalp atışı) uyarıcılara verdiği tepkileri ölçmek için ses-kalp indeksi adı verilen yeni bir gösterge geliştirildi. Bu indeks, uyanıklık halinde en yüksek seviyeye ulaşırken, tonik REM döneminde düşüş gösterdi ve fazik REM'de minimuma indi. Araştırma ekibi, ses ve kalp atışı tepkilerinin ayrı ayrı incelendiğinde REM evreleri arasında net bir ayrım yapılamadığını, ancak ses-kalp indeksiyle bu farkların güvenilir biçimde saptanabildiğini vurguladı. Bilim insanları, bu yaklaşımın bilinci dış dünyaya kapalı olan bireylerin durumunu değerlendirmede faydalı olabileceğini düşünüyor. Ancak, bu göstergenin şu ana kadar sadece sağlıklı genç yetişkinlerde test edildiği, komada ya da anestezi altındaki hastalarda geçerliliğinin henüz araştırılmadığı belirtildi.