Popüler takviyelerde büyük risk! Beyin sağlığınız tehlikede

ABD'de her yıl milyonlarca insan, zihinsel performanslarını artırmak ve demansa karşı korunmak amacıyla çeşitli beyin sağlığı takviyelerine yöneliyor. Ancak son bilimsel değerlendirmeler, bu popüler ürünlerin beklenen faydadan çok zarar getirebileceğine işaret ediyor. Ülkedeki üç nörolog, özellikle altı takviye ve bunların bazı kombinasyonlarının beyin yaşlanmasını hızlandırabileceğini, hatta ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini açıkladı. ABD, beyin sağlığı takviyeleri için yılda 3,56 milyar dolar harcıyor ve 50 yaş üstü bireylerin dörtte biri bu ürünleri kullanıyor. Ancak uzmanlar, bu ürünlerin yanlış ve bilinçsiz kullanımının beyin üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği konusunda toplumu uyarıyor.

Nörologlar: 'Bilinçsiz takviye kullanımı beyin yaşlanmasını tetikliyor'

Beyin sağlığı alanında çalışan nörologlar, özellikle piyasada yaygın olarak bulunan ve "beyin güçlendirici" olarak tanıtılan takviyelerin çoğunun, bilimsel olarak kanıtlanmış yararlarından çok potansiyel zararları bulunduğuna dikkat çekti. MedStar Georgetown Üniversitesi Hastanesi'nden Dr. Jerold Fleishman, özellikle yüksek dozda veya dengesiz kombinasyonlarla alınan izole besinlerin, faydadan çok zarara yol açabileceğini belirtti. Dr. Fleishman, "Takviyelerin beyin sağlığı için zararlı kombinasyonlarını belgeleyen sınırlı kanıt var, çünkü çoğu klinik çalışma olumsuz olayları nadiren detaylandırıyor. Ancak mevcut veriler, bazı kombinasyonların ve bireysel takviyelerin dikkatle kullanılmasını gerektiriyor" dedi. Uzmanlar, özellikle E vitamini, zerdeçal, ashwagandha, balık yağı, ginkgo, sarımsak, çinko, bakır, kratom ve bazı uyarıcıların yanlış ve bilinçsiz kullanımının beyin yaşlanmasını tetikleyebileceğini vurguladı.

ABD'de popüler altı takviye ve kombinasyonları beyin sağlığını tehdit ediyor

ABD'de en çok tercih edilen beyin sağlığı takviyeleri arasında E vitamini, zerdeçal, ashwagandha, balık yağı, ginkgo, sarımsak, çinko, bakır ve kratom yer alıyor. Ancak bu ürünlerin bazıları, özellikle yüksek dozda veya birbiriyle birlikte alındığında ciddi riskler taşıyor. E vitamini takviyesi, antioksidan özellikleri nedeniyle yaygın olarak kullanılsa da, yüksek dozlarda beyin kanaması riskini artırabiliyor. ABD'li bilim insanlarının yürüttüğü 2024 tarihli bir incelemede, E vitamininin beyin yaşlanmasını yavaşlattığına dair somut bir kanıt bulunamadı. Ayrıca, bu vitaminin kan pıhtılaşmasını engelleyerek beyin kanaması riskini yükseltebileceği ve bazı durumlarda erkeklerde prostat kanseri riskini artırabileceği bildirildi.

Zerdeçal ve ashwagandha ise iltihap azaltıcı özellikleriyle biliniyor. Ancak Florida Üniversitesi'nden Dr. William Scott Burin, bu takviyelerin yüksek dozda alındığında karaciğeri zorlayabileceğini ve kan dolaşımında beyin hasarına yol açabilecek atıkların birikmesine neden olabileceğini açıkladı. Bu durum, nöronlar arasındaki iletişimi bozarak bilişsel gerileme belirtilerinin ortaya çıkmasına yol açabiliyor. Son yıllarda, yüksek dozda zerdeçal kullanan bazı kişilerin hastaneye kaldırıldığı vakalar rapor edildi.

Balık yağı, ginkgo, sarımsak ve zerdeçalın birlikte alınması da riskli kombinasyonlar arasında yer alıyor. Dr. Fleishman, bu ürünlerin birlikte kullanımının kanama riskini artırabileceğini ve özellikle kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerde beyin kanaması olasılığını yükseltebileceğini belirtti. Balık yağı, kan dolaşımındaki nitrik oksit seviyesini artırarak platelet oluşumunu engellerken, ginkgo, zerdeçal ve sarımsak da bu seviyeleri düşürerek kanama riskini artırıyor. Bu tür bir beyin kanaması, organın yaşını artıran kalıcı hasarlara yol açabiliyor.

Çinko ve bakır kombinasyonu da beyin sağlığı için önerilen takviyeler arasında bulunuyor. Ancak Dr. Fleishman, bu minerallerin beyin sağlığı üzerindeki olumlu etkilerine dair yeterli bilimsel kanıt olmadığını ve aşırı dozda alındıklarında mineral dengesizliklerine yol açabileceğini vurguladı. Çinko takviyeleri genellikle günlük ihtiyacın üç katı kadar, bakır takviyeleri ise iki katı kadar mineral içeriyor. Bu dengesizlikler, beyin fonksiyonlarını olumsuz etkileyebiliyor.