Pankreas kanserinde kritik keşif! Bir yağ korudu biri büyüttü

ABD'deki Yale Üniversitesi'nde yapılan yeni bir araştırma, pankreas kanserinin gelişiminde diyet yağlarının türünün, miktarından çok daha kritik bir rol oynadığını ortaya koydu. Bilim insanları, zeytinyağında bulunan oleik asit gibi tekli doymamış yağların, pankreas kanserine yatkın farelerde tümör büyümesini hızlandırdığını saptadı. Buna karşın, balık yağında bulunan omega-3 gibi çoklu doymamış yağların ise hastalığın ilerlemesini belirgin şekilde yavaşlattığı belirlendi. Çalışma, kanserin en ölümcül türlerinden biri olan pankreas duktal adenokarsinomu (PDAC) üzerinde yoğunlaştı ve elde edilen sonuçlar, diyetin kanser üzerindeki etkisine dair uzun süredir kabul gören görüşleri sarsacak nitelikte.

Ruiz: 'Yağın türü kanser riskini belirliyor'

Yale Tıp Fakültesi Genetik Bölümü'nden Dr. Christian Felipe Ruiz'in öncülüğünde yürütülen araştırmada, diyet yağlarının pankreas kanseri üzerindeki etkileri detaylı biçimde incelendi. Dr. Ruiz, "Sadece toplam yağ miktarı değil, tüketilen yağın türü de kanser gelişiminde belirleyici olabilir" diyerek bulguların önemine dikkat çekti. Araştırma ekibi, her biri farklı yağ kaynağına sahip 12 yüksek yağlı diyet oluşturdu ve bu diyetleri genetik olarak pankreas kanserine yatkın farelere uyguladı. Sonuçlar, özellikle oleik asit oranı yüksek diyetlerin tümör büyümesini hızlandırdığını, omega-3 açısından zengin balık yağı içeren diyetlerin ise hastalığın gelişimini yüzde 50 oranında azalttığını gösterdi. Dr. Ruiz, bu bulguların, diyet yağlarının kanser üzerindeki etkisine dair yeni bir bakış açısı getirdiğini vurguladı.

Zeytinyağı ve balık yağı: Pankreas kanserinde karşıt etkiler

Araştırmada, zeytinyağı, yüksek oleik ayçiçek yağı ve yerfıstığı yağı gibi tekli doymamış yağ asidi (MUFA) içeren diyetlerin, farelerde tümör büyümesini hızlandırdığı gözlemlendi. Özellikle zeytinyağının, kalp sağlığına olumlu etkileriyle bilinen bir yağ olmasına rağmen, pankreas kanseri riskini artırıcı etkisi araştırmacıları şaşırttı. Buna karşılık, balık yağı gibi omega-3 açısından zengin çoklu doymamış yağ asitleri (PUFA) içeren diyetler, kanser gelişimini belirgin şekilde yavaşlattı. Balık yağı verilen farelerde, standart yağ diyetine kıyasla hastalık gelişiminde yüzde 50'ye varan bir azalma kaydedildi. Araştırmacılar, bu sonuçların, diyet yağlarının kanser hücrelerinin hayatta kalma mekanizmaları üzerindeki etkileriyle bağlantılı olabileceğini düşünüyor.

Yağ asitleri ve ferroptozis: Kanser hücrelerinde hayatta kalma savaşı

Çalışma, diyet yağlarının kanser hücrelerinin hayatta kalma sürecini nasıl etkilediğini de mercek altına aldı. Araştırmacılar, yağ asitlerinin hücre zarına katıldığında, kimyasal özelliklerinin hücrelerin oksidasyona karşı hassasiyetini değiştirdiğini belirledi. Çoklu doymamış yağ asitleri (PUFA), oksidasyona daha yatkın oldukları için kanser hücrelerini ferroptozis adı verilen programlı hücre ölümüne karşı daha savunmasız hale getiriyor. Buna karşın, tekli doymamış yağlar (MUFA), oksidasyona karşı daha dirençli olduğundan, kanser hücrelerini bu ölüm mekanizmasından koruyabiliyor. Dr. Ruiz, "Diyetimizde MUFA'ların PUFA'lara oranı arttıkça, hastalık yükünde de artış gözlemledik. Oran azaldığında ise hastalık yükü düştü" ifadesini kullandı. Bu bulgular, diyet yağlarının pankreas kanseri hücrelerinin yaşam süresi ve çoğalmasında doğrudan rol oynadığını gösteriyor.