Nane ağzınızı neden soğutur? Bilim insanı açıklıyor

Dişlerinizi fırçaladıktan sonra hissettiğiniz naneli tazelik, aslında beyninizin bir tür aldatılmasının sonucudur. Ağzınıza alınan su buz gibi soğuk gelirken, bir sonraki nefesiniz serin ve canlı hissettiriyor. Peki nane bitkisinden elde edilen bu doğal bileşik, ağzınızda tam olarak ne yapıyor ve bu mekanizma nasıl işliyor?

Mentol beyninizi nasıl kandırıyor?

Nane bitkilerinden çıkarılan mentol, diş macununda soğukluk hissi yaratan ana bileşendir. Mentol, ağzınızdaki sinir uçlarında bulunan TRPM8 reseptörlerine bağlanarak onları aktive eder. Bu reseptörler normalde soğuğu algılamaktan sorumlu olan aynı reseptörlerdir. Mentol, tıpkı biberin beyninizi sıcaklık algılaması konusunda kandırması gibi, esasen beyninizi soğukluk algılaması konusunda aldatır.

Mentol bu etkiyi TRPM8 reseptörlerine bağlanarak ve onların şekillerini değiştirerek gerçekleştirir. Bu değişim, kalsiyumun hücre içine girmesine izin verir ve beyne bir sinyal gönderilmesini tetikler. Beyin bu sinyali soğukluk hissi olarak yorumlar ve ağzınızda gerçek bir soğukluk olmasa da, siz soğuk hissedersiniz. Ağzınızda mentol varken bir yudum su içtiğinizde veya hava aldığınızda, mentol her tarafa yayılır ve daha fazla reseptör aktive olur, böylece soğukluk hissi daha da güçlenmiş olur.

Reseptörler bu noktada açık ve soğuğu algılamaya tamamen hazır durumda olduğundan, biraz serin olan herhangi bir sıvı veya hava gerçekte olduğundan çok daha soğuk hissedilecektir. Bu durum, naneli ürünlerin neden bu kadar etkili bir soğukluk hissi yarattığını açıklamaktadır.

Mentol neden bu kadar yaygın olarak kullanılıyor?

Şirketler mentolün bu etkisini ürünlerinin lezzet ve hissine başka bir boyut katmak için stratejik biçimde kullanırlar. Mentol, diş macununa ve sakıza temizlik sinyali veren serin ve ferahlatıcı bir his yaratmak amacıyla eklenir. Öksürük pastillerine ise hava yollarının açık olduğu hissini yaratmak için ilave edilir. Önemli bir nokta, mentolün fiziksel olarak tıkanıklığı gidermediğidir; sadece hava yollarında hassasiyeti ve serinlik hissini artırarak, daha fazla havanın geçtiği yanılsamasını oluşturur.

Mentol aynı TRPM8 reseptörleri aracılığıyla cildi de soğutabilir. Bu nedenle mentol genellikle ağrı kesici olarak tasarlanmış topikal kremlere eklenir. Mentolün soğutma hissi aynı zamanda bir karşı tahriş edici olarak da işlev görebilir. Bu mekanizmada mentol, ciltteki ağrı reseptörlerini aktive ederek tahrişe neden olur ve ardından onları duyarsızlaştırır, bu da altta yatan ağrıyı azaltabilir. Yapılan çalışmalar, topikal mentolün kas ağrısından kaynaklanan ağrı, kanser tedavisine bağlı nöropatik ağrı ve migren için etkili bir tedavi olabileceğini göstermiştir.