Kedi otu losyonu sivrisineklere karşı umut oldu

Uganda'da gerçekleştirilen bilimsel bir araştırmada, kedi otu losyonunun sivrisinekleri uzaklaştırmada sentetik böcek kovucu Deet ile benzer düzeyde etkili olduğu tespit edildi. Araştırma, sıtmanın yaygın ve ölümcül olduğu Afrika ülkelerinde, özellikle de Uganda'da, yerel ve ekonomik bir çözüm arayışının sonucu olarak ortaya çıktı. Çalışmada, nane ailesine ait Nepeta cataria bitkisinden elde edilen kedi otu yağının, sivrisineklerin insanlara yaklaşmasını önemli ölçüde engellediği gözlemlendi. Bu gelişme, sıtma ile mücadelede yeni ve yerel bir alternatifin önünü açıyor.

Dr. Simon Scofield: 'Kedi otu losyonu Deet kadar etkili'

Cardiff Üniversitesi'nden Dr. Simon Scofield liderliğindeki ekip, Uganda ve Galler'den uzmanların iş birliğiyle yürüttüğü araştırmanın sonuçlarını Floransa'da Deneysel Biyoloji Derneği konferansında paylaştı. Dr. Scofield, yüzde 6 oranında kedi otu yağı içeren losyonun, sivrisinekleri uzaklaştırma konusunda yüzde 15 Deet içeren losyon kadar başarılı olduğunu açıkladı. Ayrıca yüzde 2 oranında kedi otu yağı içeren losyonun da etkili olduğu, ancak biraz daha düşük performans sergilediği belirtildi. Scofield, Deet'in yüksek maliyeti nedeniyle Uganda'daki kırsal kesimde yaşayan çiftçiler için erişilemez olduğunu, bu nedenle yerel üretimle maliyetin düşürüldüğü bir çözüm geliştirmek istediklerini vurguladı. Araştırmada, kedi otu losyonunun gönüllüler üzerinde uygulandığı saha testlerinde, sivrisineklerin bu losyonu kullanan kişilere daha az ilgi gösterdiği raporlandı. Dr. Scofield, bu sonuçların bölge halkı için sürdürülebilir ve etkili bir koruma sağlayabileceğine dikkat çekti.

Kedi otu losyonu yerel üretimle yaygınlaşacak

Çalışmanın önemli bulgularından biri de, kedi otu losyonunun yerel topluluklar tarafından üretilebilecek olması. Araştırmacılar, başlangıçta hibe fonlarıyla sağlanan losyonun ücretsiz dağıtıldığını, ancak ilerleyen süreçte üretimin artırılarak satışının planlandığını aktardı. Bu yöntemle hem yerel ekonomiye katkı sağlanacak hem de sivrisinek kaynaklı hastalıklara karşı daha geniş bir koruma ağı oluşturulacak. Araştırmada, gönüllülere farklı konsantrasyonlarda kedi otu losyonu, Deet içeren losyonlar ve plasebo kremler uygulandı. Sonuçlar, yüzde 6 kedi otu losyonunun Deet ile neredeyse aynı derecede etkili olduğunu gösterdi. Ayrıca, sivrisineklere karşı kullanılan mevcut ürünlere karşı oluşan direnç ve sıtmanın her yıl milyonlarca insanı etkilediği göz önüne alındığında, kedi otu losyonu düşük maliyeti ve yerel üretim avantajıyla öne çıkıyor. Uganda'da sıtma, özellikle küçük çocuklar arasında ciddi bir tehdit oluşturuyor; 2024 yılında 610 bin kişinin bu hastalık nedeniyle hayatını kaybettiği bildirildi.