Kahve ve çay tüketimi demans riskini yüzde 18 düşürebilir

Deniz Zeybek - Mart 12, 2026 11:01 | Son Güncelleme Tarihi: Mart 12, 2026 12:53

Harvard Üniversitesi'nin 40 yılı aşkın süredir yürüttüğü ve 131 binden fazla kişinin katıldığı araştırmada, düzenli kahve ve çay tüketiminin demans riskini önemli ölçüde düşürdüğü ortaya çıktı. Uzmanlar, makul miktarda kafeinli içecek tüketiminin beyin sağlığına olumlu katkı sağladığını vurguladı.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Harvard Üniversitesi'nin 40 yılı aşkın süredir yürüttüğü kapsamlı bir araştırma, düzenli olarak kahve ve çay tüketen bireylerde demans riskinin belirgin şekilde azaldığını ortaya koydu. 131 binden fazla katılımcının yer aldığı çalışmada, günde makul miktarda kafeinli kahve veya çay içenlerin, bu içecekleri nadiren tüketenlere kıyasla daha düşük demans riskiyle karşılaştığı tespit edildi. Araştırma, ABD'de yürütülen Hemşireler Sağlık Çalışması ve Sağlık Profesyonelleri Takip Çalışması'na katılan kadın ve erkekleri 40 yılı aşkın süreyle izleyerek, diyet alışkanlıkları ile bilişsel sağlık arasındaki bağlantıyı detaylı şekilde inceledi.

Harvard araştırmacılarından kahve ve çay tüketimi vurgusu

Çalışmanın baş araştırmacısı Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu'ndan Yu Zhang, elde edilen bulguların kahve ve çayın beyin sağlığı üzerindeki etkisine dikkat çektiğini belirtti. Araştırmada, 1980'den 2023'e kadar 86 binden fazla kadın ve 1983'ten 2023'e kadar 45 binden fazla erkek katılımcının verileri değerlendirildi. Katılımcıların diyet alışkanlıkları her iki ila dört yılda bir anketlerle takip edildi. Sonuçlara göre, 11 binden fazla demans vakası tespit edildi. Ancak günde yaklaşık 2 ila 3 fincan kafeinli kahve veya 1 ila 2 fincan çay tüketenlerin demans riskinin, bu içecekleri az tüketenlere göre yüzde 18 daha düşük olduğu saptandı. Araştırmacılar, kafeinli çay tüketiminin de benzer şekilde olumlu etkiler gösterdiğini kaydetti.

Kafeinsiz kahve etkili değil, sağlıklı yaşam tarzı vurgusu

Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise kafeinsiz kahvenin demans riskini azaltmada veya bilişsel performansı iyileştirmede etkili olmadığı oldu. Harvard araştırmacısı Yu Zhang, çalışmanın kafeinin doğrudan demans riskini azalttığını kanıtlamadığını, ancak bu ilişkinin güçlü bulgularla desteklendiğini vurguladı. Zhang, kahve ve çayın tek başına bir koruma sağlamadığını, beyin sağlığını desteklemek için dengeli beslenme, düzenli egzersiz ve kaliteli uykunun da büyük önem taşıdığını söyledi. Önleyici nörolog Dr. Kellyann Niotis ise kahvenin etkilerini diğer diyet bileşenlerinden ayırmanın zorluğuna işaret etti ve bu içeceklerdeki farklı maddelerin sinerjik etki gösterebileceğini dile getirdi.

Bilişsel sağlıkta diyetin rolü ve uzman tavsiyeleri

Uzmanlar, kahve ve çayın yanı sıra genel beslenme düzeninin de bilişsel sağlık üzerinde belirleyici rol oynadığını ifade etti. Geçen yıl yayımlanan bir başka çalışma, işlenmiş kırmızı et tüketiminin demans ve bilişsel gerileme riskini artırdığını gösterdi. Duke Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden Dr. Andy Liu, özellikle Alzheimer hastalığı veya bilişsel sorunları olan hastalarına Akdeniz diyetini önerdiğini belirtti. Liu, sağlıklı bir diyetin fiziksel aktivitelerle desteklenmesiyle bilişsel sağlığın daha iyi korunabileceğini söyledi. Ayrıca, bireylerin bilişsel değişiklikler fark ettiğinde erken dönemde bir uzmana başvurmalarının önemine dikkat çekti. Erken teşhisin, olası risklerin önüne geçilmesinde ve etkili müdahalelerde bulunulmasında kritik rol oynadığını vurguladı.

Sonuç olarak, Harvard araştırması kahve ve çay tüketiminin demans riskini düşürmede önemli bir unsur olabileceğini ortaya koysa da, uzmanlar bu içeceklerin sihirli bir koruma sağlamadığının altını çiziyor. Beyin sağlığını korumak isteyenler için dengeli beslenme, düzenli egzersiz ve kaliteli uyku alışkanlıklarının bütüncül bir yaklaşımla benimsenmesi öneriliyor. Araştırmanın bulguları, kahve ve çay tüketiminin bilinçli ve makul seviyelerde tutulmasının beyin sağlığını destekleyebileceğini gösteriyor.

Etiketler:

kahve çay demans bilişsel sağlık Harvard araştırması