Her gün yediğiniz o gıda sigaradan daha ölümcül olabilir!

İngiltere'de sağlık alanında önemli çalışmalara imza atan Dr. Chris van Tulleken, ultra işlenmiş gıdaların erken ölümler açısından sigaradan daha büyük bir tehlike oluşturduğunu açıkladı. BBC'de bilim programları sunan ve Ultra-Processed People kitabının yazarı olan Dr. van Tulleken, popüler bir podcast'te yaptığı açıklamada, ultra işlenmiş gıdaların yaygın tüketiminin toplum sağlığı üzerinde ciddi tehditler yarattığını vurguladı. Özellikle düşük gelirli ülkeler ve İngiltere'de yaşayan dar gelirli kesimler için bu riskin daha da yüksek olduğunu belirten van Tulleken, ultra işlenmiş gıdalarla beslenmenin, tütün kullanımının önüne geçerek erken ölümün başlıca nedeni haline geldiğine dikkat çekti.

Dr. Chris van Tulleken: Ultra işlenmiş gıdalar sigaradan daha ölümcül

Enfeksiyon hastalıkları uzmanı olan Dr. Chris van Tulleken, BBC'deki bilimsel yayınları ve Ultra-Processed People adlı kitabı ile tanınıyor. Son olarak Diary of a CEO adlı podcast'te sunucu Steven Bartlett ile yaptığı söyleşide, ultra işlenmiş gıdaların toplum sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerini detaylı biçimde anlattı. Dr. van Tulleken, uzun yıllar boyunca sağlıklı beslenme konusunda kafa karışıklığı yaşandığını, abur cubur ve işlenmiş gıda kavramlarının ise yetersiz kaldığını ifade etti. Özellikle yüksek yağ, tuz ve şeker içeren bu ürünlerin, modern gıda sisteminin bir ürünü olarak, sadece bireysel sağlığı değil, aynı zamanda gezegenin ekolojik dengesini de tehdit ettiğine dikkat çekti. Van Tulleken, ultra işlenmiş gıdaların biyolojik çeşitliliğin azalmasına, karbon emisyonlarının artmasına ve plastik kirliliğinin büyümesine doğrudan katkı sağladığını belirtti. Bu gıdaların, gelişmekte olan ülkeler kadar İngiltere gibi sanayileşmiş ülkelerde de düşük gelirli kesimlerin ana beslenme kaynağı haline geldiğini açıkladı.

Uzmanlar: Obezite ve kronik hastalıklar ultra işlenmiş gıdalarla artıyor

Dr. van Tulleken, ultra işlenmiş gıdaların özellikle son on yıl içinde küresel çapta obezite ve kronik hastalıkların yayılmasında başlıca faktör olduğunu ifade etti. Brezilya, Meksika ve Kolombiya gibi ülkelerde obezite oranlarının kısa sürede dramatik şekilde yükseldiğine dikkat çeken uzman, bu artışın temel nedeninin Amerikan tipi ultra işlenmiş gıda diyetinin yaygınlaşması olduğunu belirtti. Van Tulleken, 2009–2010 yıllarında geliştirilen ultra işlenmiş gıda tanımının, bugüne kadar yapılan araştırmalarla doğrulandığını ve bu gıdaların pandemik düzeyde kilo alımı ve obeziteye yol açtığının net biçimde kanıtlandığını söyledi. Ayrıca ultra işlenmiş gıdaların, sadece kilo sorunlarıyla sınırlı kalmadığını, tip 2 diyabet, kalp-damar hastalıkları ve ruh sağlığı bozuklukları gibi birçok kronik hastalığın da tetikleyicisi olduğunu vurguladı. Dr. van Tulleken, ultra işlenmiş gıdaların tütün, alkol ve uyuşturucu kadar bağımlılık yapıcı olabileceğine de dikkat çekerek, bu konuda bilimsel kanıtların giderek güçlendiğini aktardı.

Ultra işlenmiş gıdalarla mücadelede yeni öneriler

Dr. Chris van Tulleken, ultra işlenmiş gıdaların sağlığa zararları konusunda toplumsal farkındalığın artması gerektiğini belirtti. Özellikle bireylerin bu tür gıdaları bırakmaları için yapılan baskıların ters etki yarattığını, bunun yerine sağlıklı alternatiflerin teşvik edilmesinin daha etkili olacağını savundu. Van Tulleken, yüksek ultra işlenmiş gıda tüketiminin kronik hastalıklar ve ruh sağlığı bozuklukları riskini artırdığını gösteren bilimsel çalışmalara işaret etti. Bugüne kadar ultra işlenmiş gıda tüketiminin sağlık üzerinde olumlu bir etkisi olduğunu gösteren herhangi bir araştırmanın bulunmadığını, aksine düşük ultra işlenmiş gıda tüketiminin kamu sağlığı açısından önemli yararlar sağlayabileceğini belirtti. Ayrıca, bu gıdaların kalp-damar hastalıklarından kaynaklanan ölümlerle de doğrudan ilişkili olduğunun altını çizdi. Van Tulleken'in görüşleri, toplumda beslenme alışkanlıklarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiği yönünde bir tartışma başlattı.